fa ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ های جو بهاره تحت شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی آخر فصل اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تنش خشکی</span></span></span>&nbsp;<span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ناشی از کم آبی و گرمای آخر فصل یکی از مهم‌</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ترین عوامل کاهش عملکرد گیاهان زراعی به شمار می‌</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">آید. به</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">منظور ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد جو بهاره تحت شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی در مرحله گل</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">دهی و شناسایی ژنوتیپ‌</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های متحمل به خشکی، تعداد 16 ژنوتیپ جو در قالب دو طرح بلوک</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های کامل تصادفی در 3 تکرار به صورت جداگانه در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی ارومیه مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه آماری داده</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ها نشان داد که در هر دو شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی بین ژنوتیپ‌</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های مورد بررسی برای اکثر صفات اختلاف معنی</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">داری در سطح احتمال 1 درصد وجود دارد که نشان&shy;دهنده وجود تنوع ژنتیکی بالا بین ژنوتیپ‌</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ها می‌</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">باشد که امکان انتخاب ژنوتیپ</span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">‌ها براساس صفات مورد بررسی را فراهم </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">می&shy;س</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ازد. براساس نتایج مقایسه میانگین تحت شرایط آبیاری معمولی و تنش خشکی و همچنین شاخص </span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">STI</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در میان ژنوتیپ‌&shy;های مورد بررسی، ژنوتیپ‌&shy;های </span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Kavir/Badia</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Rihane-O5</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به&shy;عنوان ژنوتیپ‌&shy;های با عملکرد بالا و متحمل به تنش خشکی و ژنوتیپ‌&shy;های آذربایجان غربی، </span></span></span><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Local-Check</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، تکاب و مرند به&shy;عنوان ژنوتیپ&shy;های با عملکرد پایین و حساس به تنش خشکی معرفی شدند. نتایج تجزیه و تحلیل همبستگی&shy;های ساده، رگرسیون گام&shy;به&shy;گام و تجزیه علیت نشان داد که تحت شرایط آبیاری معمولی صفات عملکرد زیستی و تعداد پنجه&shy;های بارور و تحت شرایط تنش خشکی عملکرد زیستی از مهم&shy;ترین صفات موثر بر عملکرد دانه بودند. از آنجایی که عملکرد زیستی اثر مستقیم مثبت بالا بر عملکرد دانه در شرایط تنش و بدون تنش داشته، می &shy;توان آن را یکی از مهم&shy;ترین صفات برای بهبود عملکرد دانه در برنامه&shy;های اصلاحی مورد توجه قرار داد.</span></span></span></strong> In order to evaluation of gain yield and yield components in spring barely genotypes under normal and drought stress in flowering stage and identifying drought tolerant genotypes, sixteen barely genotypes were investigated in two separately Randomized Complete Block Design with three replications in West Azerbaijan Agricultural and Natural Resources Research Center, Urmia, Iran in agronomic season at 2011-2012 crop season. Result of analysis of variance showed that there are highly significant differences among genotypes in studied traits which reveal high genetic variation among the genotypes that provide a choice possibility based on studied traits. Based on the results of mean compression under normal and drought stress condition and drought tolerance index (STI), Kavir/Badia and Rihane-O5 genotypes were introduced as tolerant genotypes with high grain yield and local west Azerbaijan, Local-Check, Tekab and Marand genotypes were introduced as drought-sensitive genotypes with low yield. According to the results of simple correlations analysis, stepwise regression and path analysis in normal irrigation conditions, biological yield and number of fertile tiller and in drought stress condition biological yield were the most important of effective traits on grain yield. Since, the biological yield had high positive direct effect on grain yield under normal and drought stress condition, it can be one of the most important and stable traits for grain yield improvement in the breeding programs. رگرسیون گام‌به‌گام, تجزیه علیت, تحلیل همبستگی, تنش خشکی, جو Barley, Correlation analysis, Drought stress, Path analysis, Stepwise regression 105 116 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-289&slc_lang=fa&sid=1 Ali Soleimani علی سلیمانی 10031947532846009612 10031947532846009612 No Faculty of Agriculture, Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات Mostafa Valizadeh مصطفی ولی زاده 10031947532846009613 10031947532846009613 No University of Tabriz دانشگاه تبریز Reza Darvishzadeh رضا درویش زاده 10031947532846009614 10031947532846009614 No Urmia University دانشگاه ارومیه Saeed Ahari zad سعید اهری زاد 10031947532846009615 10031947532846009615 No University of Tabriz دانشگاه تبریز Hadi Alipour هادی علی پور 10031947532846009616 10031947532846009616 Yes Urmia University دانشگاه ارومیه