دوره 13، شماره 37 - ( بهار 1400 )                   جلد 13 شماره 37 صفحات 63-74 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


دانشگاه گنبدکاووس، ایران
چکیده:   (439 مشاهده)
 ﮔﻨــﺪم دوروم ﺑــــﺎ ﻧـــــﺎم ﻋﻠﻤـــی Triticum turgidum var. durum ﺗﺘﺮاﭘﻠﻮﺋﻴــﺪ و دارای 28 ﻛﺮوﻣـﻮزوم می­باشد و ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻏﻼت دﻧﻴﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﻴﻤﻪ ﺧﺸﻚ ﺟﻬﺎن ﻛﺸﺖ ﻣﻲﺷـﻮد. معرفی ژنوتیپ‌هایی با عملکرد بیشتر، متحمل به کم‌آبی و دارای پایداری بالا یکی از ضرورت‌های توسعه کشت گندم دوروم است. اثر متقابل ژنوتیپ در محیط یکی از موضوعات مهم در برنامه‌های اصلاحی می‌باشد و در صورت وجود اثر متقابل باید پایداری و سازگاری ژنوتیپ‌‎ها در محیط‌های مختلف برای تولید محصول مطمئن ارزیابی شود. در تحقیق حاضر به‌منظور بررسی پایداری 10 ژنوتیپ گندم دوروم، آزمایشی ‌در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در دو شرایط دیم و آبیاری انتهایی طی سال­های زراعی1397-1396و 1398-1397، در شهرستان­ کوهدشت استان لرستان انجام شد. نتایج تجزیه واریانس عملکرد دانه ژنوتیپ‌ها برای اجرای آزمایش در طی دوسال و در دو محیط نشان داد که تنوع معنی‌داری (01/0 p<)  برای عملکرد در بین ژنوتیپ‌ها وجود داشت، اثر سال معنی‌دار نشد و اثر دو محیط در سطح 1% معنی‌دار بود، همچنین اثر متقابل ژنوتیپ× محیط نیز در سطح 1 درصد معنی‌دار شد. براساس میانگین عملکرد، Omrbi3، هانا، بهرنگ و آریا بیشترین پایداری را داشتند، اما در مقابل Dm-73-13، دهدشت، مراغه 1 و مراغه 2 کمترین پایداری را نشان دادند. پایداری ژنوتیپ‌ها با روش‌های پارامتری و ناپارامتری  براساس عملکرد دانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، که هیچکدام از پارامترها با عملکرد همبستگی مثبت و معنی‌داری نداشتند، بنابراین ژنوتیپ‌های دارای بیشترین عملکرد براساس این پارامترها دارای پایداری بالایی نبودند. بر اساس روش‌های پارامتری دو ژنوتیپ آریا و شبرنگ دارای بیشترین پایداری و عملکرد متوسط بودند. در روش‌های ناپارامتری نیز مشاهده شد که ژنوتیپ‌های آریا، هانا و Omrbi3 که پتانسیل بالایی برای عملکرد داشتند براساس RS و kr نیز پایداری بالایی نشان دادند.
متن کامل [PDF 867 kb]   (85 دریافت)    
نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي
دریافت: 1399/7/13 | ویرایش نهایی: 1400/3/11 | پذیرش: 1399/12/20 | انتشار: 1400/3/11

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.