fa jalali 1396 9 1 gregorian 2017 12 1 9 23 online 1 fulltext

fa بررسی و نقش روابط عملکرد و اجزای عملکرد دانه در به‌نژادی گندم (Triticum aestivum L.) تعیین روابط بین عملکرد دانه و اجزای آن در گندم نان جهت تولید پایدار اهمیت اساسی دارد. جهت تعیین صفات کلیدی مؤثر بر عملکرد دانه و همچنین بررسی اثرات مستقیم و غیرمستقیم بین عملکرد دانه با اجزاء آن، تحقیق حاضر در طی سال‌های زراعی 1388-1385 با 94 لاین دبل‌هاپلوئید، والدین و 5 رقم بومی ایرانی درآزمایش در قالب طرح لاتیس سه‌گانه در مزرعه اجرا گردید. نتایج، نشان­دهنده همبستگی مثبت و معنی‌دار بین عملکرد دانه با صفات: تعداد دانه در سنبله، شاخص برداشت، تعداد پنجه بارور و عرض برگ پرچم و نیز همبستگی منفی بالا بین عملکرد و تعداد پنجه کل، ارتفاع بوته و تعداد گره بود. نتایج تجزیه ضرایب مسیر (علیت)، نیز نشان‌دهنده اثرات مستقیم قوی و معنی‌دار صفات وابسته به عملکرد همانند شاخص برداشت (27/0) و وزن صد دانه (09/0) بر عملکرد دانه بود. با توجه به یک­نواختی جامعه دبل‌هاپلوئید، نتایج این بررسی نشان می‌دهد که ویژگی‌هایی مانند شاخص برداشت، وزن صددانه، طول سنبله، تعداد پنجه بارور، طول و عرض برگ پرچم را می‌توان به­عنوان معیارهایی گزینشی جهت بهبود و افزایش عملکرد دانه در گندم نان در کارهای به­نژادی معرفی نمود.       Determining the relationships between grain yield and some yield components of wheat is most important in permanent yield production.  Using path coefficient analysis in order to determine key traits affecting majorly yield, and also to study direct and indirect effects of yield and yield components, this research was performed during 2006-2009 ys using 94 doubled-haploid (DH) lines, their parents and five local Iraninan cultivars in triple lattice designs, using path analysis method to determine key traits which had the most effects on yield and also to determine direct and indirect effects of yield components. The results showed the significant positive correlations between grain yield with seed per spike, harvest index, fertile tiller number and flag leaf width, and also negative significant relationships between grain yield and total tiller number, plant height and number of nodes. Path coefficient analysis results indicated strong significant direct effects of yield related traits such as HI (0.27) and 100 seed weight (0.09) on grain yield. The results of this study, according to the homogeneity of DH lines, showed that characters:  harvest index, 100 seed weight, spike length, fertile tiller number, flag leaf length and width could be appropriate indicators to be selected for improving and enhancing the grain yield in bread wheat.   Doubled-haploid, Path coefficient analysis, Yield, Yield components, Wheat (Triticum aestivum L.) تجزیه ضرایب مسیر, دبل‌هاپلوئید, گندم (Triticum aestivum L.), عملکرد و اجزای عملکرد 1 8 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-276&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/19 1396/9/28 2017/12/19 1396/9/28 Ali Arminian Agricultural Faculty University of Ilam علی آرمینیان 0031947532846009582 0031947532846009582 Yes دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام Sadollah Houshamnd Agricultural Faculty, Shahrekord University سعدالله هوشمند 0031947532846009583 0031947532846009583 No دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

fa ارزیابی تحمل به خشکی در برخی از ژنوتیپ‌های‌ گندم با استفاده از شاخص‌های تحمل به تنش خشکی به­منظور تعیین مناسب­ترین شاخص­های تحمل به تنش خشکی و شناسایی ژنوتیپ­های متحمل، تعداد 30 ژنوتیپ گندم در دو شرایط دیم و آبی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 90-1389 اجرا گردید. شاخص­های تحمل به تنش خشکی شامل شاخص حساسیت به تنش خشکی (SSI)، شاخص تحمل (TOL)، میانگین بهره­وری (MP)، میانگین هندسی بهره­وری (GMP)، میانگین هارمونیک (Harm) و شاخص تحمل به تنش خشکی (STI) بودند نیز درصد تغییرات صفات نیز محاسبه گردید. آسیب ناشی از تنش خشکی برای صفات وزن بوته، طول پدانکل، وزن پدانکل، وزن دانه در سنبله، عملکرد دانه و وزن هزار دانه معنی­دار بود. بر اساس نتایج همبستگی بین شاخص­های تحمل به تنش خشکی و عملکرد دانه در محیط تنش و نرمال، شاخص­های MP، GMP، Harm و STI همبستگی بالایی با عملکرد در هر دو محیط داشتند و به­عنوان شاخص­هایی جهت انتخاب ژنوتیپ­های دارای پتانسیل عملکرد بالا در هر دو محیط (ژنوتیپ­های گروه A) شناسایی شدند، در ضمن بر اساس این شاخص­ها ژنوتیپ­های 3، 5، 9 و 13 به­عنوان ژنوتیپ­های متحمل و ژنوتیپ­های 7، 12، 16 و 28 به­عنوان ژنوتیپ­های حساس معرفی شدند. شاخص­های SSI و TOL ژنوتیپ­های 8، 9، 12، 18، 19 و 30 را به­عنوان ژنوتیپ­های متحمل و ژنوتیپ­های 1، 10، 15 و 25 را به­عنوان ژنوتیپ­های حساس نسبت به تنش خشکی تفکیک نمودند. تجزیه خوشه­ای با روش وارد ژنوتیپ­ها را به 5 گروه تقسیم و ژنوتیپ­های مقاوم و حساس را از هم جدا کرد. بر اساس نتایج حاصل از این بررسی، ژنوتیپ­های 3، 5 و 9 مناسب برای هر دو محیط شناخته شدند. In order to determine suitable drought tolerance indices and to identify drought tolerant wheat genotypes, an experiment was conducted at the experimental field of Ardabil Agricultural Research Station in 2010-11 cropping season. Thirty wheat genotypes were evaluated in a randomized complete block design with three replications under stress as well as non-stress conditions. Drought tolerance indices including TOL, SSI, MP, GMP, STI and Harm and variance percent of traits were calculated. Results showed that traits of plant weight, peduncle length, peduncle weight, grain weight per spike, grain yield and one thousand grain weight were diminished significantly under drought stress conditions. According to correlation between drought tolerance indices and grain yield under stress and non-stress conditions, drought indices of MP, GMP, Harm and STI exhibited a high correlation with grain yield under both conditions. These indices were determined as the best indices for selecting genotypes with high yield potential under both stress or non-stress conditions (group a genotypes). Results using MP, GMP, STI and Harm indices revealed that genotypes 3, 5, 9 and 13 as tolerant and 7, 12, 16 and 28 are sensitive to drought conditions.  Based on results of SSI and TOL indices genotypes 8, 9, 12, 18, 19 and 30 were tolerant and genotypes 1, 10, 15 and 25 were sensitive to drought stress conditions. Cluster analysis with Ward's method based on drought tolerance indices separated tolerant and sensitive genotypes in five different groups. Based on the results, genotypes 3, 5 and 9 were recognized as suitable for both conditions. Drought stress, Drought tolerance indices, Grain yield, Wheat گندم, تنش خشکی, عملکرد دانه, شاخص تحمل به تنش خشکی 9 17 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-277&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/19 1396/9/28 2017/12/192017/12/19 1396/9/28 Morteza kamrani University of Mohaghegh Ardabili مرتضی کامرانی 0031947532846009584 0031947532846009584 Yes دانشگاه محقق اردبیلی Abbas Farzi Islamic Azad University, Ardabil branch عباس فرضی 0031947532846009585 0031947532846009585 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل Manuchehr Shiri University of Mohaghegh Ardabili منوچهر شیری 0031947532846009586 0031947532846009586 No دانشگاه محقق اردبیلی

fa ارزیابی عملکرد ارقام و لاین‌های پیشرفته سویا تحت تنش خشکی با استفاده از تجزیه GGE بای‌پلات ارزیابی ارقام و لاین­های سویا تحت تنش خشکی به به­نژادگران در شناسایی ژنوتیپ­های با عملکرد بالا و پایدار کمک می­کند. در این راستا آزمایشی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط نرمال و تنش خشکی در دو مکان رشت و گنبد (در چهار محیط) طرح­ریزی شد. نتایج تجزیه مرکب عملکرد دانه در بوته نشان داد که اثر تنش، مکان، ژنوتیپ، اثر متقابل تنش در مکان، ژنوتیپ در تنش، ژنوتیپ در مکان و ژنوتیپ در تنش در مکان معنی­دار است. در این مطالعه از روش GGE بای­پلات برای بررسی 121 رقم و لاین­های پیشرفته سویا در چهار محیط استفاده شد. نتایج حاصل از روش بای­پلات نشان داد که مؤلفه اول 66 و مؤلفه دوم 22 درصد (در مجموع 88 درصد) از کل تغییرات را توجیه نمودند که نشاندهنده اعتبار نسبتاً خوب بای­پلات در توجیه تغییرات G+GE است. نتایج روش گرافیکی نشان داد که محیط­های گنبد (تنش و نرمال) نسبت به محیط­های رشت (تنش و نرمال) در رتبه بندی و تعیین سازگاری کاملاً متفاوت بودند. در بررسی بای­پلات چندضلعی مشاهده شد که در RD (مکان رشت تحت تنش خشکی)، GN (مکان گنبد نرمال) و GD (مکان گنبد تحت تنش خشکی) ژنوتیپ 37 و 34 بیشترین عملکرد را داشتند و علاوه­بر­این می­توان این سه محیط را به­عنوان یک محیط کلان (Mega-Environment)  در نظر گرفت. تعدادی از ژنوتیپ­ها در موقعیتی قرار گرفتند که هیچ محیطی درآنجا قرار نداشت. این ژنوتیپ­ها در اکثر محیط­ها دارای عملکرد پایین بودند. در نمودار رتبه پایداری ژنوتیپ­های 8، 9، 49، 63، 42، 86، 39و 46 دارای عملکرد متوسط و سازگاری بالایی داشتند که دارای ترکیب مناسبی از پایداری (سازگاری) و عملکرد بودند.  Evaluation of varieties and soybean lines under drought stress helps to breeders for detecting of stable and high-yielding genotypes. In this regard an experiment was conducted in randomized complete block design with three replications under normal and drought stress conditions across two locations (four environments). The results of combined analysis of grain yield/plant revealed effects of stress, location and genotype, interaction of stress × location, genotype × stress, genotype × location and genotype × stress × location were significant. In the present study was used GGE biplot method for assessment of 121 varieties and advanced lines of soybean across four environments. The results of biplot method showed that first and second components explained 66 and 22 percent (in total 88 percent) of total variation respectively. That is showing relatively good reliability in explanation of G+GE variation. The results of graphical method showed Gonbad environments (normal and stress) and Rasht environments (normal and stress) were different each other in ranking and determine of adaption. In investigation of polygon biplot was observed in Rasht location under drought stress condition (RD), Gonbad location under normal condition (GN) and Gonbad location under drought condition (GD) genotypes 37 and 34 had the highest yield. In addition these three environments can be considered as one Mega-Environment. Several genotypes were located in sectors that no environments were placed. These genotypes had low yield in most environments. In stability ranking graph, genotypes 8, 9, 49, 63, 42, 86, 39 and 46 had moderate yield and high adaption and those had suitable combination of stability (adaptation) and yield. Combined analysis, Environmental stress, InteractionGGE Graphical method, Mega-Environment اثر متقابل, تنش‌های محیطی, تجزیه مرکب, روش گرافیکی GGE, محیط کلان 18 26 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-278&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/19 1396/9/28 2017/12/192017/12/192017/12/19 1396/9/28 Ahmad Reza Dadras Crop and Horticultural Science Research Department, Zanjan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Zanjan, Iran. احمدرضا دادرس 0031947532846009587 0031947532846009587 No مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Habibollah Samizadeh University of Guilan حبیب ا.. سمیع‌زاده 0031947532846009588 0031947532846009588 No دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان Hossein Sabouri Gonbad-Kavous University حسین صبوری 0031947532846009589 0031947532846009589 Yes دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس

fa ارزیابی تحمل به تنش‌های شوری و خشکی در ژنوتیپ‌های گندم براساس شاخص‌های تحمل      به­منظور بررسی تاثیر تنش­­های شوری و خشکی بر روی عملکرد دانه ژنوتیپ­های گندم ، مطالعه شاخص­های کمی تحمل به تنش و شناسایی ژنوتیپ­های متحمل، آزمایشی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با 20 ژنوتیپ گندم نان در 3 تکرار در سه شرایط بدون تنش، تنش شوری و تنش خشکی طراحی و اجرا گردید. ارزیابی ژنوتیپ­ها از نظر تحمل به شوری و خشکی با استفاده از شاخص­های حساسیت به تنش، تحمل به تنش، میانگین هندسی بهره­وری، میانگین بهره­وری و تحمل انجام گرفت. نتایج تجزیه واریانس اختلاف معنی­داری بین ژنوتیپ­های گندم از نظر کلیه­ شاخص­ها و عملکرد دانه ژنوتیپ­ها برای هر دو شرایط تنش در سطح احتمال یک درصد نشان داد. با توجه به نتایج حاصل از بررسی همبستگی بین شاخص­های تحمل و عملکرد دانه، شاخص تحمل به تنش، شاخص میانگین بهره­وری و شاخص میانگین هندسی بهره­وری  به­عنوان بهترین شاخص­ها جهت شناسایی ژنوتیپ­های متحمل انتخاب گردیدند. نتایج نشان داد ارقام بولانی، شعله و ماهوتی بیشترین مقاومت را داشتند و حساس­ترین ارقام مغان 3، گاسپارد و آرتا بودند و از میان لاین­های امید بخش، لاین­های SNH-9 و   139-PR-87متحمل­ترین لاین­ها بودند و لاین­های  N-83-3،KRL-4  و S-78-11در گروه لاین­های حساس به تنش شوری و خشکی قرار گرفتند.  Increasing the yield of wheat (Triticum aestivum) requires choosing resistant and compatible cultivars to different climatic conditions. In order to study the effects of salinity and drought stress on grain yield,  Study of stress tolerance indices and identification of tolerant genotypes to salt and drought stress, 20 different Wheat (Triticum aestivum) genotypes were assessed in a Randomized Complete Block Design with three replications under non stress,  salinity stress and drought stress conditions. Evaluation of salinity and drought stress tolerance in wheat genotypes by quantitative indices such as Mean Productivity (MP), Geometric Mean Productivity (GMP), Stress Tolerance Index (STI), Stress Susceptibility Index (SSI) and Tolerance Index (TOL) was done. The results of analysis of variance showed that there were significant differences among genotypes in terms of all of the indices and yield genotype of stress conditions in 1% level of probability. According to the analysis of the correlation between seed yield and tolerance to salinity and drought indices, Mean Productivity (MP), Geometric Mean Productivity (GMP) and Stress Tolerance Index (STI), in terms of the normal and stress conditions, as the best indices for selection of tolerant genotypes were detected. The results showed that the cultivars Bolani, sooleh and Mahutti had the highest resistance. Mogan 3, Gaspard and Arta were most sensitive.SNH-9,139-PR-87 Were the most tolerant lines and N-83-3, KRL-4 and S-78-11 lines were sensitive to salinity and drought stresses. Drought stress, Salinity stress, Tolerance indices, Wheat شاخص‌های تحمل, گندم, تنش شوری, تنش خشکی 27 34 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-279&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/19 1396/9/28 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/19 1396/9/28 Robabeh Molla Heydari Bafghi Advanced Industrial and Advanced Technology University ربابه ملاحیدری بافقی 0031947532846009590 0031947532846009590 No دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته Amin Baghizadeh Institute of Advanced Science and Technology and Environmental Sciences, University of Industrial and Technological Advanced Graduate Studies امین باقی‌زاده 0031947532846009591 0031947532846009591 Yes پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی،دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته Ghasem Mohammadinezhad Shahid Bahonar University of Kerman قاسم محمدی‌نژاد 0031947532846009592 0031947532846009592 No دانشگاه شهید باهنر کرمان

fa بررسی بیان ژن‌های مسوول در دفاع مستقیم و غیرمستقیم علیه کنه تارتن دولکه‌ایTetranychus urticae ، در لوبیای سیاه ژنوتیپ­های لوبیا سیاه مقاومت بالائی به آفات و بیماری­های عمده لوبیا دارند. به­منظور بررسی نقش چهار تا از ژن­های موثر در دفاع مستقیم (اثر مستقیم گیاه بر بیولوژی و باروری آفت از طریق سدهای فیزیکی و شیمیایی خود) و یا غیرمستقیم (از طریق جلب دشمنان طبیعی گیاه­خوار) در لوبیا سیاه در برابر کنه تارتن دولکه­ای، میزان بیان این ژن­ها (Pathogenesis-Related Protein3،(pr3) (pr4)Pathogenesis-Related Protein4، Lipoxygenase (lox) و (os) β-Ocimen Synthase) در دو ژنوتیپ مقاوم لوبیا سیاه (1179KS و 1115KS   و یک ژنوتیپ حساس شاهد (خمین) قبل و بعد از آلودگی به کنه دولکه­ای بوسیله تکنیک  QRT -PCRمطالعه شد. بر اساس نتایج بدست آمده از این تحقیق در همه ژنوتیپ­های مورد بررسی بیان ژن­های pr3 و pr4 که در دفاع مستقیم نقش دارند، افزایش یافت. هر چند افزایش بیان ژن‌های فوق در ژنوتیپ­های لوبیای سیاه نسبت به ژنوتیپ خمین با شدت بیشتری بود. بیان ژن  os که در دفاع غیرمستقیم نقش دارد در یکی از ژنوتیپ­ها­ی لوبیا سیاه (1179KS) به­طور معنی­داری افزایش یافت، این در حالی است که بیان این ژن در دیگر ژنوتیپ لوبیای سیاه و لوبیای خمین بعد از آلودگی به کنه تارتن دولکه­ای تغییری مشاهده نشد. ژن lox که هم در دفاع مستقیم و هم در دفاع غیرمستقیم نقش دارد، در هر دو ژنوتیپ لوبیای سیاه بعد از آلودگی افزایش و در لوبیای خمین کاهش بیان معنی­داری نشان داد. با توجه به اینکه بازدارندگی ژن lox اثرات منفی بر دفاع مستقیم و همچنین دفاع غیرمستقیم لوبیا دارد، لذا بر اهمیت مطالعه بیشتر این ژن برای افزایش مقاومت  به کنه تارتن دولکه­ای در لوبیا سیاه تاکید می­گردد.  Black bean genotypes have high resistance to the important pests and diseases of common bean. To evaluate the effectiveness of four genes in the direct (plant negatively effects on biology and reproduction of herbivore by its physical and biochemical barriers) and or indirect)by attracting natural enemies of herbivores(in black beans against two spotted spider mite, expression levels of these genes (Pathogenesis-Related Protein3 (pr3))Pathogenesis-Related Protein4، Lipoxygenase(pr4), Lipoxygenase (lox) and  β-Ocimen Synthase(os() in two resistant black bean genotypes (KS1179  and  KS 1115(( and susceptible control (Khomeini) before and after infection were determined by QRT-PCR technique. Based on the results of the study in all genotypes the gene expression of pr3 and PR4 involved in the direct defense, unregulated, although this increase in black bean genotypes was intensive than genotype Khomeini. Expression of os gene involved in indirect defense significantly increased in one of black bean genotypes (KS1179) however, the expression of this gene in another genotype of black beans and Khomeini did not change after the mite infestation. lox gene, which is involved in the direct and indirect defenses in both black bean genotypes after infection were significantly increased and decreased in Khomeini. Given that inhibition of lox genes in plant defense, can effect negatively on both direct and indirect defense. Thus, our results demonstrate on the importance of further study of this gene to increase resistance to spider mite in black bean.  Black bean, Direct defense, Indirect defense, QRT-PCR دفاع غیرمستقیم, دفاع مستقیم, لوبیای سیاه, 35 43 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-280&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/19 1396/9/28 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/19 1396/9/28 Ahmad Bouchani Agricultural College, Ilam University احمد بوچانی 0031947532846009593 0031947532846009593 No دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام Zahra Tahmasebi Ilam University زهرا طهماسبی 0031947532846009594 0031947532846009594 Yes دانشگاه ایلام Mehdi Rahaie Jahromi University of Tehran مهدی رهایی جهرمی 0031947532846009595 0031947532846009595 No دانشگاه تهران

fa تاثیر باکتری‌‌های محرک رشد بر شاخص‌‌های رشدی مورفولوژیکی و عملکرد دو رقم گندم در شرایط دیم و آبی استان گلستان یکی از قطب­‌های مهم تولید گندم نان در کشور می­‌باشد. آزوسپیریلوم برازیلنس جزء ازتوباکتر­های حل­کننده فسفات و از میکرو ارگانیسم­های تثبیت کننده نیتروژن مولکولی است که در همیاری با ریشه غلات و گرامینه­های دیگر رشد و نمو آنها را تقویت می‌­کند. لذا به‌­منظور بررسی اثرات باکتری فوق بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گندم در منطقه گنبد آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در دو شرایط دیم و آبی با سه تکرار به اجرا درآمد. تیمار­ها شامل دو رقم گندم (مروارید و گنبد) و پنج سطح تلقیح باکتری (شامل بدون باکتری (شاهد)، باکتری اول ازتوباکتر و باکتری دوم آزوسپیریلوم و باکتری سوم حل­کننده فسفات و تیمار چهارم مخلوطی از این سه باکتری) می­‌باشد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر متقابل رقم و باکتری در مورد صفات تعداد برگ، وزن خشک برگ، طول سنبله، وزن دانه و عملکرد دانه در شرایط آبی و طول ریشک و وزن دانه در شرایط دیم معنی‌­دار شد. رقم گنبد توانست در هر دو شرایط عملکرد دانه بهتری داشته باشد. رقم گنبد با تیمار تلفیق سه باکتری در کشت آبی با میانگین 36/2358 کیلو­گرم در هکتار بیش­ترین عملکرد دانه را نشان داد.  Golestan province is one of the major regions of wheat production in the country. Azospirillum brasilense، an Azotobacter، acted as resolvent of phosphate and a microorganisms for fixing molecular nitrogen for cooperating with other root crops and grasses in enhancing their growth and development. To investigate the effects of rhizobacteria on yield and yield components of wheat a  factorial experiment based on a randomized complete block design with three replications was conducted in Gonbad Kavous region. The treatments included of two wheat cultivars (Morvarid and Gonbad) and five levels of Bactria: control (no bacteria), Azotobacter, Azospirillum, resolvent phosphate and mixe of these three bacteria. Analysis of variance showed that the interaction of cultivar and bacterial characteristics of leaves, leaf dry weight, spike length, grain weight and grain yield in irrigated conditions and length of awn and grain yield in rainfed conditions was significant. Gonbad cultivar had the highest grain yield (2358.36 kg ha-1) in treatment of mixed three bacteria. Bacteria, Rainfed Cultivation, Yield, Wheat باکتری‌, عملکرد, کشت دیم, گندم 44 57 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-281&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/19 1396/9/28 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/19 1396/9/28 Jabbar Jafarbay Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education جبار جعفربای 0031947532846009596 0031947532846009596 Yes بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کش Maral Etesami Gonbad Kavous University مارال اعتصامی 0031947532846009597 0031947532846009597 No دانشگاه گنبد کاووس Samaneh Jahanifar Islamic Azad University of Arak سمانه جهانی‌فر 0031947532846009598 0031947532846009598 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک Mohammad Hossien Arzanesh Research Center for Agricultural Research and Education, Golestan Agricultural and Natural Resources Research Center محمد حسین ارزانش 0031947532846009599 0031947532846009599 No مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان

fa بررسی روابط صفات کمی در لاین‌های پیشرفته کنجد چهارده لاین برتر کنجد حاصل از بررسی­های مقدماتی پیشین، به همراه رقم اولتان و توده محلی بیرجند در آزمایشی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 4 تکرار به مدت 2 سال ارزیابی شدند. صفات اندازه­گیری شده در این تحقیق شامل درصد سبز کردن، تعداد گل در محور، تعداد شاخه فرعی، طول کپسول، تعداد کپسول در بوته، ارتفاع اولین کپسول، ارتفاع بوته، ارتفاع شاخه بندی، ارتفاع زاینده، ارتفاع زاینده کپسول، طول دوره رویشی، عملکرد دانه، وزن هزار دانه و درصد روغن بود. نتایج همبستگی ساده فنوتیپی (پیرسون) نشان داد وزن هزار دانه بیشترین همبستگی را با صفات ارتفاع بوته (697/0r=) دارد. تجزیه خوشه­ای بر اساس صفات ذکر شده و با روش وارد منجر به تفکیک 3 گروه متمایز شد. گروه 2 که شامل توده محلی بیرجند، رقم اولتان، لاین 11 و لاین 12 بود از نظر میانگین تمام صفات وضعیت بهتری داشت و به‌عنوان گروه برتر شناخته شد. این گروه بیشترین فاصله را با گروه 1 و 3 داشت. تجزیه به مؤلفه­های اصلی (PCA) مشخص کرد که 4 مؤلفه اصلی اول مقادیر ویژه بالاتر از 1 را دارند و این چهار مؤلفه 42/76% تغییرات کل لاین­ها و ارقام را توجیه می­کنند. در مؤلفه­ اصلی اول صفات تعداد شاخه فرعی و وزن هزار دانه و در مؤلفه اصلی دوم وزن صفات درصد سبز کردن و عملکرد کل بیشتر بود، لذا در برنامه انتخاب لاین­ها باید به این صفات توجه نماییم. کلاس­بندی بر اساس صفات ذکر شده نشان داد که برای کشت کنجد در منطقه، استفاده از توده محلی بیرجند به لحاظ برتری از نظر صفات مورد بررسی، توصیه می­شود. Fourteen sesame lines that have preferred in primary evaluation, with local mass of Birjand (as test) and Ooltan cultivar (as overall test) were compared for two years in completely block design with 4 replication. Traits measured in this study were germination percent, number of flower per axis, number of sub branch, capsule length, plant height, number of capsules per plant, height of first capsule, height of branching, flowering branch height, flowering capsule height/plant, growth period, 1000 grain weight, total grain yield. 1000 grain weight was positively and significantly correlated with plant height (r=0.697, P<0.01). Cluster analysis based agro-morphological traits and by using ward method resulted in 3 distinct groups. Group 2 which consists of local mass of Birjand, Ooltan cultivar, line 11 and line 12 was superior group in view of majority of trait means. This group had most distance from 2 other groups. Principle component analysis suggest that 4 first component have Eigen values more than 1 and these components explain 76.42% total variation of lines and cultivars. In first principle component coefficients of number of sub branch and 1000 grain weight and in second principle component coefficients of germination percent and total grain yield were higher. Thus these traits should be notice in next breeding programs. Classification based on mentioned traits suggest that for sesame cultivation in south Khorasan, local mass of Birjand is better than other lines due to superiority in terms of mentioned characters.  Cluster Analysis, Principle Component Analysis, Sesame, Superior Group تجزیه خوشه‌ای, تجزیه به مؤلفه‌های اصلی, کنجد, گروه برتر 58 66 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-282&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/19 1396/9/28 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/19 1396/9/28 Seyed Hamid Reza Ramazani University of Birjand سید حمید رضا رمضانی 0031947532846009603 0031947532846009603 Yes دانشگاه بیرجند Sadollah Mansouri Seed and Plant Improvement Institute, Karaj سعداله منصوری 0031947532846009604 0031947532846009604 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

fa بررسی پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های گندم دوروم با استفاده از روش AMMI به­منظور تعیین پایداری عملکرد دانه 20 ژنوتیپ گندم دوروم، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار طی چهار سال زراعی (92-1388) در ایستگاه تحقیقاتی سراب چنگایی خرم‌آباد انجام شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر محیط، ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ × محیط بر عملکرد دانه در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. بر اساس نتایج تجزیه AMMI، دو مؤلفه اصلی در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بودند. همچنین برای استفاده هم‌زمان از اطلاعات حاصل از مؤلفه‌های معنی‌دار AMMI، از شاخص ارزش پایداری امی (ASV) استفاده شد. بر اساس شاخص ASV، ژنوتیپ‌های G2، G12، G14 و G19 کمترین میزان ASV را داشتند و به­عنوان پایدارترین ژنوتیپ‌ها شناخته شدند. ژنوتیپ G9 با بیشترین میزان ASV و بیشترین فاصله از مرکز بای­پلات به­عنوان ژنوتیپی ناپایدار شناخته شد. همچنین، ژنوتیپ G9 بیشترین میزان عملکرد دانه را به خود اختصاص داد. با تجزیه خوشه‌ای ژنوتیپ‌ها بر اساس ارزش پایداری امی، ژنوتیپ‌ها به سه گروه تقسیم شدند که ژنوتیپ‌های هر گروه از نظر پایداری مشابه بودند.  In order to determine yield stability of 20 durum wheat genotypes, a trial was carried as randomized complete block design with four replications in four years during  2009- 2014 in Sarab-Changae station of Khorramabad, Iran. Analysis of combine variance showed that environment, genotype and genotype × environment interaction were significant at 1% probability level. Variance analysis of additive main effects and multiplicative (AMMI) showed that two IPCAs were significant at 1% probability level. Also, AMMI stability value (ASV) was used for simultaneously using information obtained from two significant components of AMMI. According to ASV index, genotypes G2, G12, G14 and G19 had the lowest ASV value and were known as the most stable genotypes. Genotype G9 had the highest ASV value and distance from the center of Bi-plot. Therefore, it was known as stable genotype. Also, Genotype G9 had the highest grain yield. Using cluster analysis of genotypes based on ASV, genotypes divided to three groups that genotypes of each group were similar as stable.  AMMI analysis, AMMI stability value, Durum wheat, Grain yield ارزش پایداری امی, تجزیه امی, عملکرد دانه, گندم دوروم 67 75 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-283&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/23 1396/10/2 Mahnaz Ghaedrahmati Seed and Plant improvement Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) Khorramabad, Iran مهناز قائدرحمتی 0031947532846009600 0031947532846009600 Yes مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان Tahmaseb Hossein Pour Seed and Plant improvement Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) Khorramabad, Iran طهماسب حسین پور 0031947532846009601 0031947532846009601 No مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان Ali Ahmadi Seed and Plant improvement Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) Khorramabad, Iran علی احمدی 0031947532846009602 0031947532846009602 No مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان

fa مطالعه همبستگی و تجزیه علیت صفات زراعی و عملکرد دانه جمعیت‌های گندم ‌نیای وحشی Aegilops cylindrica L. در شرایط نرمال و تنش خشکی در ایلام      به‌منظور بررسی روابط بین صفات زراعی و عملکرد دانه Aegilops cylindrica، 48 جمعیت این گونه گیاهی در قالب طرح آزمایشی آگمنت بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در4 تکرار تحت دو شرایط تنش خشکی و نرمال در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام مورد مطالعه قرار گرفتند. همبستگی ساده بین صفات در هر دو شرایط تنش و نرمال نشان داد که صفات عملکرد سنبله تک بوته، عملکرد بیولوژیکی تک بوته و وزن کاه تک بوته بیشترین همبستگی را با عملکرد دانه تک بوته داشتند. نتایج رگرسیون نشان داد که صفات عملکرد سنبله تک بوته، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، وزن تک سنبله و طول سنبله در شرایط نرمال و صفات عملکرد سنبله تک بوته، وزن تک سنبله و وزن هزار دانه در شرایط تنش وارد مدل رگرسیونی شدند. به ترتیب 3/96 و 3/95 درصد از مجموع تغییرات کل با مدل رگرسیونی برازش شده در شرایط نرمال و تنش بیان شد. نتایج تجزیه علیت نیز اهمیت تأثیر این صفات اندازه‌گیری شده بر عملکرد دانه را تأیید کرد. در هر دو شرایط نرمال و تنش خشکی، عملکرد سنبله تک بوته بیشترین اثر مستقیم و مثبت را بر عملکرد دانه داشت. نتایج نشان داد که در برنامه‌های اصلاحی با هدف افزایش عملکرد دانه در جمعیت‌های Ae. cylindrica بهتر است در هر دو شرایط نرمال و تنش گزینش بر اساس عملکرد سنبله صورت پذیرد.  In order to study the relationships between grain yield and its components of Aegilops cylindrica, 48 accessions of this plant species was studied in an experimental augmented design based on randomized complete block designwith4 replications under normal and drought stress conditions in the Agricultural Research Station of Ilam University. The results of correlation analysis between the traits in both normal and stress conditions suggested that spike yield per plant, biological yield per plant and straw weight per plant had the highest correlation with the grain yield per plant. The results of regression analysis showed that the spike yield per plant, number of grains per spike, 1000 grain weight, single spike weight and spike length in normal conditions and spike yield per plant, single spike weight and 1000 grain weight in stress condition were entered into regression model. 96.3 and 95.3 percent of the total of variance of the regression was expressed in normal and stress conditions, respectively. Also, path analysis confirmed the effects of these traits on grain yield. In both irrigated and drought conditions, spike yield per plant had the greatest positive direct effect on grain yield. The results showed that in breeding programs aimed at increasing grain yield in populations of Aegilops cylindrica, selection is better to be done through the more spike yield in both normal and drought conditions.  Aegilops cylindrica, Correlation analysis, Drought stress, Grain yield, Path Coefficient analysis آژیلوپس سیلندریکا, تجزیه همبستگی, تجزیه علیت, تنش خشکی, عملکرد دانه 76 84 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-284&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/23 1396/10/2 Afsaneh Noori Faculty of Agriculture and Natural Resources, Ilam University افسانه نوری 0031947532846009605 0031947532846009605 No دانشگاه ایلام Ali ashraf Mehrabi Faculty of Agriculture and Natural Resources, Ilam University علی اشرف مهرابی 0031947532846009606 0031947532846009606 Yes دانشگاه ایلام Hoshmand Safari Research Department of Forests and Rangelands,Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and EducationCenter, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Kermanshah, Iran هوشمند صفری 0031947532846009607 0031947532846009607 No بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران

fa ارزیابی کارایی تسترهای ذرت مناطق معتدله در غربال گری ژرم پلاسم های مناطق حاره ای و نیمه حاره ای ژرم­پلاسم ذرت سیمیت متنوع­ترین منبع ژنتیکی در جهان بوده و به­کارگیری آن­ها در افزایش پایه ژنتیکی ژرم­پلاسم معتدله ذرت به سرعت در حال افزایش است. اما هموار یکی از چالش­های بزرگ پیش­رو، بهبود کارایی روش­های غربال­گری منابع برتر و مناسب از ژرم­پلاسم­های خارجی است. در همین راستا، این تحقیق به­منظور انتخاب تستر مناسب مناطق معتدله و هم­چنین تعداد مناسب آن جهت غربال­گری لاین­های استخراجی از ژرم پلاسم­های مناطق حاره­ای و نیمه حاره­ای سیمیت انجام گرفت. بدین منظور چهار تستر مناطق معتدله (MO17، K18، A679، K166B) ذرت با سیزده لاین استخراجی از ژرم­پلاسم ذرت سیمیت تلاقی داده شد و 52 تلاقی حاصله به همراه دو هیبرید شاهد در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در مغان بررسی شدند. نتایج حاکی از امکان استفاده مستقیم از لاین­های شماره 3، 5 و 7 استخراجی از ژرم­پلاسم­های ذرت مناطق حاره­ای و نیمه حاره­ای سیمیت در اصلاح عملکرد دانه بود. هم­چنین بررسی کارایی تسترهای مناطق معتدله ذرت نشان داد تستر K166B قدرت تفکیک بالایی در گزینش لاین­های برتر از میان لاین­های استخراجی از ژرم­پلاسم­های ذرت مناطق حاره­ای و نیمه حاره­ای سیمیت داشته و تسترهای MO17 و A679 قدرت تفکیک نسبتاً خوبی داشتند. علاوه بر این، به­کارگیری یک تستر توانایی تفکیک لاین­ها برتر (نه همه آن­ها) را دارا بوده هر چند استفاده از دو تستر به­طور هم­زمان خطر عدم انتخاب یک لاین برتر را به میزان زیادی کاهش داد.   Maize germplasm from CIMMYT is genetically most diverse in the world and is exceedingly useful for broadening the genetic base of temperate maize germplasm. It is a tough challenge for improving efficiency and reliability of extracting the best suitable material from exotic germplasm. So, this study was done to determine the optimum number of testers and suitable testers for screening a maize line derived from tropical and subtropical CIMMYT germplasm. For this purpose, four temperate maize testers (MO17, K18, K166B and A679) with thirteen lines originated from CIMMYT germplasm were crossed. Resulted fifty five crosses along with two hybrid checks were evaluated using a randomized complete block design with three replications at Moghan. The results indicate that there was the possibility of direct use of lines No 3, 5 and 7 derived from tropical and subtropical CIMMYT germplasm to improve grain yield. The performance of the temperate maize tester showed that tester K166B had high efficiency in selecting superior line derived from tropical and subtropical CIMMYT germplasm and testers MO17 and A679 were relatively good. Results revealed that one inbred line tester would effectively select most, if not all, of the top best exotic lines and two testers gave more reliable results than one tester did. General combining ability, Specific combining ability, Tester selection گزینش تستر, ترکیب پذیری عمومی, ترکیب پذیری خصوصی 85 94 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-285&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 Mohammadreza Shiri Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran محمدرضا شیری 0031947532846009608 0031947532846009608 Yes مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

fa تاثیر تنش خشکی بر صفات کلروفیل و پرولین در ژنوتیپ‌های مختلف سویا (Glycine max) سویا از نظر مقاومت به خشکی درگروه گیاهان حساس قرار می‌گیرد و افزایش عملکرد آن مستلزم انتخاب ارقام متحمل و سازگار با توجه به شرایط اقلیمی نیمه خشک یا کم‌آب ایران می‌باشد. در این تحقیق، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1392 اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل 8 ژنوتیپ سویا و 6 سطح تنش خشکی (شاهد یا آبیاری در تمام مراحل رشد به‌طور منظم، تنش شدید در مرحله رشد رویشی، تنش شدید در مرحله گلدهی، تنش شدید در مرحله غلاف­دهی، تنش شدید در مرحله گلدهی و غلاف‌دهی و تنش ملایم در تمام مراحل رشد) بودند. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث کاهش معنی­داری در سطح احتمال یک درصد در میزان رنگریزه فتوسنتزی کلروفیل (شامل کلروفیل a، b و کل) و افزایش معنی­داری در سطح احتمال یک درصد در میزان اسید آمینه پرولین در تیمارهای مختلف شده است به­طوری­که در سطح شاهد میزان کلروفیل کل (350/0= میانگین کل)، کلروفیل a (250/0 = میانگین کل) و کلروفیل b (100/0 = میانگین کل)  حداکثر و میزان پرولین (032/0 = میانگین کل) حداقل و سطوح تنش خشکی ملایم در تمام مراحل رشد و تنش خشکی شدید از شروع مراحله گلدهی تا پایان غلاف‌دهی، کمترین میزان کلروفیل کل (230/0 = میانگین کل)، کلروفیل a (170/0= میانگین کل) و کلروفیل b (060/0 = میانگین کل) و بیشترین میزان پرولین (140/0 = میانگین کل) را داشتند. مقایسه میانگین‌های صفات کلروفیل و پرولین تحت تنش خشکی نشان داد که ژنوتیپ‌های032  و HillCE متحمل و ژنوتیپ‌های Ford و Sahar حساس می‌باشند. Soybean (Glycine max) is sensitive to drought stress, and increasing its yield, requires the selection of tolerate varieties which are adapted to semiarid or low water climates of Iran. In this research, the experiment was performed based on a factorial completely randomized design with three replications at 2013. Experimental factors were consisted of 8 genotypes of soybeans and 6 levels of drought stress ( irrigation in all growth stages as control treatment, intense stress in vegetative growth stage, intense stress in flowering stage, intense stress in pod stage, intense stress in flowering stage and pod stage and mild stress at all growth stages). The results showed that the drought stress significantly reduced the chlorophyll photosynthetic pigment (including chlorophyll a, b and total) and significantly increased the proline in different treatments so that, the control factor (irrigation in all growth stages) had the highest total chlorophyll (μ= 0.350), a (μ= 0.250) and b (μ= 0.100) and also it had the lowest level in control treatment namely proline (μ= 0.032).  Mild Drought stress at all stages of growth and also severe drought stress from start flowering to finish pod  levels had  the lowest  total chlorophyll (μ= 0.23), a (μ= 0.170)  and  b (μ= 0.060) and also, it had  the highest proline (μ= 0.140). Comparison of means of chlorophyll and proline traits under the drought stress showed that genotypes 032 and HillCE were tolerant and genotypes Ford and Sahar were sensitive. Chlorophyll, Drought, Proline, Soybeans پرولین, خشکی, سویا, کلروفیل 95 104 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-286&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 Somayeh Kamrava Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University سمیه کامروا 0031947532846009609 0031947532846009609 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Nadali Babaeian Jolodar Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University نادعلی بابائیان جلودار 0031947532846009610 0031947532846009610 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Nadali Bagheri Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University نادعلی باقری 0031947532846009611 0031947532846009611 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

