fa تجزیه ترانسکریپتوم نخود بومی ایرانی در واکنش به تنش خشکی اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نخود (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">Cicer arietinum </span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">L.</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) علاوه بر اینکه یکی از مهم&shy;ترین حبوبات از نظر تامین پروتئین برای تغذیه انسان می‌باشد، نقش مهمی در حاصلخیزی خاک دارد. این گیاه در نواحی خشک و نیمه خشک همچون ایران، در معرض تنش خشکی انتهای فصل قرار دارد. شناسایی ژن‌های القا شده در شرایط تنش خشکی نه تنها برای درک مکانیسم‌های مولکولی تحمل به&shy;خشکی ضروری است، بلکه در توسعه گیاهان متحمل اهمیت دارد. در تحقیق حاضر، الگوی ترانسکریپتوم نخود کابلی بومی ایرانی (رقم بیونیج) تحت شرایط خشکی در مرحله اوایل گلدهی در مرکز </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بین</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">‌المللی تحقیقات گیاهان زراعی برای نواحی گرمسیری نیمه&shy;خشک (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">ICRISAT</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) بررسی شد. به&shy;منظور توالی‌یابی ترانسکریپتوم نمونه‌های ریشه و اندام هوایی در شرایط شاهد و تنش از </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">Illumina HiSeq2500</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> استفاده شد. در مجموع تعداد 891 و 507 ژن با بیان افتراقی در پاسخ به&shy;تنش خشکی به&shy;ترتیب در ریشه‌ و اندام هوایی شناسایی شدند. همچنین تعداد 760، 376 و 131 ژن به&shy;ترتیب به&shy;صورت اختصاصی در ریشه، اندام هوایی و مشترک در هر دو اندام بیان شدند. تجزیه ژن آنتولوژی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">GO</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">چندین گروه </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">GO</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> مربوط به&shy;تنش، شامل </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">واکنش به&shy;محرک‌ها </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">پیام‌رسانی را </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در ژن‌های بیان شده افتراقی در پاسخ به&shy;تنش خشکی </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شناسایی کرد. علاوه بر این، مسیرهای متابولیکی مهم، نظیر بیوسنتز اسید آبسزیک و پرولین، بیوسنتز متابولیت‌های ثانویه مثل فلاوونوئیدها و فنیل‌پروپانوئیدها و متابولیسم‌های انرژی و کربوهیدارت‌ها از طریق تجزیه مسیر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">KEGG</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> شناسایی شدند. یافته‌های این تحقیق نشان داد که ژن‌ها و مسیرهای بیشتری در ریشه‌ نسبت به اندام هوایی درگیر بودند. چندین ژن بیان شده افتراقی بویژه آن‌هایی که به&shy;عنوان عوامل رونویسی در ارتباط با ژن‌های واکنش&shy;دهنده به&shy;خشکی عمل کردند را می‌توان در تحقیقات آتی و برای بهبود ارقام متحمل به خشکی استفاده کرد.</span></span></strong><br> &nbsp; Chickpea (<em>Cicer arietinum </em>L.) is one of the most important legumes for human food and plays major roles in soil productivity. This crop is subjected to terminal drought in arid and semi-arid regions such as Iran. Identification of drought-induced genes is necessary not only for understanding molecular mechanisms of drought tolerance, but also is important to develop tolerant crops. In present study, transcriptome profiling of Iranian local kabuli chickpea (Bivanij cultivar) was investigated under drought stress at early flowering stage at International Crops Research Institute for the Semi-Arid Tropics (ICRISAT). Illumina HiSeq2500 was applied for sequencing the root and the shoot samples under control and stress conditions. A total of 891 and 507 differentially expressed genes (DEGs) were identified in response to the drought stress in the root and the shoot, respectively. Likewise, 760, 376 and 131 DEGs were detected specifically in the root, the shoot and common in both organs, respectively. Gene ontology (GO) analysis revealed several GO terms associated with stress, including response to stimulus and signaling among the DEGs in response to the drought stress. Moreover, major metabolic pathways such as ABA and proline biosynthesis, biosynthesis of secondary metabolites such as flavonoids and phenylpropanoids, carbohydrates and energy metabolisms were identified by KEGG pathway analysis. These findings showed that more drought-related genes and pathways were induced in the root compared to the shoot. Several DEGs particularly those which were functioned as transcription factors (TFs) related to drought responsive genes, can be used for future researches and improving drought tolerant cultivars.<br> &nbsp; نخود, خشکی, RNA-Seq, مسیرهای متابولیکی, عوامل رونویسی Chickpea, Drought, Metabolic pathways, RNA-Seq, Transcription factors 1 9 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-296&slc_lang=fa&sid=1 Keyvan Mahdavi Mashaki کیوان مهدوی ماشکی 10031947532846009501 10031947532846009501 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Ali Asghar Nasrollahnezhad Ghomi علی اصغر نصراله‌نژاد قمی 10031947532846009502 10031947532846009502 Yes Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Mahendar Thudi ماهاندر تودی 10031947532846009503 10031947532846009503 No International Crops Research Institute for the Semi-Arid Tropics (ICRISAT), Hyderabad, India مرکز بین‌المللی تحقیقات گیاهان زراعی برای نواحی گرمسیری نیمه خشک (ICRISAT)، حیدرآباد، هندوستان Khalil Zaynali Nezhad خلیل زینلی‌نژاد 10031947532846009504 10031947532846009504 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Ahad Yamchi احمد یامچی 10031947532846009505 10031947532846009505 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان hasan Soltanloo حسن سلطانلو 10031947532846009506 10031947532846009506 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Rajeev Kumar Varshney راجیو کومار وارشنی 10031947532846009507 10031947532846009507 No International Crops Research Institute for the Semi-Arid Tropics (ICRISAT), Hyderabad, India مرکز بین‌المللی تحقیقات گیاهان زراعی برای نواحی گرمسیری نیمه خشک (ICRISAT)، حیدرآباد، هندوستان