fa بررسی تنوع ژنتیکی اکسشن های Festuca arundinacea با استفاده از نشانگر مولکولی ISSR اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جنس فستوکا یکی از مهم&shy;ترین گیاهان علوفه&shy;ای است که در اقلیم&shy;های مختلف رشد می&shy;کند. به&shy;منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی تعداد ۱۸ نمونه از گیاه </span></span></strong>&nbsp;<strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">Festuka arundinacea</span></span></em></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در دانشگاه پیام نور کرمانشاه مورد آزمایش قرار گرفت. تعداد ۱۲ آغازگر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">ISSR</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> &nbsp;برای بررسی میزان تنوع استفاده شد. تنوع ژنتیکی مطلوبی بر اساس نشانگر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">ISSR</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در بین ژنوتیپ&shy;ها مشاهده شد. در کل 87 باند تشکیل شد و ۷۷ باند دارای چند شکلی بودند. میانگین درصد چند شکلی در بین اکسشن&shy;های مطالعه شده برابر 05/89&nbsp; محاسبه گردید. بیشترین درصد چند شکلی به آغازگرهای </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IS6</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IS9</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IS11</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IS12</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IS16</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (۱۰۰ درصد) اختصاص داشت. میانگین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">PIC</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و میانگین</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">MI </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در آغازگرهای بررسی شده به ترتیب 33/0 و ۲/۲ بود. بیشترین میزان </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">MI</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> مربوط به آغازگرهای </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IS10</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IS2</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IS6</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IS12</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بود. در مجموع با توجه به نتایج بدست آمده بر اساس شاخص&shy;های محاسبه شده آغازگرهای </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IS10</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IS₆</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بیشترین چندشکلی را در بین ژنوتیپ&shy;ها نشان دادند. بیشترین و کمترین تشابه به ترتیب مربوط به اکسشن&shy;های ۱۶ &nbsp;(کامیاران) و ۱۷ (ایرلند) و اکسشن&shy;های یک (بانه) و ۱۲ (بروجن) بود. با توجه به نتایج حاصل از رسم دندروگرام اکسشن&shy;ها در چهار گروه قرار گرفتند که با نتایج حاصل از تجزیه به مختصات اصلی مطابقت داشت که بیشترین فاصله ژنتیکی بین گروه&shy;های یک و سه محاسبه گردید. در ضمن این گروه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بندی بر اساس تجزیه واریانس مولکولی نیز تایید شد.</span></span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp; Fescue is an important forage species growing in wide climates. Genetic variation was estimated for 18 accessions of <em>Festuca arundinacea </em>using 12 ISSR primers in payame Noor university of Kermanshah. In total 87 bands (loci) were obtained.77 bands out of 87 were polymorph in accessions. The mean polymorphism percentage was 89.05 among Fescue accessions.The greatest polymorphism percentage were belonged to IS6, IS9, IS11, IS12 and IS16_. Polymorphic information content (PIC) average and Marker index (MI) mean were 0.33 and 2.2 respectively. The highest MI belonged to IS10, IS2, IS6 and IS12. The IS10 and IS6 had the most polymorphism. The greatest similarity belonged to accession 16 (kamiaran)-17 (Irland) and the least similarity belonged to accession1 (Bane)-12(Brojen). Cluster analysis and principal coordinate analysis classified these genotyped to four groups; the accessions of the first group had the highest genetic distance with the accessions of the group 3, based on ISSR markers. These results confirmed by molecular variance analysis as well.<br> &nbsp;<br> &nbsp; فستوکا, تنوع ژنتیکی, نشانگر ISSR Cluster analysis, Festuca arundinacea, ISSR, Genetic variation 87 94 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-311&slc_lang=fa&sid=1 Hoshang Rahmati هوشنگ رحمتی 10031947532846009537 10031947532846009537 Yes Department of Agriculture Payame Noor University گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور Mohsen Farshadfar محسن فرشادفر 10031947532846009538 10031947532846009538 No Department of Agriculture Payame Noor University گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور Hooman Shirvani هومن شیروانی 10031947532846009539 10031947532846009539 No Department of Agriculture Payame Noor University گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور