fa بررسی اثر متقابل ژنوتیپ × محیط بر عملکرد دانه ژنوتیپ های جو با استفاده از تجزیه اثر اصلی افزایشی و اثر متقابل ضرب پذیر (AMMI) اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به&shy;منظور ارزیابی اثر متقابل ژنوتیپ &times; محیط و تعیین پایدارترین ژنوتیپ‌ها، 20 لاین جو در هشت محیط آزمایشی مختلف تجزیه شدند. آزمایش‌ها بر اساس طرح بلوک&shy;کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد و عملکرد دانه بدست آمد. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر ژنوتیپ، محیط و اثر متقابل ژنوتیپ &times; محیط از نظر آماری در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. بر اساس میانگین عملکرد ژنوتیپ‌ها، ژنوتیپ‌های </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G1</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G13</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G4</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بالاترین عملکرد دانه را نشان دادند. از تجزیه مدل </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">AMMI</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به&shy;منظور تعیین بزرگی و اهمیت اثر متقابل ژنوتیپ &times; محیط استفاده شد و اثر متقابل ژنوتیپ &times; محیط به دو مولفه اصلی که<br> به&shy;ترتیب 48/46% و 52/19% از اثر متقابل را توجیه نموده و اثر باقی&shy;مانده تقسیم شد. محیط </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">E5</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> با بیشترین میزان مؤلفه اول و کمترین میزان مؤلفه دوم بیشترین نقش را در تفکیک ژنوتیپ‌ها داشت. بر اساس تجزیه مدل </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">AMMI</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و بای‌پلات <span style="color:black;">ژنوتیپ‌ </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G20</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به&shy;عنوان لاین منتخب و پایدار و با بهترین عملکرد دانه انتخاب شد.</span></span></span></span></strong> For assessment of genotype &times; environment (G &times; E) interaction effects and determination of the most sustainable genotypes 20 barely lines were analyzed in at eight different experimental field stations. The experiments were performed based on Randomized Complete Block Design (RCBD) with three replicates. Grain yield was obtained and the results of the combined analysis of variance revealed genotype, environment and genotype &times; environment interaction effects were highly significant. Genotypes yield means showed that the G1, G13 and G4 genotypes had the highest grain yield. AMMI model analysis was used to determine the magnitude and significance of the genotype &times; environments interactions and divided G&times;E interaction to two principle components that explained 46/48% and 19/52% of interaction effects respectively and residuals. Based on biplot and AMMI analysis G, G genotypes were selected as candidate&#39;s lines with both best performance and grain yield sustainability. The environment E5 with high IPCA 1 and low IPCA 2 had the highest effect on determination of genotypes. The genotype G20 was selected as candidate line with high grain yield performance and stability. پایداری, تجزیه AMMI, جو, عملکرد دانه AMMI Analysis, Barely, Grain Yield, Stability 144 151 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-307&slc_lang=fa&sid=1 Hossein ali Fallahi حسین علی فلاحی 10031947532846009558 10031947532846009558 No Horticulture Crops Research Department, Mazandaran Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Sari سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ساری Shapour Ebrahimnejad شاهپور ابراهیم نژاد 10031947532846009559 10031947532846009559 Yes Horticulture Crops Research Department, Mazandaran Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Sari سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی ساری Hossein Sabouri حسین صبوری 10031947532846009560 10031947532846009560 No Gonbad-e Qabus University دانشگاه گنبدکاووس Iraj lakzadeh ایرج لک زاده 10031947532846009561 10031947532846009561 No Horticulture Crops Research Department, Khozestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Ahvaz سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی اهواز Marefat ghasemi معرفت قاسمی 10031947532846009562 10031947532846009562 No Horticulture Crops Research Department, Ardabil Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Ardabil سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی اردبیل shirali Kohkan شیرعلی کوهکن 10031947532846009563 10031947532846009563 No Horticulture Crops Research Department, Sistan and Balochestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Zabol سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی زابل