fa بررسی تنوع کاریوتیپی پنج رقم سیر با استفاده از تجزیه به عامل ها اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">این تحقیق به&shy;منظور بررسی تنوع کاریوتیپی ارقام سیر در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان بر روی پنج رقم سیر (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Allium Sativum </span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">L.</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) انجام شد. کاریوتیپ سلول&shy;های میتوزی در مرحله متافاز در مریستم انتهایی ریشه در بذرهای جوانه&shy;دار شده تهیه شد. عدد پایه کروموزومی در تمام جمعیت&shy;ها 8=</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">x</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و همه جمعیت&shy;ها دیپلوئید بودند. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با 5 تکرار و مقایسه میانگین&shy;ها با استفاده از آزمون چند دامنه&shy;ای دانکن (در سطح احتمال 5%) بین پنج رقم سیر انجام شد. بر اساس جدول دو طرفه </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Stebbins</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، جمعیت&shy;های اصفهان و جیرفت در کلاس </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">B</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">3 و جمعیت&shy;های بم، کرمان و همدان در کلاس </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">B</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">2 قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس، <a name="OLE_LINK8"></a><a name="OLE_LINK7">نشان داد که بین جمعیت&shy;ها از لحاظ صفات طول کل کروموزوم، طول بازوی بلند، طول بازوی کوتاه و طول نسبی کوتاه&shy;ترین کروموزوم اختلاف معنی&shy;داری در سطح احتمال 1% و در صفات نسبت طول بازوی کوتاه به بازوی بلند، اختلاف درصد طول نسبی بزرگترین و کوچک&shy;ترین کروموزوم، شاخص عدم تقارن، درصد شکل کلی و درصد طول نسبی بازوی بلند اختلاف معنی&shy;داری در سطح احتمال 5% وجود </a></span><a name="OLE_LINK16"></a><a name="OLE_LINK15">داشت که نشان&shy;دهنده تنوع کروموزومی بود. در تجزیه به عامل&shy;ها، سه عامل اول، دوم و سوم بیش از 99% از کل تنوع موجود بین جمعیت&shy;ها را توجیه کردند. </a></span><a name="OLE_LINK74"></a><a name="OLE_LINK75">در عامل اول صفات </a></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">r-value</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و درصد شکل کلی و در عامل دوم صفات طول کروموزوم و طول بازوی بلند</span></span></strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> <strong>بیشترین سهم را به&shy;خود اختصاص دادند. در عامل سوم طول نسبی کوتاه&shy;ترین کروموزوم بیشترین اهمیت را داشت. تجزیه خوشه&shy;ای، جمعیت&shy;های مورد نظر را به دو گروه تقسیم کرد، به&shy;طوری&shy;که جمعیت&shy;های بم، جیرفت، کرمان و همدان در گروه اول و جمعیت اصفهان در گروه دوم قرار گرفتند.</strong></span></span><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong> This investigation was carried out to study the karyotype diversity of five garlic (Allium Sativum L.) varieties in Isfahan Research Center for Agriculture and Natural Resources. Karyotype of mitotic cells in metaphase of root apical meristem in germinated seeds was studied. The base number of chromosomes was x = 8 and all populations were diploid. Experiment was conducted as a completely randomized design with five replicates and mean comparison with Duncan&#39;s multiple range tes<a name="_GoBack"></a>t (at 5%) among the five varieties of garlic. Based on Stebbins two-way table the Isfahan and Jiroft populations in class 3B and Bam, Kerman and Hamedan populations were located in class 2B. Analysis of variance showed significant differences for the total chromosome length, long and short arm length and the relative length of the shortest chromosome (p < 0.01), short arm length to long arm length, differences between the largest and smallest relative length of chromosomes, asymmetry index, the percentage of the overall shape and relative length of the long arm (p < 0.05) which indicates the chromosomal diversity in the populations. Factor analysis introduced three factors (first, second and third) that justified more than 99 percent of total variation among populations. In first factor TF% and r-value traits were identified as the most important factors while TL and LA traits in the second factor were highly effective. As well as S% was the most important in creation of the third factor. All populations were classified in two groups by cluster analysis. Bam, Jiroft, Kerman, and Hamedan in the first group and Isfahan population in the second group.&nbsp; تجزیه به عامل‌ها, تجزیه خوشه‌ای, سیر (Allium Sativum L.), کاریوتیپ, کروموزوم Chromosome, Cluster Analysis, Factor Analysis, Garlic (Allium Sativum L.), Karyotype 137 143 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-316&slc_lang=fa&sid=1 Leyla Gheyrati لیلا غیرتی 10031947532846009554 10031947532846009554 Yes Payame Noor University,Tehran دانشگاه پیام نور تهران Parinaz Naghavi پریناز نقوی 10031947532846009555 10031947532846009555 No Payame Noor University, Isfahan Center دانشگاه پیام نور مرکز اصفهان Hossein Zeinali حسین زینلی 10031947532846009556 10031947532846009556 No Agricultural and Natural Resources Research Center of Isfahan مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان Salahedin Moradi صلاح الدین مرادی 10031947532846009557 10031947532846009557 No Payame Noor University دانشگاه پیام نور