XML English Abstract Print


موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، معاونت سرارود، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران
چکیده:   (45 مشاهده)
   به­منظور بررسی ویژگی‏ های زراعی، فیزیولوژیکی و میزان تحمل‏ خشکی و شناسایی صفات آگرو-فیزیولوژیک مرتبط با تنش خشکی، 19 ژنوتیپ گندم دوروم شامل 17 لاین اصلاحی پیشرفته به ­همراه دو رقم شاهد (ساجی و ذهاب) در آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط جداگانه تنش (دیم) و بدون تنش (آبیاری تکمیلی) در سال زراعی 1397-1396 در معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور (ایستگاه سرارود) مورد بررسی قرار گرفتند. ژنوتیپ‏ ها بر اساس عملکرد دانه، صفات آگرو-فیزیولوژیک و برخی از شاخص ‏های مقاومت به خشکی مبتنی بر عملکرد دانه از قبیل شاخص تحمل‏ تنش (STI)، میانگین هندسی بهره‌وری (GMP)، متوسط بهره ‏وری (MP)، شاخص پایداری عملکرد (YSI)، شاخص حساسیت به تنش(SSI ) و شاخص تحمل (TOL) مورد ارزیابی قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه واریانس و مقایسه میانگین، اختلاف آماری معنی ‏داری از لحاظ برخی صفات مطالعه شده بین ژنوتیپ‏ های مورد بررسی وجود  داشت. ژنوتیپ‌های URRACA، BERKMEN//68.111/WARD و ALTAR84/STINT//……. دارای بیشترین میانگین عملکرد در هر دو شرایط تنش و بدون تنش بودند. بر اساس نتایج تجزیه گرافیکی بای‏ پلات ژنوتیپ در صفت، همبستگی بین صفات مورد بررسی با عملکرد دانه در دو شرایط رطوبتی، متفاوت بود که بیانگر تاثیر تنش خشکی بر عملکرد دانه و نقش سایر صفات مورد بررسی در تعیین عملکرد ژنوتیپ‏ های مورد بررسی می‏ باشد. عملکرد دانه در شرایط تنش با صفات طول سنبله، تعداد دانه در سنبله، دوره پر شدن دانه، عملکرد زیست توده و تعداد روز تا گلدهی و در شرایط بدون تنش با صفات تعداد دانه در سنبله، عملکرد زیست توده و شاخص برداشت همبستگی مثبت نشان داد. ارزیابی ژنوتیپ‏ ها بر اساس شاخص‏ های مقاومت به خشکی نشان داد که شاخص‏ های STI، GMP و MP با عملکرد دانه در هر دو شرایط رطوبتی همبستگی مثبت و معنی‏ داری نشان دادند، لذا انتخاب ژنوتیپ ‏ها بر اساس این شاخص‏ ها منجر به انتخاب ژنوتیپ‏ هایی با عملکرد بالاتر در هر دو شرایط تنش و غیر تنش می‏ گردد. بر اساس نتایج حاصل، ژنوتیپ شماره 12 با بیشترین میزان شاخص تحمل خشکی دارای بیشترین میزان عملکرد در هر دو شرایط رطوبتی بود، بدین صورت که در شرایط دیم این ژنوتیپ 8/39 درصد نسبت به شاهد برتر آزمایش (رقم ذهاب) افزایش عملکرد نشان داد که معادل 1420 کیلوگرم در هکتار می ‏باشد و در شرایط آبیاری تکمیلی 15 درصد نسبت به شاهد برتر آزمایش (رقم ساجی) افزایش عملکرد داشت که معادل 834 کیلوگرم در هکتار بود. این ژنوتیپ بر اساس نمایش بای‏ پلات ژنوتیپ در صفت دارای بیشترین عملکرد، زودرسی متوسط، بیشترین طول دوره پر شدن دانه، کمترین تبادل روزنه‏ای و دمای کانوپی و بیشترین عملکرد کوانتوم، طول سنبله و عملکرد زیست توده بود. این ویژگی‌های زراعی و فیزیولوژیکی باعث افزایش میزان تحمل خشکی در این ژنوتیپ گردیده است که لازم است در برنامه اصلاحی گندم دوروم مورد بررسی بیشتر قرار گیرد.
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اصلاح نباتات، بیومتری
دریافت: 1399/4/31 | ویرایش نهایی: 1399/10/22 | پذیرش: 1399/6/30

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 All Rights Reserved | Journal of Crop Breeding

Designed & Developed by : Yektaweb