fa ارزیابی تنوع ژنتیکی کلون‌های زراعی چای در ایران با استفاده از نشانگر مولکولی راپید اصلاح نباتات General پژوهشي Research چای ( Camellia sinensis(L.)O.Kuntze) از مهمترین محصول نوشابه‌ای ایران است. اساس ژنتیکی بوته‌های چای کشور از سه توده بذری عمومی (jat) به‌ نامهای B‏atjan ، Rajghur و Dhonjan مشتق شده است. در این تحقیق تنوع ژنتیکی 30 کلون زراعی چای با استفاده از 45 نشانگر مولکولی راپید 10 نوکلئوتیدی و 13 صفت مورفولوژیکی و 4 صفت شیمیائی مورد ارزیابی قرار گرفت. تعداد 16 نشانگر 96 نوار تولید شد که 89 نوار بین کلون‌های مورد مطالعه چند شکل و 7 نوار یک شکل بدست آمد و میزان قطعات چند شکل 71/92% برآورد شد. اندازه باندها از bp 250 تا bp 2500 متغیر بودند. نتایج تجزیه خوشه‌ای براساس نشانگر‌ها، نشان داد که تعداد سه گروه اصلی می‌توان تشخیص داد: گروه اول شامل کلون‌های انتخابی داخلی، شوروی برگ ریز، ارقام کلونی سریلانکائی (DN.KEN.3020)، گروه دوم شامل کلون‌های سریلانکائی 3013 و 3019، شوروی برگ پهن، دارجلینگ 27، کلون امیدبخش 100 و در گروه سوم رقم کلونی یابوکیتا، دارجلینگ 21، ارقام کلونی آسام، دارجلینگ 13، دارجلینگ 18، تنوع ژنی بین کلون‌ها براساس شاخص "نی" به طور متوسط 34/0 برآورد شد. با انجام بررسی‌های مورفولوژیکی و شیمیائی، قرار گیری کلون‌ها در دندروگرام براساس نشانگر رپید، مورد تائید می‌باشد. Tea (C. sinensis L.) is the most important beverage crop in Iran and genetic base of current Iranian tea shrubs were achieved from three mass seeds namely: Dhongan, Batjan and Raighur. In this study, genetic diversity of 30 cultivated tea clones were evaluated using 45 RAPD markers and 13 morphological and 4 chemical characters respectively. Sixteen and of 45 markers produced 96 bands that 89 bands among clones were polymorphic and monomorphic respectively (92.71% polymorphic). Bands size was variable between 250-2500 base pair. Three main groups could be recognized from cluster analysis based on markers data: The first group consisted of internal selective clones, narrow Russian leaf and Seri-Lanka clonal cultivar (3020, KEN, DN). The second group consisted of Seri-lanka clonal cultivar (3013, 3019), Blead Russian leaf, Darjileing 27, clon100. The third group consisted of Yaboukita clonal cultivar, Darjileing 21, Assamica clonal cultivar, Darjileing 13 and Darjileing 18. The average gene diversity between clones based on Nei's index is estimated 0.34. The morphological and chemical investigation, placed of clones in denderograme are approved based on RAPD markers. چای، (Camellia sinensis L.)، تنوع ‌ژنتیکی، راپید 65 76 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-45&slc_lang=fa&sid=1 محمدعلی احمدی شاد 1003194753284600469 1003194753284600469 Yes سید کمال کاظمی تبار 1003194753284600470 1003194753284600470 No ناد علی بابائیان جلو دار 1003194753284600471 1003194753284600471 No مهران غلامی 1003194753284600472 1003194753284600472 No حسین کاظمی پشت مساری 1003194753284600473 1003194753284600473 No