fa ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ های جو بهاره تحت شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی آخر فصل تنش خشکی ناشی از کم آبی و گرمای آخر فصل یکی از مهم‌­ترین عوامل کاهش عملکرد گیاهان زراعی به شمار می‌­آید. به­منظور ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد جو بهاره تحت شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی در مرحله گل­دهی و شناسایی ژنوتیپ‌­های متحمل به خشکی، تعداد 16 ژنوتیپ جو در قالب دو طرح بلوک­های کامل تصادفی در 3 تکرار به صورت جداگانه در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی ارومیه مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه آماری داده­ها نشان داد که در هر دو شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی بین ژنوتیپ‌­های مورد بررسی برای اکثر صفات اختلاف معنی­داری در سطح احتمال 1 درصد وجود دارد که نشان­دهنده وجود تنوع ژنتیکی بالا بین ژنوتیپ‌­ها می‌­باشد که امکان انتخاب ژنوتیپ­‌ها براساس صفات مورد بررسی را فراهم می­سازد. براساس نتایج مقایسه میانگین تحت شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی و همچنین شاخص STI، در میان ژنوتیپ‌­های مورد بررسی، ژنوتیپ‌­های Kavir/Badia و Rihane-O5 به­عنوان ژنوتیپ‌­های با عملکرد بالا و متحمل به تنش خشکی و ژنوتیپ‌­های آذربایجان غربی، Local-Check، تکاب و مرند به­عنوان ژنوتیپ­های با عملکرد پایین و حساس به تنش خشکی معرفی شدند. نتایج تجزیه و تحلیل همبستگی­های ساده، رگرسیون گام­به­گام و تجزیه علیت نشان داد که تحت شرایط آبیاری معمولی صفات عملکرد زیستی و تعداد پنجه­های بارور و تحت شرایط تنش خشکی عملکرد زیستی از مهم­ترین صفات موثر بر عملکرد دانه بودند. از آنجایی که عملکرد زیستی اثر مستقیم مثبت بالا بر عملکرد دانه در شرایط تنش و بدون تنش داشته، می ­توان آن را یکی از مهم­ترین صفات برای بهبود عملکرد دانه در برنامه­های اصلاحی مورد توجه قرار داد. In order to evaluation of gain yield and yield components in spring barely genotypes under normal and drought stress in flowering stage and identifying drought tolerant genotypes, sixteen barely genotypes were investigated in two separately Randomized Complete Block Design with three replications in West Azerbaijan Agricultural and Natural Resources Research Center, Urmia, Iran in agronomic season at 2011-2012 crop season. Result of analysis of variance showed that there are highly significant differences among genotypes in studied traits which reveal high genetic variation among the genotypes that provide a choice possibility based on studied traits. Based on the results of mean compression under normal and drought stress condition and drought tolerance index (STI), Kavir/Badia and Rihane-O5 genotypes were introduced as tolerant genotypes with high grain yield and local west Azerbaijan, Local-Check, Tekab and Marand genotypes were introduced as drought-sensitive genotypes with low yield. According to the results of simple correlations analysis, stepwise regression and path analysis in normal irrigation conditions, biological yield and number of fertile tiller and in drought stress condition biological yield were the most important of effective traits on grain yield. Since, the biological yield had high positive direct effect on grain yield under normal and drought stress condition, it can be one of the most important and stable traits for grain yield improvement in the breeding programs. Barley, Correlation analysis, Drought stress, Path analysis, Stepwise regression رگرسیون گام‌به‌گام, تجزیه علیت, تحلیل همبستگی, تنش خشکی, جو 105 116 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-289&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 Ali Soleimani Faculty of Agriculture, Science and Research Branch, Islamic Azad University علی سلیمانی 0031947532846009612 0031947532846009612 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات Mostafa Valizadeh University of Tabriz مصطفی ولی زاده 0031947532846009613 0031947532846009613 No دانشگاه تبریز Reza Darvishzadeh Urmia University رضا درویش زاده 0031947532846009614 0031947532846009614 No دانشگاه ارومیه Saeed Ahari zad University of Tabriz سعید اهری زاد 0031947532846009615 0031947532846009615 No دانشگاه تبریز Hadi Alipour Urmia University هادی علی پور 0031947532846009616 0031947532846009616 Yes دانشگاه ارومیه

fa مطالعه پایداری عملکرد در ارقام آفتابگردان با استفاده از روش AMMI اثر متقابل ژنوتیپ در محیط برای به­نژادگران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و یکی از مسائل مهم و پیچیده در برنامه‌های به‌نژادی برای تهیه ژنوتیپ پر محصول و پایدار از لحاظ عملکرد و آزاد‌سازی ژنوتیپ‌های جدید محسوب می‌شود. به­منظور بررسی سازگاری و پایداری ارقام آفتابگردان به شرایط آب و هوایی مختلف، 12 رقم آفتابگردان در پنج منطقه آب و هوایی شامل اراک، بیرجند، شیراز، کاشمر و کرج در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار ارزیابی شدند. جهت بررسی اثر متقابل ژنوتیپ و محیط از مدل اثرات اصلی افزایشی و اثرات متقابل ضرب پذیر (امی) استفاده شد. بر اساس نتایج تجزیه اثرات افزایشی جمع‌پذیر (تجزیه واریانس) و اثرات متقابل ضرب پذیر (تجزیه به مؤلفه‌های اصلی) اثر محیط و اثر متقابل ژنوتیپ در محیط به ترتیب در سطح احتمال یک و پنج درصد معنی‌دار بود و دو مؤلفه اصلی اول اثر متقابل بیش از 84 درصد از مجموع مربعات اثر متقابل را توجیه نمودند. نمودار بای‌پلات اولین مؤلفه اصلی اثر متقابل و میانگین عملکرد دانه برای ژنوتیپ‌ها و محیط‌ها نشان داد که ژنوتیپ Progress با عملکردی بیش از میانگین و کم‌ترین میزان از نظر اولین مؤلفه اصلی اثر متقابل به­عنوان ژنوتیپ پایدار و پر محصول شناخته شد. ژنوتیپ‌های Record و Gabur بعد از ژنوتیپ Progress به­عنوان ژنوتیپ‌های پایدار و پر محصول شناخته شدند. نمودار بای‌پلات مربوط ‌به دو مؤلفه اصلی اول اثر متقابل نشان داد که ژنوتیپ‌های Progress، Master و Zargol در اراک و کرج، ژنوتیپ‌های Favorit، Record و Azargol در شیراز، Gabur و SHF81-90 در کاشمر و ژنوتیپ‌های Armaverski، Lakomka، Zaria و Sor در بیرجند دارای سازگاری خصوصی بودند. همچنین ژنوتیپ‌های Zaria، Lakomka، SHF81-90، Gabur و Zargol نیز نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها از سازگاری عمومی بیشتری برخوردار بودند. Genotype-environment interaction for plant breeders has been important as it is a complex issue in breeding for high yield varieties and releasing new genotypes. In order to assess adaptability and stability of sunflower varieties in different climate conditions, twelve cultivars were investigated in Karaj, Shiraz, Birjand, Kashmar and Arak in randomized complete block designs with three replications. To study genotype by environment interaction, additive main effects and multiplicative interaction (AMMI) model was used. Analysis of additive main effects (analysis of variance) and multiplicative interaction effects (principal components analysis) revealed that the effect of environment at 1% probability level and effect of genotype - environment interaction at 5% probability level were significant and tow first  interaction principal components explained 84% of the interaction sum squares. Biplot of first interaction principle and mean yield revealed that Progress genotype had adequate yield and lowest value for first principle component. Therefore this genotype selected as a high yield and stable genotype; Record and Gabur genotypes were stable and high yield following Progress genotype. AMMI2 graph indicated that Progress, Master and Zargol in Arak and Karaj, Favorit, Record and Azargol in Shiraz, Gabur and SHF81-90 in Kashmar and Armaverski, Lakomka, Zaria and Sor in Birjand had specific adaptability. Among all genotypes, Zaria, Lakomka, SHF81-90, Gabur and Zargol had the highest general adaptability. Adaptability, AMMI, Genotype-environment interaction, Sunflower آفتابگردان, اثر متقابل ژنوتیپ در محیط, سازگاری, امی 117 124 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-287&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 Ali Khomari Islamic Azad University, Karaj علی خماری 0031947532846009617 0031947532846009617 No دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج Islamic Azad University, Karaj خداداد مصطفوی 0031947532846009618 0031947532846009618 Yes دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج Abdollah Mohammadi Islamic Azad University, Karaj عبدالله محمدی 0031947532846009619 0031947532846009619 No دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج

