fa بررسی تحمل به تنش شوری در چهار هیبرید ذرت (Zea mays L.) در مرحله گیاهچه ای اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; تنش شوری یکی از مهم&shy;ترین تنش&shy;های محیطی است که بسیاری از فرآیند&shy;های رشدی، تغذیه&shy;ای، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاهان را تحت تاثیر قرار می&shy;دهد. این آزمایش بصورت فاکتوریل با طرح کاملا تصادفی در شرایط آزمایشگاهی و با چهار تکرار اجرا شد. فاکتور اول چهار هیبرید ذرت (سینگل کراس </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Simon</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، سینگل کراس 640، سینگل کراس 704 و سینگل کراس 740) و فاکتور دوم سطوح تنش سدیم کلراید (صفر، 100 و 200 میلی&shy;مولار) بودند. تنش شوری باعث کاهش معنی&shy;دار وزن خشک و طول گیاهچه&shy;های ذرت شد. سینگل کراس 704 و سینگل کراس </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Simon</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> نسبت به سینگل کراس 640 و سینگل کراس 740 کمتر تحت تاثیر تنش شوری قرار گرفتند. تنش شوری غلظت کلروفیل </span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">a</span></span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، کلروفیل </span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">b</span></span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و کلروفیل کل را نسبت به شاهد کاهش داد. غلظت کارتنوئید و آنتوسیانین تحت سطوح مختلف شوری پاسخ متفاوتی نشان دادند. میزان محتوای نسبی آب&shy;برگ (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">RWC</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) در اثر تنش شوری کاهش معنی&shy;داری نشان داد ولی در بین هیبریدها تفاوت معنی&shy;داری مشاهده نگردید. تجمع کاتیون پتاسیم (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">K⁺</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) در گیاهچه&shy;های هیبرید ذرت تحت تنش&shy;شوری افزایش یافت. به&shy;نظر می&shy;رسد که در ذرت تجمع </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">K⁺</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به&shy;صورت پاسخ به تجمع سدیم (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Na⁺</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) باشد، زیرا هیبریدهایی که </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Na⁺</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بیشتر در سلول&shy;های خود تجمع داده بودند، حاوی مقدار بیشتری </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">K⁺</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بودند. میزان پرولین و گلایسین بتائین تجمع یافته در اثر تنش شوری در گیاهچه&shy;های هیبرید ذرت افزایش یافت. از بین هیبریدهای مورد مطالعه، گیاهچه&shy;های سینگل کراس 704 و سینگل کراس </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Simon</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> تا حدودی متحمل به شوری بودند. </span></span></span></strong><br> &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Salinity stress is one of the most important abiotic stresses that effects on many agronomic, nutritional, physiological and biochemical processes of crops. A factorial experiment based on completely randomize design with four replications under laboratory conditions with four maize hybrids (SC640, SC704, SC740 and SC Simon) and three levels of salt stress (0, 100 and 200 mM NaCl) was carry out in seedling stage. Dry weight and plant height of maize seedlings significantly decreased under salinity stress, so SC 704 and SC-Simon showed significantly smaller reduction than SC640 and SC740 under salinity stress. Salt stress was declined chlorophyll <em>a</em>, chlorophyll <em>b</em> and total chlorophyll compared with control. Anthocyanin and carotenoid were different responses to salinity stress. Relative water content (RWC) was decreased under salinity stress, but between maize hybrids were not differed significantly from this water relation attribute. K⁺ increased in all maize hybrid seedlings, accumulation of K⁺ dependent to Na⁺ influx. In other words, the hybrids that accurate high Na⁺ was have more K⁺ content. Glycine betaine and proline contents were enhanced under salt stress. SC 704 and SC Simon were tolerant to salinity.&nbsp;<br> &nbsp;<br> &nbsp; تنش شوری, پرولین, ذرت, رنگدانه, گلایسین بتائین Glycine betaine, Maize, Prline, Pigment contents, Salt stress 79 86 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-309&slc_lang=fa&sid=1 Behnam Omrani بهنام عمرانی 10031947532846009535 10031947532846009535 No Department of Agriculture, Payame Noor University (PNU), Tehran دانشگاه پیام نور، تهران Sajjad Moharramnejad سجاد محرم نژاد 10031947532846009536 10031947532846009536 Yes Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز