fa ارزیابی کارایی نشانگر مولکولی SCoT در بررسی تنوع ژنتیکی توده های گیاه دارویی رازیانه (Fueniculum vulgare) اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یکی از قدیمی&shy;ترین گیاهان دارویی رازیانه (</span></span></span><em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Fueniculum vulgare</span></span></em><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) می&shy;باشد که در طب سنتی کاربرد فراوان دارد. در این تحقیق، تنوع ژنتیکی 16 توده ایرانی رازیانه تهیه شده از بانک ژن سازمان جنگل&shy;ها و مراتع با استفاده از 15 آغازگر </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SCoT</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Start codon targeted</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) مورد ارزیابی قرار گرفت.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">آغازگر&shy;های </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SCoT</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در مجموع توانستند 77 باند تولید کنند که از این تعداد، 4 باند<br> یک&shy;شکل مشاهده شد. آغازگرهای </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SC5</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SC29</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به&shy;ترتیب با 10 و 9 باند بیشترین تعداد و آغازگرهای </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SC10</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SC26</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SC44</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> با 2 باند کمترین تعداد باند را نشان دادند.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شاخص&shy;های </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">محتوای اطلاعات چند شکلی (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">PIC</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شاخص نشانگری</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">MI</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نسبت چندگانه موثر </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">EMR</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و شاخص</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">قدرت</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تفکیک (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">RP</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) برای کلیه نشانگرها محاسبه گردید که با توجه به شاخص&shy;های محاسبه شده آغازگرهای </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SC15</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SC63</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به&shy;عنوان بهترین آغازگرها جهت بررسی تنوع ژنتیکی رازیانه معرفی گردید.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">میزان شباهت ژنتیکی مشاهده شده براساس اطلاعات این نشانگرها برابر 66/0 بود. بیشترین تشابه ژنتیکی در میان توده</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">6 (اردبیل 1) با توده&shy;های 7 (اردبیل 2) و 8 (تهران 1)، و کمترین تشابه را توده 15 (قزوین) با 5 (یزد) داشت.</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> نتایج حاصل از گروهبندی تجزیه خوشه&shy;ای<br> به&shy;روش </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">UPGMA</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بر اساس ضریب تشابه جاکارد</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">توده&shy;ها در 4 گروه قرار داد که</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بر اساس تجزیه به مختصات اصلی (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">PCo</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و تجزیه واریانس مولکولی</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">AMOVA</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> گروه&shy;های حاصل از تجزیه کلاستر تایید گردید بر طبق این گروه&shy;بندی واریانس بین گروه&shy;ها در سطح 5% معنی&shy;دار بود، اما براساس واریانس برآورد شده سهم واریانس بین گروه&shy;ها تنها 24 درصد از تنوع کل </span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بود.</span></span></span></span></strong> Fennel (<em>Foeniculum</em> <em>vulgare</em> Mill.) is one of the well-known medicinal and aromatic plants. To determine variability between 16 Iranian Fennel landrace based on molecular markers, this experiment was conducted in the biotechnology laboratory of Payame Noor University of Kermanshah in 2014. In this experiment, 16 landrace of the<em> Foeniculum</em> <em>vulgare</em> Mill. were selected from the Natural Resources Gene Bank of Iran of Research Institute of Forest and Rangeland. Landrace were evaluated based on 15 SCoT primers markers. All of the SCot primers showed 77 visible bands in which four bands were similar patterns. The SC5 and SC29 primers had the most number of bands with 10 and 9 bands respectively, while SC10, SC26 and SC44 with two bands showed the least band numbers. The Polymorphic information content (PIC), marker index (MI), EMR and RP indices were calculated for all primers. With this point of view, SC15 and SC63 were the best primers to identify variability among these Fennels. Total genetic similarity based on these primers was 66 percent. The greatest genetic similarity was between Ardabil1 with Ardabil2 and Tehran2 landrace. The lowest genetic distance was between Ghazvin and Yazd fennel landrace. Cluster analysis based Jakard coefficient by UPGMA was classified all genotype to four groups and this clustering was confirmed by principal coordinate (PCo) and analysis of molecular variance (AMOVA). Portion of between group variance was just 24 percent of total variance. &nbsp;&nbsp; تنوع ژنتیکی, مارکر مولکولی, رازیانه, SCoT Fueniculum vulgare, Genetic variability, Molecular marker, SCoT 95 102 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-312&slc_lang=fa&sid=1 Fariba Nikkerdar فریبا نیک کردار 10031947532846009540 10031947532846009540 No Department of Agriculture, Payam Noor University دانشگاه پیام نور Mohsen Farshadfar محسن فرشادفر 10031947532846009541 10031947532846009541 Yes Department of Agriculture, Payam Noor University دانشگاه پیام نور Muhammad Ali Ebrahimi محمدعلی ابراهیمی 10031947532846009542 10031947532846009542 No Department of Agriculture, Payam Noor University دانشگاه پیام نور Hooman Shirvani هومن شیروانی 10031947532846009543 10031947532846009543 No Department of Agriculture, Payam Noor University دانشگاه پیام نور