fa شناسایی رونوشت‌های با افزایش تظاهر در رقم برنج (Oryza sativa L.) مقاوم به تنش شوری با استفاده از تکنیک cDNA-AFLP تنش شوری یکی از مهم­ترین تنش­های غیرزیستی برای برنج است که به­طور منفی رشد و باروری آن را متأثر می­سازد. در این پژوهش اثرات تنش شوری بر بیان افتراقی برخی از ژن­های مسئول در تنش شوری در دو ژنوتیپ برنج متحمل و حساس به شوری (FL478 و IR29) با استفاده از تکنیک cDNA-AFLP مورد بررسی قرار گرفت. از میان TDFهای (Transcript Derived Fragments یا قطعات حاصل از رونوشت­ها) حاصل از 2 آنزیم برشی و 18 ترکیب آغازگری که در پاسخ به تنش شوری در رقم مقاوم در مقایسه با تیمار شاهد و حساس افزایش بیان نشان داده بودند 28 TDF جدا شد که در نهایت 21 عدد از آن­ها کلون، توالی­یابی و در بانک ژن ثبت گردیدند و سپس با استفاده از الگوریتم بلاست مورد آنالیز قرار گرفتند. TDFهای شناسایی شده در این مطالعه متعلق به گروه­های متفاوتی از ژن­ها شامل متابولیسم، ترارسانی سیگنال، فاکتورهای رونویسی، سمیت­زدایی، سیستم ترانسپورت و دیگر مکانیسم­های مرتبط با تنش شوری بودند که این امر بیانگر آن است که تعداد زیادی از فرآیندها در پاسخ به تنش شوری درگیر هستند. سپس تعدادی از این ژن­ها برای تأئید الگوهای بیانی به دست آمده توسط cDNA-AFLP با استفاده از آنالیز Real time PCR انتخاب گردیدند که نتایج به دست آمده از این آزمایش الگوهای بیانی ردیابی شده با استفاده از تکنیک cDNA-AFLP را تأئید نمود. نتایج این تحقیق نشان داد که cDNA-AFLP تکنیک قدرتمندی برای بررسی الگوی بیان ژن­های برنج تحت تنش شوری می­باشد. علاوه بر این یافته­های ما به روشن نمودن اساس مولکولی اثرات تنش شوری بر ژنوم برنج و شناسایی ژن­هایی که می­توانند تحمل به شوری برنج را افزایش دهند کمک می­نماید.       Salt stress is one of the main abiotic stresses for rice that causes negative effects on its growth and productivity. In present study, effects of salt stress on differential gene expression of some genes which are responsible in salt stress were investigated in two rice tolerant and sensitive genotypes (FL478 and IR29) by applying cDNA-AFLP technique. Among the TDFs (Transcript Derived Fragments (were generated by 2 restriction enzymes and 18 primer combination that displayed up-regulation expression in tolerant line with respect to the control treatment and sensitive line in response to salt stress, 28 TDF were separated and 21 of them were cloned, sequenced and submitted in gene bank and finally they were analyzed by BLAST algorithm. All known TDFs in current study were belonged to different groups of genes related to metabolism, signal transduction, transcription factors, detoxification, transport system and other mechanism related to salt stress which suggests a lot of process to be involved in salt stress responses. Some genes were further selected for validation of cDNA-AFLP expression patterns using real-time PCR. The results of real-time PCR confirmed the expression patterns that were detected using the cDNA-AFLP technique. The results of this research show that cDNA-AFLP is a powerful technique for investigating the expression pattern of rice genes under salt stress. Moreover our finding will help either elucidation the molecular basis of salt stress effects on rice rice or identification those genes that could increase the salt tolerance of rice plant. CDNA-AFLP, Gene expression, Oryza sativa, Salt stress, Transcript تنش شوری, cDNA-AFLP , رونوشت, بیان ژن, برنج 125 137 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-288&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 Fatemeh Zare Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University فاطمه زارع 0031947532846009620 0031947532846009620 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Gholam Ali Ranjbar Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University غلامعلی رنجبر 0031947532846009621 0031947532846009621 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Ali Reza Tarang Agricultural Biotechnology Research and Institute Iran, Gilan branch, Agricultural Research, Training and Promotion Organization, Rasht, Iran علیرضا ترنگ 0031947532846009622 0031947532846009622 No سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Hamid Najafi Zarrini Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University حمید نجفی زرینی 0031947532846009623 0031947532846009623 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

fa بررسی تغییرات الگوی پروتئوم برگ گیاه توتون ).(Nicotiana tabacum L تحت تنش شوری با استفاده از الکتروفورز دوبعدی برای بررسی واکنش گیاه توتون به تنش شوری، آنالیز مقایسه­ای پروتئوم برگ ژنوتیپ Basma S. 31 انجام گرفت. گیاهان به مدت 12 روز در معرض سطوح شوری صفر و 200 میلی­مولار کلرید سدیم در کشت هیدروپونیک قرار گرفتند. پروتئین برگ استخراج شده و به وسیله الکتروفورز دوبعدی جداسازی شد. وزن تر و همچنین طول اندام هوایی در ژنوتیپ مورد مطالعه با افزایش سطح شوری کاهش نشان داد. تحت تنش شوری تعداد  19 لکه پروتئینی (از 468 لکه شناسایی شده) دارای بیان متفاوتی بودند. در حالی­که سطوح برخی از پروتئین­ها به وسیله تیمار شوری کاهش یافت، اما افزایش انباشتگی تعدادی از پروتئین­ها نیز مشاهده شد. در ژنوتیپ مورد مطالعه تعداد لکه­های پروتئینی که در برگ افزایش بیان داشتند بیشتر از تعداد لکه­ های پروتئینی بود که کاهش بیان داشتند (به ترتیب 10 و 9 لکه پروتئینی). نتایج نشان می­دهد که بیشترین و کمترین افزایش بیان مربوط به لکه ­های 16 و 7 به ترتیب با 1/6 و 48/1 برابر افزایش بیان، می­باشد. همچنین بیشترین کاهش بیان در بین لکه ­ها مربوط به لکه پروتئینی 18 با 4/4 برابر کاهش بیان، می­باشد. شوری یک پدیده پیچیده می­باشد که تنها سبب اثرات اسمزی و سمی یونی نمی­شود، بلکه سبب بهم خوردن تعادل مواد غذایی و متابولیسم نیز می­شود. با توجه به نتایج بدست آمده به نظر می­رسد گیاه توتون با تغییر در سطح بیان پروتئین­های مختلف می­تواند شرایط تنش را تا حدودی تحمل کند، به­طوری­که گمان می­رود افزایش بیان پروتئین­های با وزن مولکولی پایین که به احتمال زیاد پروتئین­های تنظیم­کننده فعالیت سلولی هستند، در تحمل تنش شوری موثر باشد. In order to understand the response of tobacco (Nicotiana tabacum L.) to salt stress, the comparative analysis of leaf proteome of Basma S. 31 genotype were performed. Plants were treated with or without 200 mM NaCl for 12 days. The proteins were extracted from leaves, and then separated by two-dimensional electrophoresis. The fresh weight and length of shoot of studied genotype showed greater decrease with increasing salinity. The number of 19 protein spots (out of 468 protein spots) was differentially expressed in leaves under NaCl treatment. Although the levels of some proteins were reduced by salt-treatments, an increase of accumulations in some proteins was observed under salt stress. The number of protein spots with increased expression, were higher than the number of protein spots with decreased expression (10 and 9 protein spots, respectively). Results revealed that, spots of 16 and 7 were highly and lowly up-regulated with 6.1-fold and 1.48- fold, respectively. Also, the spot of 18 with 4.4- fold was highly down-regulated among all spots. Salinity is a complex phenomenon that causes not just osmotic and toxic ion effects, but also nutritional and metabolism imbalance. According to the results, it seems that salinity can change the expression levels of some special proteins in leaves of tobacco that may in turn play a role in the tolerance to saline conditions. So, it is believed that increased expression of proteins with low molecular weight that regulate cellular activity, can be effective in tobacco salt tolerance. Proteome, Protein spot, Salt stress, Two dimensional electrophoresis, Tolerance الکتروفورز دوبعدی, پروتئوم, تنش شوری, تحمل پذیری, لکه پروتئین 138 145 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-290&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 Ali Asghar Hatamnia Faculty of Science, Ilam University علی اصغر حاتم نیا 0031947532846009624 0031947532846009624 No دانشگاه ایلام Reza Darvishzadeh Faculty of Agriculture, Urmia University رضا درویش زاده 0031947532846009625 0031947532846009625 Yes دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه Nasser Abbaspour Institute of Biotechnology, Urmia University ناصر عباس پور 0031947532846009626 0031947532846009626 No پژوهشکده زیست فناوری دانشگاه ارومیه Fatemeh Rahmani Urmia University فاطمه رحمانی 0031947532846009627 0031947532846009627 No دانشکده علوم دانشگاه ارومیه Seyyed Reza Alavi Urmia Tobacco Research Center سید رضا علوی 0031947532846009628 0031947532846009628 No مرکز تحقیقات توتون ارومیه Farzad Banaei Tarbiat Modares University فرزاد بنایی 0031947532846009629 0031947532846009629 No دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

fa بررسی برهمکنش تنش سرما و خشکی بر تغییرات شاخص کلروفیل، محتوای نسبی آب برگ، نشت الکترولیت و عملکرد دانه در سه رقم هیبرید ذرت دانه ای یکی از مسائل مهم در زمینه تنش­های محیطی شناسایی ارقام برتر و اصلاح آنها می­باشد. به همین منظور در این مطالعه، شاخص کلروفیل، محتوای نسبی آب برگ، نشت الکترولیت و عملکرد دانه ارقام مختلف ذرت در واکنش به تنش سرمازدگی و خشکی مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به صورت کرت­های دوبار خرد شده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در 3 تکرار در سال زراعی-93-1392 در گلخانه و مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد به اجرا در آمد. در این آزمایش عامل اصلی تنش سرما در دو سطح (عدم تنش سرمازدگی و تنش سرمازدگی)، عامل فرعی شامل سه سطح تنش خشکی (آبیاری معادل 100 درصد، آبیاری معادل 75 درصد و آبیاری معادل 50 درصد نیاز آبی گیاه) و عامل فرعی فرعی سه رقم هیبرید ذرت (سینگل کراس 704، سینگل کراس 400 و سینگل کراس 260) در نظر گرفته شد. نتایج حاصل نشان داد در شرایط تنش میزان کلروفیل تحت تأثیر قرار گرفت و تنش خشکی محتوای نسبی آب برگ و پایداری غشاء سیتوپلاسمی را کاهش داد. بیشترین محتوای نسبی آب برگ و پایداری غشاء سیتوپلاسمی مربوط به هیبریدهای سینگل کراس260 و 400 بود. اثر متقابل تیمارها نشان داد اثرات تیمارهای سرمازدگی و آبیاری مطلوب در هیبرید سینگل کراس 704 دارای کلروفیل بالاتری بود. شاخص کلروفیل، محتوای نسبی آب و نشت الکترولیت در آخر فصل نسبت به زمان ظهور گل آذین نر کاهش یافت. با توجه به برهمکنش توأم سرمازدگی، خشکی و ارقام هیبرید، سینگل کراس 400 در این شرایط عملکرد دانه بالاتری از خود نسبت به دو هیبرید دیگر از خود نشان داد. که نشان دهنده تحمل بهتر این رقم نسبت به تنش­های محیطی می­باشد. Chlorophyll, RWC, electrolyte leakage and seed performance of three maize hybrid varieties under draught and chilling stress conditions were examined.  The experiment was carried out in split-split plots using random completely blocks design with three replications in 2013-2014 in research farm and greenhouse Mashhad University of Ferdowsi, Agronomy Faculty. The main plot was chilling stress at two levels (present and absence of chilling stress); the subplot were drought stress at three levels (100% irritation, 75% irritation, and 50% irritation); sub-subplot was maize hybrid variety (single cross 704, single cross 400, and single cross 260).  Results showed that stress conditions affected SPAD so that draught stress declined RWC and stability of cytoplasm membrane. The highest RWC and stability of cytoplasmic membrane were seen in single cross 260 and 400.  Mutual effects of the treatments showed that the chilling and 100% irritation single cross 704 treatments had the highest SPAD. In addition, SPAD, RWC, and electrolyte leakage at the end of season decreased relative to the emergence time of male inflorescence. In presence of chilling and draught stresses, single cross 400 had higher performance comparing with the two other hybrids. This, in turn, indicates better performance of such treatment comparing with the other hybrids. Maize cultivar, Membrane stability, Single cross, SPAD, Tass ارقام ذرت, پایداری غشاء, سینگل کراس, شاخص کلروفیل, ظهور گل آذین نر 146 156 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-291&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 Mohsen Tarighaleslami Ferdowsi University of Mashhad محسن طریق الاسلامی 0031947532846009630 0031947532846009630 No دانشگاه فردوسی مشهد Mohammad Kafi Ferdowsi University of Mashhad محمد کافی 0031947532846009631 0031947532846009631 Yes دانشگاه فردوسی مشهد Ahmad Nezami Ferdowsi University of Mashhad احمد نظامی 0031947532846009632 0031947532846009632 No دانشگاه فردوسی مشهد Reza Zarghami Faculty of Science, Department of Biotechnology, Karaj رضا ضرغامی 0031947532846009633 0031947532846009633 No پژوهشکده بیوتکنولوژی (ابری) کرج

