fa بررسی اثر متقابل ژنوتیپ و محیط و تجزیه پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های برنج در استان مازندران اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp; &nbsp; <span style="font-size:11px;">شمال&nbsp;ایران</span></span></span></strong><span style="font-size:11px;"><strong> بخصوص مازندران بخش عمده&shy;ای از برنج مصرفی کشور ایران را تأمین می‌کند. در طول مراحل رشد برنج، اجزای عملکرد تحت تأثیر شرایط محیطی قرار می‌گیرند و عملکرد نهایی یک رقم به ژنوتیپ و پاسخ آن به شرایط محیطی بستگی دارد. در این مطالعه، کشت11 لاین امید بخش برنج بهمراه ارقام والدینی (دیلمانی، سپیدرود، سنگ طارم و ندا) در سه منطقه از استان مازندران (دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، موسسه تحقیقات برنج آمل و ایستگاه تحقیقاتی چپرسر تنکابن) برای شناسایی ژنوتیپ‌های پایدار انجام گردید، بر اساس تجزیه امی، محیط، ژنوتیپ و اثرات متقابل ژنوتیپ و محیط اثر معنی‌داری بر عملکرد داشته و سهم هر کدام به&shy;ترتیب 58/27، 32/30&nbsp; و93/21 درصد از کل تغییرات را در برداشتند و اثر متقابل ژنوتیپ و محیط نیز به دو مؤلفه اصلی تفکیک گردید، سهم اولین مؤلفه اصلی 1/85 درصد از کل اثرمتقابل ژنوتیپ و محیط را بخود اختصاص داده و سهم دومین مؤلفه اصلی 9/14 درصد بود. بر اساس تجزیه بای پلات امی، رقم ندا و لاین 5 برای منطقه آمل، لاین 117برای ساری و رقم سپیدرود و لاین 48 برای تنکابن سازگاری خصوصی خوبی برای این مناطق داشتند و پایدارترین ژنوتیپ، لاین 117 با عملکردی متوسط حدود 6 تن در هکتار، که برای همه مناطق قابل توصیه می‌باشد. </strong><br> &nbsp;</span><br> &nbsp;</div> The North of Iran, especially Mazandaran province&nbsp; supplies a large portion of Iran&#39;s rice consumption. During the growing season of rice, yield components are affected by environmental conditions and the actual yield of a cultivar will depend on its genotype and response to environmental conditions. In this study to identify stable genotypes, 11 promising lines of rice along with their parents (Deilamani, Sepidrood, Sange-Tarom and Neda) were planted in three different regions of Mazandaran Province, namely Sari Agricultural sciences and natural resources university, the Rice Research Institute of Mazandaran in Amol and the Rice Research Station of Chaparsar, Tonekabon. Based on AMMI analysis, environment, genotype and their interaction had significant effect on yield and explained 27.58%, 30.32% and 21.93%, of the total variation respectively<u>. </u>According to AMMI biplot analysis, Neda and Line 5had specific adaptability to Amol region, Line 117 to Sari, and Sepidrood and Line 48 were specifically adapted to Tonekabon. Based on the results, line 117 with an average yield of 6 t ha^-1 was the most stable genotype that could be recommended for all of the studied regions.<br> &nbsp; برنج, اثرات متقابل ژنوتیپ و محیط, امی, سازگاری و پایداری عملکرد Adaptability, AMMI, G×E interaction, Rice, Yield stability 1 10 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-815-1&slc_lang=fa&sid=1 ali sattari علی ستاری alisattari509@yahoo.com 100319475328460011907 100319475328460011907 No Plant Breeding, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran گروه بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران mahmoud soloki محمود سلوکی mahmood.Solouki@gmail.com 100319475328460011908 100319475328460011908 Yes Plant Breeding, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran nadali bagheri نادعلی باقری n.bagheri@sanru.ac.ir 100319475328460011909 100319475328460011909 No Plant Breeding and Biotechnology, Sari Agricultural sciences and natural resources university, Iran گروه بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران beratali fakheri براتعلی فاخری ba_fakheri@yahoo.com 100319475328460011910 100319475328460011910 No Plant Breeding, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran گروه بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران alireza nabipour علیرضا نبی پور ali_reza_54@yahoo.com 100319475328460011911 100319475328460011911 No Rice Research Institute of Iran, Mazandaran Branch, Agriculture Research, Education and Extension Organization, Amol, Iran موسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران