XML English Abstract Print


موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایران
چکیده:   (59 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: شناسایی ژنوتیپ­ هایی با عملکرد بالا و سازگاری به دامنه گسترده­ای از محیط­ها یکی از هدف­های عمده در برنامه­ های به نژادی گیاهان زراعی می باشد.
مواد و روش ­ها: به­منظور ارزیابی پایداری عملکرد ژنوتیپ­ های پیشرفته عدس، 14 ژنوتیپ برگزیده از آزمایش‌های گذشته به همراه دو رقم شاهد گچساران و سپهر، در چهار منطقه گچساران، خرم‌آباد، مغان و ایلام، طی دو سال زراعی 98-97 و 99-98، مورد ارزیابی قرار گرفتند. به‌منظور ارزیابی پایداری عملکرد ژنوتیپ‌ها و برهمکنش ژنوتیپ در محیط، از مدل اثرهای اصلی افزایشی و اثرهای متقابل ضرب پذیر (AMMI) استفاده شد.
یافته ­ها: نتایج تجزیه واریانس AMMI، برهمکنش ژنوتیپ و محیط را بسیار معنی‌دار نشان داد. تجزیه برهمکنش ژنوتیپ- محیط به مؤلفه‌های اصلی نشان داد که مؤلفه‌های اول و دوم نزدیک به 70 درصد (به ترتیب 42/7 و 27 درصد) برهمکنش ژنوتیپ- محیط را توجیه می‌کنند. محاسبه آماره پایداری AMMI (ASV) نشان داد که از بین ژنوتیپ‌های آزمایشی، ژنوتیپ‌های 9، 8، 1 و 12 کمترین مقدار  ASVو بالاترین پایداری را دارند. در میان این ژنوتیپ‌ها، تنها ژنوتیپ 9، واجد عملکردی بالاتر از شاهد برتر (رقم سپهر) بود. تحلیل بای‌پلات‌های AMMI 1 و AMMI 2 نشان داد که ژنوتیپ‌های 9 و 10، ژنوتیپ‌هایی با عملکرد بالاتر از میانگین و پایداری مطلوب، می­باشند، در حالی­که ژنوتیپ‌های 11 و 5 ناپایدارترین ژنوتیپ‌ها از حیث عملکرد دانه هستند. ژنوتیپ 11 با عملکرد بالا، فاقد سازگاری عمومی بوده و سازگاری خصوصی به محیط 1 و تا حدی 2 نشان داد که به منطقه گچساران مربوط می‌شوند و ژنوتیپ 5 سازگاری خصوصی به منطقه خرم‌آباد نشان داد. ژنوتیپ‌های 12 و 8 با وجود پایداری مناسب، عملکردی کمتر از میانگین نشان دادند. بر پایه نمودار بای‌پلات دو مؤلفه اول، محیط‌های 8 و 7 (ایلام) در کنار 2 و 4 بیشترین سهم را در برهمکنش ژنوتیپ- محیط داشتند.
نتیجه‌گیری: در مجموع ژنوتیپ ­های 9 و 10 با عملکرد بالا و پایداری مناسب، واجد سازگاری عمومی به محیط های آزمایشی بودند.

 
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اصلاح نباتات، بیومتری
دریافت: 1400/7/10 | ویرایش نهایی: 1401/5/15 | پذیرش: 1400/9/1

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Journal of Crop Breeding

Designed & Developed by : Yektaweb