دوره 13، شماره 39 - ( پاییز 1400 1400 )                   جلد 13 شماره 39 صفحات 218-208 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران
چکیده:   (369 مشاهده)
     برهمکنش ژنوتیپ × محیط مسئله‌ای مهم در مطالعه صفات کمی میباشد زیرا پایداری عملکرد در محیط‌های مختلف را کاهش می‌دهد و همچنین تفسیر آزمایش‌های ژنتیکی را دشوار و پیش‌بینی‌ها را با مشکل مواجه می‌سازد. در این راستا به‌منظور تجزیه برهمکنش ژنوتیپ × محیط و تعیین پایداری عملکرد و سازگاری ژنوتیپ‌های آفتابگردان، تعداد یازده هیبرید جدید آفتابگردان به همراه چهار رقم در چهار ایستگاه‌ تحقیقاتی (کرج، ساری، کرمانشاه و دزفول) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار به مدت دو سال زراعی مورد ارزیابی قرار گرفتند. به منظور تجزیه برهمکنش ژنوتیپ × محیط از روش چندمتغیره اثرات اصلی جمع‌پذیر و برهمکنش ضرب‌پذیر (AMMI) استفاده شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر محیط، ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ × محیط به ترتیب 57/68، 7/60 و 16/93 درصد از کل تغییرات را توجیه کردند. همچنین نتایج نشان داد که پنج مؤلفه اصلی مدل AMMI معنی‌دار بودند و 97/64 درصد از تغییرات برهمکنش ژنوتیپ × محیط را توجیه کردند. بر اساس بای‌پلات میانگین عملکرد دانه و اولین مؤلفه اصلی برهمکنش برای ژنوتیپ‌ها و محیط‌ها، ژنوتیپ‌های G3 و G5 به عنوان ژنوتیپ‌های پایدار و با عملکرد بالا شناخته شدند. همچنین محیط‌های دزفول و کرمانشاه به دلیل داشتن برهمکنش بالا، به عنوان ایده‌آل‌ترین محیط‌ها جهت تمایز و جدا کردن ژنوتیپ‌های آفتابگردان شناخته شدند. تجزیه خوشه‌ای محیط‌های مورد مطالعه را به دو گروه تفکیک کرد. بر اساس نتایج تجزیه خوشه‌ای، هر دو سال آزمایش مکان‌های کرج، ساری، کرمانشاه و دزفول در یک گروه قرار گرفتند که بیانگر قابلیت پیش‌بینی و تکرارپذیری بالای این مکان‌ها می‌باشد.
متن کامل [PDF 1789 kb]   (100 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اصلاح نباتات، بیومتری
دریافت: 1400/3/19 | ویرایش نهایی: 1400/7/12 | پذیرش: 1400/5/30 | انتشار: 1400/7/10

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.