fa مکان یابی ژن‌های کنترل کننده صفات کمی (QTLs) پیوسته با خصوصیات راتون‌زایی در برنج اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در گیاهان گرامینه پنجه‌زدن و تولید ساقه‌های ثانویه در صورت موجود بودن مواد غذائی و درجه حرارت مناسب یک صفت دائمی به&shy;حساب می‌آید. راتونینگ یا عملیات وارویش به&shy;صورت حفظ گیاه جهت رشد در فصل بعدی تعریف می‌گردد. در این تحقیق، به&shy;منظور شناسایی </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">QTL</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> های کنترل‌کننده صفات مرتبط با قابلیت راتون‌زایی از 80 لاین خویش‌آمیخته نوترکیب حاصل از تلاقی دو رقم هاشمی و نعمت استفاده شد. برای بررسی چند شکلی بین والدین از تعداد 500 نشانگر ریزماهواره استفاده شد که از این تعداد، 177 نشانگر چند شکل بودند که برای تهیه نقشه پیوستگی جمعیت روی لاین‌های خویش آمیخته نوترکیب مورد بررسی قرار گرفتند. نقشه پیوستگی بر اساس 170 نشانگر ریزماهواره ترسیم شد که 1590سانتی‌مورگان از ژنوم برنج را پوشش داد و فاصله متوسط بین نشانگرهای مجاور3/9 سانتی‌مورگان بود.&rlm; در مجموع چهارده </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">QTL</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بر اساس روش مکان‌یابی فاصله‌ای مرکب فراگیر برای صفات تعداد خوشه بارور، وزن صددانه، باروری خوشه و عملکرد دانه راتون روی کروموزوم‌های 1، 3، 5، 6، 7 ، 8 و 11 شناسایی شدند. مقدار واریانس توجیهی توسط </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">QTL</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> های شناسایی شده برای صفات مورد ارزیابی از 69/7 تا 12/25 متغیر بود. برای هر کدام از صفات تعداد خوشه، وزن صد دانه و باروری خوشه در راتون یک </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">QTL</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بزرگ اثر روی کروموزوم 1 به‌نام‌های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">qpfr1</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">qgwr1</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">qfpr1</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> &rlm; به&shy;ترتیب &rlm; با 25، 24 و 23 درصد واریانس توجیهی قرار داشت. برای صفت عملکرد راتون بزرگ‌ اثرترین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">QTL</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> شناسایی شده روی کروموزم 6 به&shy;نام </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">qyr6</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> باتوجیه 20 درصد از واریانس فنوتیپی این صفت قرار داشت.‌ برای صفت وزن صد دانه </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">QTL</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> شناسایی شده روی کروموزوم‌ 8 برای صفت عملکرد دانه راتون برای اولین بار در این تحقیق شناسایی شد.</span></span></strong> Tillering and secondary stems in graminea plants are permanent characters, whereas there were being food matters and proper temperature for regeneration. Ratooning or regeneration phase is explained to remain of plant for growing in next season. Recombinant inbred lines (RILs) consisting of 80 lines, derived from a cross between Hashemi and Nemat were used to analyze the genetic basis ratooning ability of rice. Recombinant inbred lines were tested with 177 polymorphic microsatellite markers. Linkage map were constructed with 170 microsatellite markers and its total lengths was 1590 cM which the mean space between markers was 9.3 cM. Using of Inclusive composite interval mapping (ICIM) method, 14 QTLs were detected on chromosomes 1, 3, 5, 6, 7, 8 and 11 for the panicle number, hundred grain weight, fertility percentage and grain yield of ratoon. Among these mapped QTLs, qpfr1for panicle number, qgwr1&lrm;<span dir="RTL">&rlm; &rlm;</span>for hundred grain weight &lrm;and qfpr1&lrm; for fertility percentage of ratoon &lrm;&lrm;, controlled 25.12 %, 23.46 % and 22.64 % of the phenotypic variance&lrm;<span dir="RTL">&rlm;,&rlm;</span>&lrm; respectively.&lrm; The qyr6&lrm;<span dir="RTL">&rlm; &rlm;</span>was the major QTL for grain yield of ratoon on chromosome 6, controlled 19.95 % of the phenotypic variance&lrm;. One new QTLs were identified for grain yield of ratoon which was located on chromosome 8.<span dir="RTL"></span> برنج, راتون‌زائی, لاین‌های نوترکیب, نقشه‌یابی QTL, نشانگر SSR Rice, Ratooning ‎ability, RILs, QTL mapping, SSR Markers 158 164 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-303&slc_lang=fa&sid=1 Ali akbar Ebadi علی اکبر عبادی 10031947532846009567 10031947532846009567 Yes Rice Research Institute of Iran, Agricultural Research Education and Extension ‎Organization (AREEO), Rasht سازمان تحقیقات آموزش و ‌ترویج کشاورزی رشت Mehrzad Allah gholipoor مهرزاد اله‌قلی‌پور 10031947532846009568 10031947532846009568 No Rice Research Institute of Iran, Agricultural Research Education and Extension ‎Organization (AREEO), Rasht سازمان تحقیقات آموزش و ‌ترویج کشاورزی رشت Naser Sharafi ناصر شرفی 10031947532846009569 10031947532846009569 No Rice Research Institute of Iran, Agricultural Research Education and Extension ‎Organization (AREEO), Rasht سازمان تحقیقات آموزش و ‌ترویج کشاورزی رشت