fa بررسی تحمل به شوری در برخی ارقام کلزا با استفاده از صفات مورفوفیزیولوژیک و نشانگرهای ISSR اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">کلزا (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Brassica napus</span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;"> L.</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یکی از مهم&shy;ترین گیاهان روغنی جهان محسوب می&shy;شود</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">. از طرفی خاک&shy;های شور و شوری آب آبیاری از مهم&shy;ترین عوامل تنش&shy;زای محیطی در تولید کلزا می&shy;باشند. به&shy;منظور بررسی تحمل به شوری ارقام کلزا در مرحله گیاهچه از لحاظ صفات مورفوفیزیولوژیک و بررسی ارتباط این صفات با نشانگر&shy;های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">ISSR</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، 15 رقم کلزا در دو سطح تنش شوری 150 میلی&shy;مولار و 250 میلی&shy;مولار و شرایط بدون تنش به&shy;صورت آب کشت در شرایط گلخانه&shy;ای مورد بررسی قرار گرفتند. در این مطالعه تنش شوری موجب کاهش اکثر صفات مورد ارزیابی در ارقام کلزا به&shy;جز محتوای سدیم و نسبت سدیم به پتاسیم شد. نتایج مقایسه میانگین و تجزیه&shy; خوشه&shy;ای نشان&shy;داد که رقم&shy;های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SLMO46</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">PF</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> از نظر اکثر صفات در شرایط مختلف مورد بررسی نسبت به بقیه ارقام برتر بوده در حالی&shy;که، ارقام </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Hayola60</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Licord</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> کمترین مقدار را به&shy;خود اختصاص دادند. در بررسی مولکولی با استفاده از 11 آغازگر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">ISSR</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، 45 نوار چندشکل در ارقام مورد مطالعه کلزا تولید شد. میانگین محتوای اطلاع چندشکلی و شاخص نشانگری برای کلیه آغازگر&shy;ها به&shy;ترتیب 282/0 و 108/1 به&shy;دست آمد. در تجزیه خوشه&shy;ای با استفاده از داده&shy;های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">ISSR</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و فاصله ژنتیکی نی، ارقام کلزا به سه گروه تقسیم شدند. کمترین فاصله ژنتیکی بین دو رقم </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Zarfam</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Jewel</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (079/0) و بیشترین فاصله بین ارقام </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Quantum</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Hyola60</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> با </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SLMO46</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (32/0) به دست آمد.</span></span></strong> Canola (<em>Brassica napus</em> L.) is one of the most important world&#39;s oilseed crops. The salin soils and salinity is the most important environmental stress factor that affects production of rapeseed. In order to study salinity resistance in canola cultivars at seedling stage based on morphophisiyological traits and assessing relation of these traits with ISSR markers, 15 canola cultivars in two salinity stress levels (150 mM and 250 mM) and non stress condition (control) were studied at greenhouse condition as hydroponic culture method. In this study, salinity stress caused decreasing of all evaluated morphophisiyological traits, except Na to K ratio and Na content. Results of mean comparisons and classification by cluster analysis of cultivars in different conditions showed that the SLMO46 and PF were better than other cultivars in all traits,was superior for average of most traits. So, the Hyolla60 and Licord cultivars in all traits had lower amounts. In Molecular analysis using 11 ISSR primers, 45 polymorphic bands produced in studied canola cultivars. Means of Polymorphic Information Content and Marker Index for all primers were obtained 0.282 and 1.108, respectively. In cluster analysis using ISSR data and Nei^`s genetic distanceand UPGMA method, the canola cuhtivars classified in three clusters. The minimum genetics distance obtained between Zarfam and Jevel cultivars (0.079) and the maximum distance observed between Quantum and Hyola60 whit SLMO46 cultivars (0.32).<br> &nbsp; تنش, شوری, کلزا, صفات مورفولوژیک, نشانگر مولکول Canola, Molecular Markers, morphophysiological trait, salinity, Stres 166 178 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-302&slc_lang=fa&sid=1 Ali Asghari علی اصغری 10031947532846009570 10031947532846009570 Yes Faculty of Agricultural Sciences, University of Mohaghegh Ardabil دانشگاه محقق اردبیلی Shiva mohammadniya شیوا محمدنیا 10031947532846009571 10031947532846009571 No Faculty of Agricultural Sciences, University of Mohaghegh Ardabil دانشگاه محقق اردبیلی Hajar Fallahi هاجر فلاحی 10031947532846009572 10031947532846009572 No Faculty of Agricultural Sciences, University of Mohaghegh Ardabil دانشگاه محقق اردبیلی