fa ارزیابی چند متغیره تحمل به شوری (NaCl) ژنوتیپ های جو (Hordeum vulgar L.) اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><br> <span style="font-size:11px;"><strong><span style="background:white;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; امروزه با توجه به تداوم افزایش شوری در نواحی خشک و نیمه خشک، تحمل به تنش شوری محصولات زراعی از اهمیت بشتری برخوردار می&shy; گردد. این تحقیق به منظور بررسی تاثیر سطوح مختلف شوری بر میزان عملکرد ژنوتیپ&shy; های جو </span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Hordeum vulgar L.</span></span></em></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">) </span></span></strong><strong><span style="background:white;">بصورت آزمایش اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی در 3 تکرار انجام گرفت. عامل شوری در 5 سطح شامل</span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">EC</span></span></strong><strong><span style="background:white;">های 4/5 (شاهد)، 7/5، 10/5، 13/5 و 16/5 دسی زیمنس بر متر به &shy;عنوان فاکتور اصلی و عامل ژنوتیپ، متشکل از 9 رقم و لاین امید بخش به&shy; عنوان فاکتور فرعی مورد بررسی قرار گرفتند. تاثیر شوری بوسیله تغییرات عملکرد و شاخص&shy; های تحمل شامل شاخص تحمل به تنش </span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">STI</span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">)</span></span></strong><strong><span style="background:white;">، شاخص تحمل</span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> (</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">TOL</span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">)،</span></span></strong><strong><span style="background:white;"> میانگین تولید (</span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">MP</span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">)،</span></span></strong><strong><span style="background:white;">شاخص حساسیت به تنش </span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">SSI</span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">)،</span></span></strong><strong><span style="background:white;"> نسبت کاهش عملکرد </span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Yr</span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">)</span></span></strong><strong><span style="background:white;"> و شاخص میانگین هندسی محصول&shy; دهی </span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">GMP</span></span></strong><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">)</span></span></strong><strong><span style="background:white;"> مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان دهنده کاهش معنی&shy; دار </span></strong><strong><span style="background:white;">عملکرد</span></strong><strong><span style="background:white;"> با افزایش سطوح شوری در آزمایش بود. در میان ژنوتیپ&shy; های مورد بررسی، بهترین عملکرد در تمامی سطوح شوری به ژنوتیپ &shy;های </span></strong><strong><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">MBS8715</span></span></strong><strong><span style="background:white;"> و والفجر تعلق داشت و </span></strong><strong><span style="background:white;">شاخص&shy; های تحمل تنش، میانگین تولید و میانگین هندسی محصول&shy; دهی به&shy; عنوان معیار&shy;های گزینش ژنوتیپ&shy; های دارای عملکرد مناسب در سطوح مختلف شوری و نرمال مشخص گردیدند.</span></strong></span><strong><span style="background:white;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nowadays salt tolerance of crops is becoming more and more important, owing to the constant increase of salinity in arid and semi arid regions. This research was carried out in order to test of different salinity levels effects on yield of barley (<em>Hordeum Volgar </em>L.) genotypes, in split plot experiment on the base of Randomized Completely Block Design with 3 replications. Salinity treatment involved 5 levels: S₁(control)=EC 4.5 ds/m, S₂=EC 7.5 ds/m, S₃=EC 10.5 ds/m, S₄=EC 13.5 ds/m and S₅=EC 16.5 ds/m as main plot and subplots were 9 genotype involved promising lines and varieties. The effect of salinity treatments studied by sampling on yield and tolerance indices, such as geometric mean productivity (GMP), stress susceptibility index (SSI), mean productivity (MP), stress tolerance index (STI), tolerance index (TOL) and yield reduction ratio (Yr). Result showed significant decrease in yield by increasing in salinity levels. The best performance belonged to ValFajr and MBS8715 genotypes, and MP, GMP and STI were determined as major and suitable indices for selecting cultivars with high yield under different levels of salinity stress and non- stress conditions.<span dir="RTL"></span></div> تنش شوری, جو, شاخص های تحمل, عملکرد Barley, Salinity stress, Tolerance indices, Yield 1 8 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-791-2&slc_lang=fa&sid=1 hossein askari حسین عسکری hmss_askari@yahoo.com 100319475328460014777 100319475328460014777 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resource University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری Seyed Kamal Kazemitabar سیدکمال کاظمی تبار sdklkr@ymail.com 100319475328460014778 100319475328460014778 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resource University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری hamid najafi zarrini حمید نجفی زرینی najaf316@yahoo.com 100319475328460014779 100319475328460014779 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resource University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Mohammd Hossein Saberi محمد حسین صابری saberi196@gmail.com 100319475328460014780 100319475328460014780 No Provincial Research Center of Khorasan Jonobi, Khorasan Jonobi, Iran مرکز تحقیقات و منابع طبیعی خراسان جنوبی، خراسان جنوبی، ایران