fa شناسائی QTLهای موثر در افزایش غلظت و محتوای عنصر روی در دانه جو با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره اصلاح نباتات General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;">با توجه به اطلاعات محدود در ارتباط با نواحی کروموزومی مرتبط با تجمع عنصر روی در بذر جو تحقیقی برای مکان‌یابی <span dir="LTR">QTL</span> های کنترل&shy; کننده غلظت و محتوای روی (<span dir="LTR">Zn</span>) روی 121 ژنوتیپ جو مشتمل بر ارقام محلی، اصلاح شده و لاین‌های بومی جو دریافتی از بانک ژن تحت شرایط مزرعه‌ای انجام گردید. آزمایش در قالب طرح لاتیس مربع با 2 تکرار در سال&shy;های زراعی 95-1394 و 96-1395 در موسسه تحقیقات دیم کشور (ایستگاه مراغه) اجرا شد. جهت ارزیابی ساختار جمعیت و تجزیه ارتباط، از تعداد 149 مارکر ریزماهواره استفاده گردید. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، بین ژنوتیپ‌ها برای صفات غلظت و محتوی روی در بذر اختلاف آماری معنی‌دار وجود داشت. ضمناً دامنه تغییرات این صفات بسیار زیاد بود که نشانگر وجود تنوع ژنتیکی بسیار خوب بین ژنوتیپ‌ها می‌باشد. در ارتباط با صفت غلظت عنصر روی در بذر جو، 5 عدد <span dir="LTR">QTL</span> روی کروموزوم&shy;های <span dir="LTR">H2</span>، <span dir="LTR">H3</span>، <span dir="LTR">H4</span> و <span dir="LTR">H5</span> شناسایی شدند که در مجموع 81 درصد از واریانس فنوتیپی غلظت روی در بذر را تبیین ‌کردند. در بین این نشانگرها، نشانگر ریزماهواره <span dir="LTR">BMAG0720</span> بیشترین میزان (25%) ضریب تبیین واریانس فنوتیپی صفت غلظت روی و همچنین 23 درصد از تغییرات فنوتیپی صفت محتوای روی در بذر را تبیین می‌کرد. پنج نشانگر ریزماهواره بر روی کروموزم‌های 2، 3 و 4 با صفت محتوای روی در بذر ارتباط معنی&shy; دار نشان دادند. بطور خلاصه می‌توان گفت که شناسایی<span dir="LTR">QTL&shy;</span>های بزرگ اثر برای صفات غلظت و محتوای روی در بذر جو، سودمندی استفاده از نشانگرهای مولکولی در نقشه&shy; یابی ژنی برای این قبیل صفات را نشان می&shy;دهد که از این پتانسیل می&shy;توان برای انتخاب به کمک نشانگر (<span dir="LTR">MAS</span>) در آینده &shy;ای نزدیک در برنامه &shy;های اصلاح برای بهبود ارزش تغذیه‌ای جو استفاده کرد.</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;">There is a little information regarding the chromosomal regions conferring seed zinc accumulation in barley. With the aim of QTL mapping of Zn concentration and content, 121 barley genotypes (including local landraces, released cultivars, gene bank germplasm) were screened under field conditions. The trial was conducted in square latice in 2015-2017 cropping seasons at dryland agricultural research institute (DARI) in Maragheh. To construct genetic linkage map, 149 SSR markers were applied. Based on ANOVA, there was a great genotypic variation for seed Zn concentration and content among the genotypes, which approves the excessive diversity of genotypes. Five QTLs located on 2H, 3H, 4H and 5H were associated with seed Zn concentration, and could explain 81% of total phenotypic variation. Marker BMAG0720 had the highest (25%) phenotypic variation. This marker could also explain 23% of total variation for seed Zn content. Moreover, 5 genomic regions on 2H, 3H and and 4H were associated with seed Zn content. In conclusion, the identification of these major QTLs would provide an important starting point for marker assisted selection (MAS) that may contribute to the improvement of barley productivity and nutritional quality.</span></div> ژنوتیپ‌های جو, کارایی جذب, مکان‌های ژنی صفات کمی (QTL), نشانگرهای مولکولی Barley Genotypes, Molecular Markers, QTL Regions, Zinc Uptake and Accumulation Efficiency 58 67 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-824-1&slc_lang=fa&sid=1 mehdi feizi مهدی فیضی mehdi.feizi.64@gmail.com 100319475328460011038 100319475328460011038 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, University of Zabol, Zabol, Iran گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه زابل، زابل، ایران mahmood solouki محمود سلوکی mahmood.solouki@gmail.com 100319475328460011039 100319475328460011039 Yes Department of Plant Breeding and Biotechnology, University of Zabol, Zabol, Iran دانشگاه زابل behzad sadeghzadeh بهزاد صادق زاده behzada4@yahoo.com 100319475328460011040 100319475328460011040 No Dryland Agricultural Research Institute (DARI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Maragheh, Iran سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی baratali fakheri براتعلی فاخری ba_fakheri@yahoo.com 100319475328460011041 100319475328460011041 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, University of Zabol, Zabol, Iran دانشگاه زابل abolghasem mohammadi ابوالقاسم محمدی sa_mohammadi@yahoo.com 100319475328460011042 100319475328460011042 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran دانشگاه تبریز