Journal of Crop Breeding

fa تولید جوانه های نابجا از کشت بافت ریزنمونه ی دمبرگ چغندر قند در روش باززایی مستقیم Adventitious Shoot Production using Petiole Explants through Direct Regeneration in Sugar Beet اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research چغندرقند (Beta vulgaris L.) یکی از دو محصول اصلی و مهم تولید قند در دنیاست. بررسی عملکرد ژنها و همچنین معرفی ژنهای ارزشمند، نیازمند استفاده از روشهای مهندسی ژنتیک است. از اینرو، استفاده از کشت بافت برای بهرهمندی از هر نوع روش انتقال ژنی گریزناپذیر است. بنابراین بهمنظور تولید گیاهچه در گیاه سرسخت چغندرقند بهمنظور یافتن ریز نمونه مناسب برای تولید جوانه بهروش باززایی مستقیم بدون نیاز به کشت مجدد بذرها و تهیهی جوانه انتهایی، از یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. از جوانههای نابجا موجود بر روی برگهای حاوی پایه جوانه در روش باززایی مستقیم و از پهنک برگ و دمبرگ در دو موقعیت نزدیک و دور نسبت به جوانه رأسی دو لاین چغندرقند SBSI-04) و (SBSI-02 استفاده شد. پس از گذشت چهار هفته و دو بار واکشت، ریزنمونهها در محیط MS با ترکیب هورمونی IBA (1/0میلیگرم در لیتر) و  BAP (25/0 میلیگرم در لیتر)، تعداد جوانههای تولیدی شمارش و بهصورت درصد مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج این مطالعه نشان داد که ریزنمونهی دمبرگ بیشترین جوانه را تولید نمود. همچنین از نظر صفت درصد جوانهزایی، لاین SBSI-04 در مجموع نسبت به لاین SBSI-02 جوانههای بیشتری را تولید کرد. بهطورکلی، ریز نمونههای دمبرگ داخلی لاین SBSI-04 بیشترین قابلیت تولید جوانه را نشان دادند، این موضوع نشان داد که برای تولید گیاهان تراریخت، ضمن توجه به اهمیت نوع ژنوتیپ بهتر است از کشت بافت این ریزنمونه و تراریزش آن استفاده شود. Sugar beet (Beta vulgaris L.) is one of the two very important sugar crops in the world. Transgenic experiments, including tissue culture practices play a pivotal role in the investigation of the any gene function as well as introducing new functionally important genes. Tissue culture is inevitably required to employ any transgenic methods for making transgenic plants. Therefore, to find an appropriate explant to produce adventitious shoots in recalcitrant sugar beet plants without continuous seed germination, a completely randomize design (CRD) was carried out in a factorial arrangement. The adventitious shoots produced on leaves through direct regeneration method, were used as in vitro explant. Petiole and leaf disc explants were studied in two positions, located close and far from terminal buds in two sugar beet lines (SBSI-04, SBSI-02). After four weeks and two consecutive sub-culturing in MS basal medium supplemented with IBA (0.1 mgl-1) and BAP (0.25 mgl-1) hormones, the number of shoots were counted and compared as percentage. Results of this study showed that the petiole explant produced the highest number of shoots. Furthermore, the number of the shoots was higher in SBSI-04 line than SBSI-02 line. Interestingly, the position of leaf explants had a significant effect on the number of shoots produced. Interior petiole explants, produced more shoots in SBSI-04 line as compared to the leaves farther than terminal buds, suggesting for producing transgenic sugar beet plants, interior petiole explants are recommended. باززایی مستقیم, تراریزش, دمبرگ, ریزنمونه, هورمون های رشد Direct Regeneration, Explants, Growth hormones, Petiole, Transformation 179 185 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-300&slc_lang=fa&sid=1 Hossein mazaheri kohestani حسین مظاهری کوهانستانی 10031947532846009573 10031947532846009573 No Faculty of Agricultural, Lorestan University دانشگاه لرستان farhad Nazaryan firouzabadi فرهاد نظریان فیروزآبادی 10031947532846009574 10031947532846009574 Yes Faculty of Agricultural, Lorestan University دانشگاه لرستان Ahmad Esmaeili احمد اسماعیلی 10031947532846009575 10031947532846009575 No Faculty of Agricultural, Lorestan University دانشگاه لرستان mitra khademi میترا خادمی 10031947532846009576 10031947532846009576 No Faculty of Agricultural, Lorestan University دانشگاه لرستان