دوره 13، شماره 40 - ( زمستان 1400 1400 )                   جلد 13 شماره 40 صفحات 82-74 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Masoudi B, Hezarjaribi E, andarkhor S A, Faraji A, Kia S. Yield Evaluation of Soybean Genotypes across Diverse Environments by Statistical Parameters and GGE biplot. jcb. 2021; 13 (40) :74-82
URL: http://jcb.sanru.ac.ir/article-1-1278-fa.html
رزمی نسرین، مسعودی بهرام، هزار جریبی ابراهیم، اندرخور سید عباسعلی، فرجی ابوالفضل، کیا شهریار. ارزیابی عملکرد دانه ژنوتیپ های سویا در محیط های مختلف با استفاده از پارامترهای آماری و روش‌های گرافیکی GGE بای‌پلات. پژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعی. 1400; 13 (40) :82-74

URL: http://jcb.sanru.ac.ir/article-1-1278-fa.html


بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل (پارس آباد مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، پارس آباد، ایران
چکیده:   (142 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: شرایط محیطی و به­خصوص تفاوت طول روز ناشی از عرض جغرافیایی مهمترین عامل محیطی در تعیین سازگاری ژنوتیپ­های سویا در اقلیم­های متفاوت می­باشد. پاسخ متفاوت ژنوتیپ­ها به شرایط مختلف محیطی نتیجه اثر متقابل ژنوتیپ و ژنوتیپ × محیط است. ارزیابی اثر متقابل ژنوتیپ × محیط برای افزایش کارایی برنامه­ های اصلاحی و انتخاب ارقامی که در دامنه وسیع­تری از محیط­های متفاوت عملکرد دائمی بالایی داشته باشند ضروری است.
مواد و روش ­ها: تعداد 23 ژنوتیپ سویا با دو ر قم شاهد (صبا و امیر) در سه منطقه گرگان، ساری و مغان در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی (1398-1397) مورد ارزیابی قرار گرفتند. عملکرد دانه ژنوتیپ­ها برای هر منطقه بطور جداگانه مورد تجزیه واریانس قرار گرفت و برای کلیه مناطق تجزیه واریانس مرکب انجام گرفت. از آماره‌های تک­متغیره ضریب رگرسیون، واریانس انحراف از رگرسیون، واریانس پایداری شوکلا و اکووالانس ریک برای ارزیابی میزان پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌ها استفاده شد. به منظور تحلیل بهتر اثرات متقابل ژنوتیپ با مکان از تجزیه مدل GGE بای­پلات استفاده گردید.
یافته­ ها: تجزیه مرکب داده‌ها حاکی از معنی‌دار بودن اثر مکان، ژنوتیپ و اثر متقابل ژنوتیپ × مکان برای عملکرد دانه بود. بر اساس پارامترهای پایداری محاسبه شده، ژنوتیپ G18 دارای عملکرد بیشتر از میانگین کل، اکووالانس ریک و واریانس پایداری شوکلا پایین‌تر، ضریب رگرسیون معادل یک و کمترین واریانس انحراف از خط رگرسیون بود. ژنوتیپ­های G16 و G23 نیز به ترتیب در رتبه بعدی قرار داشتند. نتایج فوق در تجزیه بای‌پلات نیز مورد تایید قرار گرفت. بررسی همزمان اثر ژنوتیپ و اثر متقابل ژنوتیپ در محیط با خط متوسط عملکرد محیطی (AEC) از بای پلات نشان داد  ژنوتیپ‌هایی نزدیک به خط AEC شامل G22، G23 و G17 در برهمکنش نقش کمتری داشته و جزو پایدارترین ژنوتیپ‌ها محسوب می‌شوند. همچنین ژنوتیپ‌های G18، G16 و امیر جزو ژنوتیپ‌هایی با پایداری متوسط محسوب می‌شوند. نمای برداریGGE  بای‌پلات نشان ‌داد محیط‌ها به دو و ژنوتیپ‌ها به سه گروه تفکیک شدند. در اولین گروه محیطی (مغان و گرگان) ژنوتیپ‌های G2، G15 و G18 بیشترین عملکرد را داشتند. در دومین گروه محیطی (ساری) ژنوتیپ G1 بیشترین عملکرد را داشت. ژنوتیپ‌های G9، G13، G10 و G8 در هیچ یک از محیط‌ها برتر نبودند و کمترین متوسط عملکرد را در تمامی محیط‌ها داشتند.
نتیجه ­گیری: ژنوتیپ G18 (Charleston× Sari) نوسانات کمتری را در محیط‌های مورد آزمایش نشان داد و با میانگین عملکرد 3421 کیلوگرم در هکتار در جایگاه مناسبی نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها قرار داشت و می‌توان از آن در برنامه‌های اصلاحی آتی استفاده نمود.
متن کامل [PDF 1130 kb]   (14 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اصلاح نباتات
دریافت: 1400/4/26 | ویرایش نهایی: 1400/10/25 | پذیرش: 1400/6/1 | انتشار: 1400/10/26

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Journal of Crop Breeding

Designed & Developed by : Yektaweb