دوره 14، شماره 41 - ( بهار 1401 )                   جلد 14 شماره 41 صفحات 162-150 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


بخش تحقیقات علوم زراعی - باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زابل، ایران
چکیده:   (215 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: به منظور افزایش ترغیب کشاورزان برای کشت ارقام آزادگرده ­افشان کلزا، باید ارقام جدید با عملکرد مطلوب معرفی شوند. همچنین با توجه به اثرات ناشی از تغییر اقلیم، افزایش دما، فرا رسیدن زودهنگام گرما و تشدید تنش خشکی انتهای فصل در مناطق گرم و خشک، ضرورت دارد تا علاوه بر عملکرد بالا به صفاتی چون زودرسی در شناسایی ژنوتیپ­های مطلوب کلزا توجه شود. بر همین اساس، هدف این تحقیق شناسایی لاین­های مطلوب پرمحصول و سازگار با اقلیم گرم و خشک می­ باشد.
مواد و روش ­ها: به منظور بررسی خصوصیات زراعی لاین­های امیدبخش بهاره کلزا، آزمایشی با 21 لاین بهاره در منطقه سیستان در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1400-1399 انجام پذیرفت.
یافته­ ها: بررسی تجزیه واریانس، اختلاف معنی­ داری را از نظر صفات روز تا پایان گلدهی، ارتفاع بوته، تعداد شاخه در بوته، تعداد خورجین در شاخه­ های فرعی، تعداد خورجین در ساقه اصلی، تعداد کل خورجین در بوته، طول ساقه اصلی، عملکرد و عملکرد بیولوژیک در بین لاین­های مورد بررسی نشان داد. بررسی وراثت­ پذیری عمومی نشان داد که صفات فنولوژیک بیشتر تحت تاثیر عوامل محیطی بوده ­اند؛ در حالی که صفات کمی عملکرد و اجزای آن بیشتر تحت تاثیر عوامل ژنتیکی بوده­ اند. همچنین، صفات تعداد شاخه در بوته، تعداد خورجین در ساقه اصلی و عملکرد دانه به ترتیب بیشترین مقادیر ضرایب تنوع ژنتیکی را داشتند. علاوه بر این، صفات تعداد خورجین در ساقه اصلی، ارتفاع بوته، طول ساقه اصلی، تعداد خورجین در بوته، تعداد شاخه در بوته، عملکرد دانه، روز تا پایان گلدهی و عملکرد بیولوژیک به ترتیب بیشترین وراثت­پذیری عمومی را در بین صفات مورد بررسی داشتند. از نظر عملکرد دانه، لاین G9 (SRL-99-1) دارای بیشترین عمکرد با مقدار 2992 کیلوگرم در هکتار بود. این لاین با رقم شاهد RGS003 اختلاف معنی ­داری را نشان داد. همچنین لاین­های  G11 (SRL-99-9)، G2 ( SRL-99-2)، G1 (SRL-99-1)، رقم دلگان،  G18(SRL-99-16)، G20 (SRL-99-18)، G21  SRL-99-19)) و G13 ( SRL-99-11)  به ترتیب در رتبه­ های بعدی از نظر عملکرد بودند. همچنین در این مطالعه با استفاده از روش­های مختلف آماری از جمله تجزیه به مولفه­ های اصلی و تجزیه خوشه ­ای، لاین­ها بر اساس صفات مورد بررسی گروه ­بندی شدند.
نتیجه­ گیری: در این مطالعه تعداد 8 لاین با خصوصیات مطلوب شناسایی شد. لاین­های برتر شناسایی شده از نظرعملکرد و اجزای آن در این مطالعه در صورت ادامه روند برتری در آزمایشات سازگاری می­ توانند به عنوان لاین­های جدید سازگار با مناطق گرم معرفی شوند.
متن کامل [PDF 2081 kb]   (28 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اصلاح نباتات
دریافت: 1400/6/31 | ویرایش نهایی: 1401/3/1 | پذیرش: 1400/11/4 | انتشار: 1401/1/10

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.