دوره 13، شماره 37 - ( بهار 1400 )                   جلد 13 شماره 37 صفحات 213-221 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده:   (305 مشاهده)
     این پژوهش به‌منظور تعیین مناسب‌ترین شاخص‌های تحمل به خشکی و شناسایی اکوتیپ‌های متحمل به خشکی بادرشبو (Dracocephalum moldavica L.)، در دو محیط تنش خشکی و بدون‌ تنش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 4 تکرار اجرا شد. شاخص‌های تحمل به خشکی مورد استفاده در این مطالعه شامل شاخص تحمل (TOL)، شاخص حساسیت به تنش (SSI)، شاخص میانگین بهره‌وری (MP)، شاخص میانگین هندسی عملکرد (GMP)، شاخص میانگین هارمونیک (HM)، شاخص تحمل تنش (STI)، شاخص عملکرد (YI) و شاخص پایداری عملکرد (YSI) بود که با استفاده از وزن خشک اندام هوایی اکوتیپ‌ها در شرایط بدون تنش (Yp) و تنش خشکی (Ys) محاسبه شدند. تجزیه واریانس مرکب وزن خشک اندام هوایی نشان داد که اثر اکوتیپ‌، تنش و اثر متقابل تنش×اکوتیپ برای این صفت معنی‌دار بود. تجزیه واریانس ساده برای شاخص‌های تنش نیز اختلاف معنی‌دار بین اکوتیپ‌ها از نظر  Ypو Ys و شاخص‌های MP، GMP، HM، STI و YI نشان داد. بین شاخص‌های MP، GMP، HM، STI و YI با وزن خشک اندام هوایی در شرایط بدون تنش و تنش همبستگی مثبت و معنی‌داری مشاهده شد و بنابراین شاخص‌های مذکور، مناسب‌ترین شاخص‌ها برای انتخاب اکوتیپ‌ها شناخته شدند. توزیع اکوتیپ‌ها در فضای بای‌پلات وجود تنوع ژنتیکی بین اکوتیپ‌ها را جهت انتخاب برای تحمل به تنش خشکی نشان داد و مقایسه اکوتیپ‌های مختلف بادرشبو با استفاده از نمودار بای‌پلات نشان داد که اکوتیپ‌های فریدن، گرمسار، خمینی‌شهر و ارومیه به‌علت قرار گرفتن در مجاورت شاخص‌های مناسب تحمل به خشکی، به‌عنوان اکوتیپ‌های برتر در هر دو شرایط محسوب می‌شوند. تجزیه خوشه‌ای نشان داد که می‌توان اکوتیپ‌های فریدن، گرمسار، خمینی‌شهر و ارومیه را به‌عنوان اکوتیپ‌های متحمل به خشکی پیشنهاد نمود.
متن کامل [PDF 746 kb]   (69 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي
دریافت: 1399/11/4 | ویرایش نهایی: 1400/3/11 | پذیرش: 1399/12/26 | انتشار: 1400/3/11