fa تجزیه پایداری عملکرد لاین های امید بخش گندم نان در مناطق گرم و خشک جنوب ایران با استفاده از مدل GGE Biplot به منظور بررسی پاسخ لاین­های امید بخش گندم نسبت به شرایط متفاوت محیطی و تعیین پایداری­ عملکرد دانه در آنها، آزمایشی با استفاده از 30 ژنوتیپ گندم به همراه 2 رقم شاهد با استفاده از طرح آلفا لاتیس در 4 تکرار در 6 ایستگاه تحقیقاتی اقلیم گرم و خشک جنوب ایران شامل اهواز، داراب، دزفول، ایرانشهر، خرم آباد و زابل و در 2 سال زراعی 93-1392 و 94-1393 اجرا شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس مرکب نشان داد که بین محیط­ها، ژنوتیپ­ها و اثرمتقابل ژنوتیپ و محیط اختلاف معنی­داری در سطح احتمال 1 درصد وجود دارد. بر اساس نتایج مقایسه میانگین، ژنوتیپ­های 13 و 21 به ترتیب با عملکرد 121/6 و 219/6 تن در هکتار به عنوان ژنوتیپ­های پایدار با پتانسیل تولید بالا و ژنوتیپ 20 با عملکرد 029/4 جزء ژنوتیپ­های پایدار ولی با عملکرد بسیار کم شناسایی شدند. همچنین بمنظور مطالعه اثر متقابل ژنوتیپ × محیط و شناسایی پایدارترین لاین­ها از روش GGE Biplot استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل از نمودار چند ضلعی، محیط­ها به 4 ابر محیط تقسیم­بندی شدند. بهترین ژنوتیپ­ها برای ابر محیط­های خرم­آباد ژنوتیپ 31، برای ابر محیط ایرانشهر ژنوتیپ 21، برای ابر محیط داراب، دزفول و اهواز ژنوتیپ13، برای ابر محیط زابل ژنوتیپ 17تعیین شد. همچنین دزفول و داراب، به ترتیب به عنوان بهترین محیط­ها و خرم­آباد به عنوان ضعیف­ترین ایستگاه شناسایی شدند. ژنوتیپ­های 11،13،21و 14جزو ایده­آل­ترین ژنوتیپ‌ها و ژنوتیپ­های 19،20، 18و 25 جزو نا­مطلوبترین ژنوتیپ­ها بودند.  In order to investigate the responses of promising bread wheat lines to different environmental conditions and determine of the stability of their grain yield, one experiment was done with 30 bread wheat genotypes and two commercial wheats as checks using alpha lattice design with four replications in six experimental research stations in southern warm and dry climatical zones in Iran (Ahvaz, Darab, Dezful, Iranshahr, Khorramabad and Zabol) during 2013-14 and 2014-15 cropping seasons. The results confirmed that the effects of environment, genotype and interaction between them was significant at the 1% statistical level. The highest of grain yield devoted to t the lines no. 13 and 21, with 6.121 and 6.219 t/ha and the line no. 20 with 4.029 t/ha had the lowest the grain yield in this study. For studying of the genotype × environment effect and determine the stable genotypes, GGE Biplot method was used. Based on the polygonal figure, studied locations grouped in 4 mega-environments. Based on the results, the genotypes 31 for khorramabd, genotype 21 for Iranshahr, genotype 13 for Darab, Dezful and Ahvaz, and genotype 17 for Zabol, had specific adaptability. Dezful and Darab was the superior and Khorramabd was the poorest sites in this study respectively. In this study four promising lines including, genotypes no. 11,13,21 and 14 with wide adaptability and genotypes no. 18,19, 20 and 25 recognize with low adaptability respectively. Genotype × Environment, GGE biplot methods, Wheat, Yield stability گندم, پایداری عملکرد, روش GGE biplot, اثر متقابل ژنوتیپ × محیط 157 165 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-292&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 Saeed Omrani Shahed University, Tehran سعید عمرانی 0031947532846009634 0031947532846009634 Yes دانشگاه شاهد تهران Amir Mohammad Naji Shahed University, Tehran امیر محمد ناجی 0031947532846009635 0031947532846009635 No دانشگاه شاهد تهران Mohsen Esmaeilzadeh Moghaddam Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Karaj محسن اسماعیل زاده مقدم 0031947532846009636 0031947532846009636 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

fa ارزیابی تحمل به خشکی آخر فصل در برخی از ژنوتیپ های جو با استفاده از شاخص های تحمل به تنش خشکی خشکی یکی از مهم­ترین عوامل محدودکننده محیطی در کشاورزی جهان می­باشد. بهره­برداری از پتانسیل عملکرد گیاهان زراعی و افزایش پایداری عملکرد آنها در مناطق خشک و مستعد به خشکی می­تواند تضمینی برای تغذیه جمعیت روز افزون مردم جهان باشد. به همین منظور برای ارزیابی تحمل به خشکی آخر فصل و شناسایی ژنوتیپ­های متحمل با استفاده از شاخص‌­های تحمل به تنش، 21 ژنوتیپ جو در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با 3 تکرار در 2 محیط بدون تنش و تنش در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران واقع در کرج مطالعه شدند. برای اعمال تنش، آبیاری در مرحله پدیدار شدن ریشک­ها (کد 50 زادوکس) قطع گردید. عملکرد ژنوتیپ­ها در شرایط بدون تنش (Yp) و تنش (Ys)اندازه­گیری و تجزیه واریانس بر روی داده­ها انجام شد. شاخص­های MP، GMP، STI و HARM که بیشترین همبستگی معنی‌­دار را با عملکرد در شرایط بدون تنش و تنش داشتند، به­عنوان شاخص­‌های برتر برای غربال ژنوتیپ­‌های متحمل معرفی شدند. نتایج تجزیه به مؤلفه­های اصلی و ترسیم نمودار بای‌پلات نشان داد که ژنوتیپ­های Rihan03، Yousef و Fajre30 به ترتیب دارای بیشترین تحمل به خشکی، ژنوتیپ­های Rihan و Morocco-9-75 (رقم شاهد حساس) دارای کمترین تحمل به خشکی و لاین D10 دارای بیشترین عملکرد در محیط بدون تنش و نسبتاً متحمل بود. تجزیه خوشه­‌ای براساس شاخص­‌های MP، GMP، HARM، STI، TOL و SSI و عملکرد در شرایط تنش و بدون تنش، ژنوتیپ‌­های مورد بررسی را به 6 گروه تقسیم کرد. اکثر ژنوتیپ‌­های متحمل به خشکی با عملکرد بالا که اختلاف عملکرد آنها در شرایط بدون تنش و تنش نیز نسبت به سایر ژنوتیپ­ها کمتر بود، در گروه ششم، پنجم و چهارم و ژنوتیپ‌­های حساس به خشکی در گروه اول و سوم قرار گرفتند. بر اساس نتایج بدست آمده ژنوتیپ­های Rihan03، Yousef و Fajre30 متحمل به تنش خشکی آخر فصل، ژنوتیپ­های Nik، Kavir، Inc73 و Inc79 نسبتاً متحمل به خشکی و ژنوتیپ­های Rihan، Morocco-9-75، Sahra  و Inc82 حساس شناخته شدند. لاین D10 نیز به دلیل عملکرد بسیار خوب در شرایط بدون تنش و متوسط در شرایط تنش احتمالاً پتانسیل تبدیل به رقم تجاری مناسب را دارد.      Drought is one of the major environmental limiting factors in the global agriculture. Exploiting of crop yield potential and increasing yield stability of them in drought and drought-prone regions can be guaranteed to feed the world’s growing population. For this purpose, in order to assess the late season drought tolerance genotypes and determining of tolerant them using stress tolerance indices, 21 genotypes of barley in a Randomized Complete Block Design with three replications in two environments (stress and non-stress) in crop year 2014-2015 at the Agricultural Faculty of Tehran University in Karaj were tested. For stress creation, irrigation at first spikelet of inflorescence visible (Zadoks scale, code 50) was stopped. Genotypes yields in non-stress (Yp) and stress (Ys) measured and analysis of variance was performed on them. MP, GMP, STI and HARM indices which showed the highest correlation with yield in stress and non-stress conditions were introduced as superior indices for screening genotypes. The results of principle components analysis and biplot diagram showed that Rihan03, Yousef and Fajre30 had the highest, Rihan, Morocco-9-75 (susceptible control) and Sahra had the lowest drought tolerance genotypes respectively and D10 line had the highest yield in non-stress and was relatively tolerant. Cluster analysis based on MP, GMP, HARM, STI, TOL and SSI indices and yield under stress and non-stress conditions classified genotypes in six clusters. Most drought tolerant genotypes with high yield that their yield difference between stress and non-stress conditions was lower than the other genotypes, were located in sixth, fifth and fourth clusters and sensitive genotypes were located in first and third clusters. Based on the obtained results, Rihan03, Yousef and Fajre30 genotypes were late season drought tolerant, Nik, Kavir, Inc73 and Inc79 genotypes were relatively drought tolerant and Rihan, Morocco-9-75 (susceptible control), Sahra and Inc82 genotypes were identified as sensitive. Probably, D10 Line is also due to a very good yield in non-stress and medium in stress conditions has the potential to become a good commercial variety Barley, Drought stress, Drought tolerance indices, Grain yield جو, عملکرد دانه, تنش خشکی, شاخص‌‌های تحمل به خشکی 166 176 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-293&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 Amanollah Soleimani Tehran University امان الله سلیمانی 0031947532846009637 0031947532846009637 No دانشگاه تهران Mohammad Reza Bihamta Tehran University حمدرضا بی همتا 0031947532846009638 0031947532846009638 Yes دانشگاه تهران Seyed Ali Peyghambari Tehran University سیدعلی پیغمبری 0031947532846009639 0031947532846009639 No دانشگاه تهران Reza Maali Amiri Tehran University رضا معالی امیری 0031947532846009640 0031947532846009640 No دانشگاه تهران

fa تأثیر اتیل متان سولفونات (EMS) بر برخی ویژگی‌های بیوشیمیایی و مقدار استویوزید و ربادیوزیدA در نمونه‌های باززایی شده از کالوس‌های گیاه استویا (Stevia rebaudiana Bertoni)       به­منظور بررسی اثرات ماده جهش­زای اتیل متان سولفونات (EMS) بر برخی خصوصیات بیوشیمیایی در  گیاهان باززایی شده از کالوس در گیاه استویا، دو آزمایش با سه تکرار اجرا گردید. در آزمایش اول، که به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی اجرا شد، ریزنمونه­های برگی جهت تمایز­زدایی و کالوس­زایی به محیط کشت  MSحاوی 1/0 میلی­گرم در لیتر تنظیم­کننده رشدی تیدیازرون منتقل شدند. توده­های کالوسی با غلظت­های مختلف EMS (1/0 درصد، 2/0 درصد و 5/0 درصد) در زمان­های (30، 60 و 120 دقیقه) تیماردهی و روی محیط کشت MS واکشت شدند. نتایج آزمایش اول نشان داد که برخی از خصوصیات کالوس­های باززایی شده تحت تأثیر غلظت­های مختلف اتیل متان سولفونات و زمان­های متفاوت در معرض قرار­گیری و اثرات متقابل این دو فاکتور، قرار گرفتند. به­طوری­که با افزایش غلظت و مدت زمان در معرض قرارگیری، میزان و شاخص­های باززایی توده­های کالوسی به صورت مستقیمی کاهش یافت. در آزمایش دوم که به صورت طرح کاملا تصادفی اجرا شد، هر گیاه باززایی شده از کالوس­های تحت تیمار اتیل متان سولفونات­، به­عنوان یک رویداد جهش درنظر گرفته شده و جمعیت کلونی با سن مشابه از هر گیاهچه منحصر به فرد تهیه و بعد از دو ماه، خصوصیات فیتوشیمیایی و مقدارگلیکوزیدهای قندی (استویوزید و ربادیوزید A) گیاهان اندازه­گیری شد. نتایج آنالیز نشان داد که عامل جهش­زای اتیل متان سولفونات اثر کاملاً معنی­داری بر صفات فیتوشیمیایی و گلیکوزیدهای قندی استویوزید و ربادیوزیدA در سطح یک درصد داشت. در میان موتانت­های مطالعه شده موتانت­های M6، M10، M11، M18 و M19 دارای صفات فیتوشیمیایی مطلوب­تری نسبت به سایر نمونه­ها بودند، همچنین موتانت M8 بیشترین درصد تغییرات مقدار استویوزید و ربادیوزید A را به ترتیب با 3/87 و 3/58 درصد افزایش نسبت به  نمونه شاهد داشت.   In order to evaluate ethyl methane sulfonat (EMS) mutagenic substance on some of the phytochemical traits of stevia plants regenerated from calluses, two separate experiments were conducted with three replications. At the first experiment a factorial arrangement based on completely randomized design was used. leaf explants were transferred to MS culture media containing the growth regulator thidiazuron (TDZ) at 0.1 mg/L, and callus masses were exposed to various concentrations of EMS (0.1, 0.2 and 0.5%) for different periods (30, 60, and 120 minutes). Then, callus masses were subcultured in MS culture media. Based on the findings of the first experiment, the effects of the various concentrations of EMS, different exposure durations and the interaction effects of these factors were significant on the traits of regenerated calluses. The number of produced stems declined when EMS concentrations and exposure durations were increased. In the second experiment, completely randomized design, each plant regenerated from calli which treated with EMS was considered as a mutational event and a colony population with members of similar age was prepared for each unique plant. In each treatment, the regenerated plants with suitable growth forms were selected, and each individual seedling regenerated from callus was assigned a unique code. After two months, some phytochemical traits and the amount of glycoside sugars (stevioside and rebaudioside A) were measured. Results of ANOVA showed that EMS had significant effects on phytochemical traits and the amount of glycoside sugars at the 1% level. Among the studied mutant samples, the M6, M10, M11, M18 and M19 showed the most changes of most traits as compared to the control sample. Also, M8 mutant had the maximum steviosid and rebaudiosid A contents (+87.3 and +58.3% more than control, respectively).   Callus, EMS, Mutant, Rebaudiosid, Steviosid, Stevia plant جهش, کالوس, EMS, استویوزید, ربادیوزید A و گیاه استویا 177 186 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-295&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 Mahyar Gerami Faculty of Sana Institute of Higher Education, Damghan Branch, Islamic Azad University, Damghan مهیار گرامی 0031947532846009641 0031947532846009641 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان Hosein Abbaspour Faculty of Sana Institute of Higher Education, Damghan Branch, Islamic Azad University, Damghan حسین عباسپور 0031947532846009642 0031947532846009642 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان Vali Ollah Ghasemi Omran Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari ولی اله قاسمی عمران 0031947532846009643 0031947532846009643 No پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری طبرستان، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری Hemat Ollah Pirdashti Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari همت اله پیردشتی 0031947532846009644 0031947532846009644 No دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری

fa بررسی رابطۀ عملکرد دانه و صفات وابسته در ارقام کلزای بهاره با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره کارایی هر برنامه اصلاحی عمدتاً به میزان و جهت همبستگی بین عملکرد و اجزای آن و اهمیت نسبی هر جزء شرکت کننده در افزایش عملکرد بستگی دارد. جهت بررسی مؤثرترین صفات و نیز عوامل پنهانی دخالت کننده در ایجاد تنوع بین ارقام کلزا، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 17 ژنوتیپ در ٤ تکرار در سال زراعی 1395-1394 در مزرعه‌ای در صفی‌آباد واقع در شهرستان دزفول اجرا گردید. نتایج ضرایب همبستگی نشان داد که عملکرد دانه با وزن هزار دانه و تعداد دانه در غلاف بیشترین همبستگی مثبت را داشت و در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار بود. انجام رگرسیون مرحله‌ای برای کلیه صفات اهمیت و نقش تعیین­کننده صفات وزن هزار دانه، تعداد دانه در غلاف، شاخص برداشت و تعداد روز تا رسیدگی را بر عملکرد ژنوتیپ‌ها نشان می‌دهد. نتایج تجزیه مسیر نشان داد که صفات تعداد دانه در غلاف و وزن هزار دانه بیشترین اثر مستقیم مثبت را بر عملکرد دانه دارا بودند. نتایج تجزیه به مؤلفه‌های اصلی نشان داد که صفات تعداد دانه در غلاف و وزن هزار دانه، شاخص برداشت و عملکرد دانه بیشترین همبستگی را با مؤلفه اول و صفات تعداد روز تا رسیدگی، تعداد روز تا گل‌دهی و طول دوره گل‌دهی بیشترین همبستگی را با مؤلفه دوم داشتند. با انجام تجزیه و تحلیل عامل‌ها، دو عامل مهم شناسایی شدند که عامل اول «صفات مرتبط با عملکرد و یا عامل مقصد فیزیولوژیک» و عامل دوم عامل «رشد رویشی» تعیین گردید. بنابراین امکان استفاده از این صفات در برنامه‌های اصلاحی برای بهبود عملکرد دانه ارقام بهاره کلزا به عنوان معیار انتخاب وجود دارد. The efficiency of a breeding program depends mainly on the direction of the correlation between yield and its components and the relative importance of each component involved in contributing to seed yield. The objective of this study was to detection of traits affecting canola yield by multivariate analysis, at Khozestan Province, Iran, in the agricultural year in 2015–2016. A randomized complete block design with four replications was used. The results of stepwise regression analysis revealed that 1000-grain weight, number of pods per plant, HI and days to maturity significantly had more important effects respectively on seed yield. The results of path analysis indicated that the number of grain per pod and 1000-grain weight had the largest direct effects on the grain yield. According to the results of the principal component analysis, PC1 was moderately correlated with number of seeds per pod, 1000-seed weight, HI and seed yield. PC2 was moderately correlated with days to flowering, days to maturity and flowering period. The results of factor analysis exhibited two factors including sink factor (number of seeds per pod, 1000-seed weight and seed yield) and fixed capital factor (phonological traits). It seems that its seams possible to use these traits as selection criteria in breeding programs for improve seed yield of spring rapeseed cultivars. Canola, Factor Analysis, Principal Comp onents, Path analysis, Step-wais Regression همبستگی, تجزیه علیت, روش‌های آماری چند متغیره و کلزا 187 194 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-294&slc_lang=fa&sid=1 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 2017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/192017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/232017/12/23 1396/10/2 Mohammad Moradi Department of Agronomy and Plant Breeding, Shoushtar Branch, Islamic Azad University, Shoushtar, Iran محمد مرادی 0031947532846009645 0031947532846009645 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر Mehdi Soltani Hoveize Department of Plant Breeding, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran مهدی سلطانی حویزه 0031947532846009646 0031947532846009646 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز Ehsan Shahbazi College of Agriculture, Shahrekord University احسان شهبازی 0031947532846009647 0031947532846009647 No دانشگاه شهرکرد