fa ریزتکثیری درون شیشه ای گیاه دارویی آلوئه ورا (Aloe vera L.) اصلاح نباتات General پژوهشي Research گیاه آلوئه ورا (Aloe vera L.) کاربردهای مختلفی در زمینه های صنعتی و بهداشتی دارد. عصاره برگهای این گیاه برای درمان بیماریهای عفونی، زخمها، سوختگیها، حساسیت های پوستی و جلوگیری از ریزش مو کاربرد دارد .تکثیر این گیاه به طور سنتی بوسیله کاشت پاجوش انجام می گیرد .به علت نرعقیم بودن از بذور گیاه آلوئه ورا برای تکثیر استفاده نمی شود زیرا دگرگشنی مانع یکنواختی ژنتیکی گیاه می شود که از مسائل مهم در این گونه است .در همین راستا برای دستیابی به روش تکثیر بهینه آزمایش حاضر به صورت کشت درون شیشه ای در آزمایشگاه اجرا شد و قطعات پاجوش به عنوان ریز نمونه در محیط کشت MSجامد تقویت شده با ساکارز کشت گردید. تیمارهای مورد استفاده در مـــرحلــه شــاخــساری شـامــل (mgl-1 2) BA، ( mgl-15/0- 1) Kin، (mgl-1 2/0 و 5/0) NAA، (mgl-1 1/0) IAA، (mgl-1 25/0) IBA و (mgl-1 1) BAP و در مرحله ریشه دهـــی شـــامـــل (mgl-1 2/0- 1) NAA و (mgl-1 1)IBA بودند. طرح آزمایشات بکار رفته برای هر دو مورد شاخساره و ریشه زایی طرح کاملاً تصادفی بود. نتــایــج حــاصلــه در مـــورد تـــولیـــد شـــاخســـاره نشـــان داد کـه تـــرکیــب هـــورمـــونــی تــولیــد شــاخســاره ( mgl-12) BA + ( mgl-15/0) Kin + ( mgl-12) BA با میانگین تعداد شاخساره 36/1 ± 66/10 و ترکیب هورمونی ریشه زایی (mgl-1 2/0) NAA با میانگین تعداد ریشه (16/1 ± 8/4) به ترتیب بالاترین نتیجه را تولید کردند. Aloe vera L. plant have industrial applications in various fields of health. Leaves of Aloe vera are used for treating against infectious diseases, wounds, burns, skin allergies and are also used to prevent human hair loss. Propagation of this plant has traditionally done by planting its shoot tips. Since Aloe vera plant is male sterile, it cannot produce fertile seeds for cultivation. Outcrosses will change its genetic uniformity, in which supposed as a very important character in production of this genotype. Today, micro propagation method is extensively used for reproduction of Aloe vera. To provide optimum in vitro propagation method, adventitious shoot explants of this plant were cultured on agar solid MS basal medium supplemented with sucrose. Treatments used in the shooting stage include BA (2 mgl-1), Kin (0.5-1 mgl-1), NAA (0.2-0.5 mgl-1), IAA (0.1 mgl-1), IBA (0.25 mgl-1), BAP (1 mgl-1). Experiment was investigated sing a complete lyrandomized design. Results in shooting stage showed that the combination of BA (2 mgl-1)+ Kin (0.5 mgl-1)+BA (2 mgl-1) with mean of 10.66±1.36 in shooting stage and NAA (2 mgl-1) by mean of 4.8±1.16 in rooting stage produced the highest outcomes, respectively. آلوئه ورا، پاجوش، محیط MS، ریز ازدیادی، تیمار هورمونی 71 78 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-22&slc_lang=fa&sid=1 سحر گلچوبیان 1003194753284600388 1003194753284600388 No غلامعلی رنجبر 1003194753284600389 1003194753284600389 Yes سیدکمال کاظمی تبار 1003194753284600390 1003194753284600390 No