fa اثر تنش کمبود آب انتهای فصل بر روابطاثر تنش کمبود آب انتهای فصل بر روابط بین صفات فیزیولوژیکی و زراعی گندم بین صفات فیزیولوژیکی و زراعی گندم اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><span dir="RTL">به&shy; منظور</span> <span dir="RTL">بررسی</span> <span dir="RTL">روابط بین</span> <span dir="RTL">صفات</span> <span dir="RTL">زراعی و مورفولوژیکی</span><span dir="RTL">&nbsp;موثر</span> <span dir="RTL">بر</span> <span dir="RTL">عملکرد</span> <span dir="RTL">گندم، <span style="color:black;">دو ژنوتیپ گندم والدی </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">Gasspard</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"> و لاین </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">DN₁₁</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"> به همراه نسل‌های حاصل از تلاقی این دو والد (</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">F₁</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">، </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">F₂</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">، خانواده &shy;های </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">F₃</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">، </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">BC₁</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"> و </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">BC₂</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">) </span></span><span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">قالب</span> <span dir="RTL">طرح</span> <span dir="RTL">آزمایشی بلوک&shy;های</span> <span dir="RTL">کامل</span> <span dir="RTL">تصادفی</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">سه</span> <span dir="RTL">تکرار در دو شرایط نرمال و تنش کمبود آب انتهای فصل و دو سال زراعی متوالی<span style="color:black;"> در مزرعه پژوهشی پژوهشکده کشاورزی هسته‌ای کرج</span></span> <span dir="RTL">مورد</span> <span dir="RTL">بررسی</span> <span dir="RTL">قرار</span> <span dir="RTL">گرفت. تجزیه</span> <span dir="RTL">رگرسیون</span> <span dir="RTL">گام</span> <span dir="RTL">به</span> <span dir="RTL">گام نشان داد که</span> <span dir="RTL">صفت عملکرد کاه اولین صفتی بود که وارد مدل شد و به تنهایی به ترتیب 46 و 65 درصد از تغییرات عملکرد دانه تک بوته را در شرایط نرمال و تنش کمبود آب</span> <span dir="RTL">توجیه نمود، پس از این صفت در شرایط نرمال صفات تعداد دانه در سنبله، وزن 100 دانه، تعداد پنجه و تعداد سنبله بیشترین</span> <span dir="RTL">تأثیر</span> <span dir="RTL">را</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">عملکرد دانه</span> <span dir="RTL">داشت</span> <span dir="RTL">و</span> <span dir="RTL">در مجموع حدود 78&shy;%</span> <span dir="RTL">از</span> <span dir="RTL">کل</span> <span dir="RTL">تغییرات</span> <span dir="RTL">عملکرد</span> <span dir="RTL">دانه تک بوته</span> <span dir="RTL">را</span> <span dir="RTL">توجیه</span> <span dir="RTL">نمودند. در</span> <span dir="RTL">شرایط تنش نیز صفات تعداد دانه در سنبله، تعداد سنبله، وزن 100 دانه و تعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیک 92 درصد</span> <span dir="RTL">از</span> <span dir="RTL">تغییرات</span> <span dir="RTL">عملکرد</span> <span dir="RTL">دانه</span> <span dir="RTL">تک بوته را</span> <span dir="RTL">توجیه کردند. نتایج</span> <span dir="RTL">تجزیه</span> <span dir="RTL">علیت نشان داد که</span> <span dir="RTL">در شرایط نرمال صفات وزن 100 دانه، تعداد دانه در سنبله، تعداد پنجه، عملکرد کاه و تعداد سنبله و در شرایط تنش کمبود آب انتهای فصل</span> <span dir="RTL">صفات تعداد سنبله، تعداد دانه در سنبله، وزن 100 دانه و عملکرد کاه به ترتیب</span> <span dir="RTL">بیشترین</span> <span dir="RTL">اثر</span> <span dir="RTL">مستقیم را</span> <span dir="RTL">بر روی عملکرد دانه تک بوته داشتند.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;">In order to investigate the relationship between agronomic and morphological traits affecting wheat yield, two genotypes of wheat (Gasspard cultivar and DN11 line), along with generations of crosses (F₁, F₂, F₃, BC₁ and BC₂₎, were examined in a randomized complete block design with three replications in normal and water deficit conditions in two consecutive years in the field of Research Institute of Nuclear Agriculture of Karaj. Stepwise regression analysis showed that straw yield was the first trait that entered the model and alone explained 46% and 65% of grain yield per plant in normal and water deficit conditions, respectively. Following this trait, under normal conditions, number of grain per spike, 100 grain weight, number of tiller per plant and number of spikes per plant had the high effect on grain yield per plant, explained about 78% of the total variation. In water deficit condition, the number of grain per spike, number of spikes per plant, 100 grain weight and days to maturity justified 92% of the grain yield per plant. The results of path analysis showed that in normal conditions, 100 grain weight, grain number per spike, tiller number per plant, straw yield and number of spike per plant and in water deficit condition, number of spike per plant, number of grain per spike, 100 grain weight and straw yield had the most direct effect on grain yield per plant.</span><br> &nbsp;</div> تجزیه رگرسیون, تجزیه علیت, تنش کمبود آب, گندم, همبستگی Correlation, Path Analysis, Regression Analysis, Water Deficit Condition, Wheat 37 46 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-840-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Akbar Asadi علی اکبر اسدی asadipm@gmail.com 100319475328460011024 100319475328460011024 Yes Zanjan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Zanjan, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، ایران Mostafa valizadeh مصطفی ولی زاده mvalizadeh@tabrizu.ac.ir 100319475328460011025 100319475328460011025 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Seyed Abolghasem Mohammadi سید ابوالقاسم محمدی mohammadi@tabrizu.ac.ir 100319475328460011026 100319475328460011026 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Manochehr Khodarahmi منوپهر خدارحمی khodarahmi_m@yahoo.com 100319475328460011027 100319475328460011027 No Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران