fa مطالعه واکنش ژنوتیپ های توتون (Nicotiana tabacum L.) به علف‌ هرز گل‌جالیز (Orobanche cernua L.) با استفاده از شاخص های تحمل به تنش اصلاح نباتات General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; به‌ منظور مطالعه مقاومت توتون به علف هرز گل &rlm;جالیز، دو آزمایش در قالب طرح بلوک&shy; های کامل تصادفی در شرایط &rlm;دارای گل جالیز و بدون گل جالیز در مرکز تحقیقات توتون ارومیه طی دو سال 87-1386 و 1387-88 اجرا شد. نتایج نشان داد که گل &rlm;جالیز باعث کاهش مقدار کلیه صفات مورد مطالعه می &shy;شود و صفات خشک اندام&shy; هوایی بوته (31%) و وزن خشک ریشه (30%) به&shy; ترتیب بیشترین کاهش را داشتند و به&shy; عنوان حساس&shy;ترین صفات شناخته شدند. نتایج تجزیه همبستگی نشان داد که صفات تعداد برگ، وزن خشک اندام هوایی و وزن خشک ریشه بیشترین همبستگی مثبت و معنی &shy;داری را با عملکرد برگ توتون در شرایط حضور علف هرز گل جالیز و بدون گل جالیز دارند. بنابراین می&shy; توان از این صفات جهت گزینش ارقام پرمحصول توتون استفاده نمود. همچنین مشخص شد که بین عملکرد برگ در شرایط گل جالیز و بدون گل جالیز با شاخص &shy;های میانگین هندسی و هارمونیک و </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شاخص تحمل تنش</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">همبستگی مثبت بالایی وجود دارد. لذا می&shy; توان از این شاخص&shy; ها جهت ارزیابی تحمل به علف هرز گل جالیز در توتون استفاده نمود. تجزیه کلاستر، ژنوتیپ‌ های مورد مطالعه را در سه گروه حاوی ژنوتیپ‌&shy;های حساس (42 ژنوتیپ)، ژنوتیپ‌ های دارای &nbsp;تحمل متوسط (13 ژنوتیپ) و ژنوتیپ‌ های متحمل (9 ژنوتیپ) گروه&shy; بندی نمود. در مجموع با توجه به نتایج حاصل از این تحقیق می &rlm;&shy;توان ژنوتیپ‌ های </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:8.0pt;">C.H.T.209.12e</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:8.0pt;">C.H.T.209.12e&times;F.K.40-1</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و ژنوتیپ‌&shy;های </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:8.0pt;">SPT413</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:8.0pt;">SPT432</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:8.0pt;">SPT412</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> را به&shy; ترتیب متحمل‌ترین و حساس&shy; ترین<br> ژنوتیپ های توتون به علف هرز گل &rlm;جالیز معرفی نمود.</span></span></span></strong><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; In order to study the resistance of tobacco genotypes to Broomrape (<em>Orobanche cernua</em> L.), two experiments based on the randomized complete block design with three replications were conducted at non-stress and broomrape stress conditions at the tobacco research center of Urmia for two sucsessive years (2007-2009). The results showed that the broomrape infestation reduced the mean of all studied traits. The maximum reduction was recorded in aerial part dried weight (31%) and root dried weight (30%), respectively. So that, these traits were known as susceptible traits. The traits such as number of leaves, aerial part dried weight and root dried weight showed highly positive and significant correlation with tobacco yield at non-stress and stress conditions, respectively. So, one can use these traits for selecting tobacco genotypes with high yield performence. It was also found that there is a high correlation between the tobacco yield in non-stress and stress conditions with harmonic and geometric mean indices and stress tolerance index, so these indices can be used to assess tolerance to Broomrape stress in tobacco. Cluster analysis grouped the studied genotypes into three clusters containing susceptible genotypes (42 genotypes), moderately resistant (13 genotypes) and resistance (9 genotypes). In overall, the genotypes C.H.T.209.12e, C.H.T.209.12e&times;F.K.40-1 and genotypes SPT413, SPT432 and SPT412 are introduced as the most resistance and the highest susceptible genotypes to Broomram, respectively.</div> واژه‌های کلیدی: توتون شرقی, تجزیه کلاستر, علف هرز پارازیت, شاخص‌ تحمل, عملکرد برگی Cluster Analysis, Genetic Resistance, Oriental Tobacco, Parasitic Weed, Leaf Yield af yield 163 174 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-313-10&slc_lang=fa&sid=1 Reza Darvishzadeh رضا درویش زاده darvish_r2001@yahoo.com 100319475328460012323 100319475328460012323 Yes Department of Plant Breeding and Biotechnology, Urmia University گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه. Iraj Bernousi ایرج برنوسی ibernosi@gmail.com 100319475328460012324 100319475328460012324 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, Urmia University گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه.