XML English Abstract Print


گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز
چکیده:   (78 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: تنش خشکی یکی از مهمترین تنش­ های محیطی است که تولید گندم‌ را با محدودیت رو به رو ساخته و بازده تولید این گیاه را در مناطق خشک و نیمه خشک به­ طور قابل ملاحظ ه­ای کاهش داده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی واکنش 15 ژنوتیپ گندم بهاره به تنش خشکی و معرفی ژنوتیپ­های برتر برای کشت در مناطق با کمبود آب انجام گرفت.
مواد و روش ­ها: به ­منظور گروه ­بندی و مطالعه تنوع ژنتیکی در ژنوتیپ­ های پیشرفته گندم بهاره در شرایط تنش کم­ آبی، در طی دو سال زراعی از 1395 تا 1397، 15 ژنوتیپ گندم بهاره در دو شرایط نرمال و واجد تنش کم­آبی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز بررسی شدند. تنش خشکی از مرحله گرده ­افشانی با قطع آبیاری اعمال شد. صفات مورد ارزیابی شامل صفات مورفولوژی، فیزیولوژی و اجزای عملکرد بود.
یافته­ ها: بر اساس نتایج تجزیه واریانس مرکب اثر متقابل سه جانبه (ژنوتیپ، شرایط آبیاری و سال) برای اکثر صفات مورد بررسی، بجز شاخص کلروفیل، کارتنوئید و کلروفیل b معنی ­دار بود که حاکی از واکنش متفاوت ژنوتیپ­ ها در دو شرایط واجد تنش­ و نرمال در دو سال آزمایش می­ باشد. همچنین اثر متقابل دو جانبه ژنوتیپ و تنش آبی برای اکثر صفات به استثنای تعداد سنبله، طول سنبله و کارتنوئید معنی­ دار بود و بر این اساس مقایسه میانگین این سه صفت مذکور در متوسط شرایط انجام شد. از نظر صفت عملکرد دانه ژنوتیپ­ های URBWYT4، URBWYT1 و ERWYT4 در شرایط واجد تنش و URBWYT3، گنبد، کریم و مروارید در شرایط نرمال بیشترین مقادیر را به خود اختصاص دادند. گروه ­بندی ژنوتیپ­ ها با استفاده از روش Ward و بر اساس تمامی صفات با داده ­های استاندارد شده منجر به تخصیص ژنوتیپ­ ها در دو خوشه مجزا در هر دو شرایط واجد تنش و نرمال شد که نتایج حاصل از تابع تشخیص نیز این گروه­ بندی­ ها را تایید کرد. ژنوتیپ­ های ERWYT1، URBWYT3، URBWYT5، URBWYT4، ERWYT5، URBWYT1، URBWYT2، ERWYT4 و ERWYT2 در شرایط نرمال و مروارید، ERWYT1، ERWYT2، URBWYT2، ERWYT3 و URBWYT4 در شرایط واجد تنش در گروه برتر از نظر تمام صفات مورد مطالعه قرار گرفتند.
نتیجه­ گیری: بر این اساس دو ژنوتیپ مروارید و ERWYT3 را به عنوان ژنوتیپ­ های برتر برای هر دو شرایط می­توان معرفی نمود.



     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي
دریافت: 1399/4/7 | ویرایش نهایی: 1401/5/15 | پذیرش: 1400/8/11

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Journal of Crop Breeding

Designed & Developed by : Yektaweb