fa بررسی پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های گندم دوروم با استفاده از روش AMMI اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به&shy;منظور تعیین پایداری عملکرد دانه 20 ژنوتیپ گندم دوروم، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار طی چهار سال زراعی (92-1388) در ایستگاه تحقیقاتی سراب چنگایی خرم‌آباد انجام شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر محیط، ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ &times; محیط بر عملکرد دانه در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. بر اساس نتایج تجزیه </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">AMMI</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، دو مؤلفه اصلی در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بودند. همچنین برای استفاده هم‌زمان از اطلاعات حاصل از مؤلفه‌های معنی‌دار </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">AMMI</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، از شاخص ارزش پایداری امی (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">ASV</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) استفاده شد. بر اساس شاخص </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">ASV</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، ژنوتیپ‌های </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G2</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G12</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G14</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G19</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> کمترین میزان </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">ASV</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> را داشتند و به&shy;عنوان پایدارترین ژنوتیپ‌ها شناخته شدند. ژنوتیپ </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G9</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> با بیشترین میزان </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">ASV</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و بیشترین فاصله از مرکز بای&shy;پلات به&shy;عنوان ژنوتیپی ناپایدار شناخته شد. همچنین، ژنوتیپ </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">G9</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بیشترین میزان عملکرد دانه را به خود اختصاص داد. با تجزیه خوشه‌ای ژنوتیپ‌ها بر اساس ارزش پایداری امی، ژنوتیپ‌ها به سه گروه تقسیم شدند که ژنوتیپ‌های هر گروه از نظر پایداری مشابه بودند.&nbsp;</span></span></span></strong> In order to determine yield stability of 20 durum wheat genotypes, a trial was carried as randomized complete block design with four replications in four years during &nbsp;2009- 2014 in Sarab-Changae station of Khorramabad, Iran. Analysis of combine variance showed that environment, genotype and genotype &times; environment interaction were significant at 1% probability level. Variance analysis of additive main effects and multiplicative (AMMI) showed that two IPCAs were significant at 1% probability level. Also, AMMI stability value (ASV) was used for simultaneously using information obtained from two significant components of AMMI. According to ASV index, genotypes G2, G12, G14 and G19 had the lowest ASV value and were known as the most stable genotypes. Genotype G9 had the highest ASV value and distance from the center of Bi-plot. Therefore, it was known as stable genotype. Also, Genotype G9 had the highest grain yield. Using cluster analysis of genotypes based on ASV, genotypes divided to three groups that genotypes of each group were similar as stable.&nbsp; ارزش پایداری امی, تجزیه امی, عملکرد دانه, گندم دوروم AMMI analysis, AMMI stability value, Durum wheat, Grain yield 67 75 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-283&slc_lang=fa&sid=1 Mahnaz Ghaedrahmati مهناز قائدرحمتی 10031947532846009600 10031947532846009600 Yes Seed and Plant improvement Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) Khorramabad, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان Tahmaseb Hossein Pour طهماسب حسین پور 10031947532846009601 10031947532846009601 No Seed and Plant improvement Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) Khorramabad, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان Ali Ahmadi علی احمدی 10031947532846009602 10031947532846009602 No Seed and Plant improvement Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) Khorramabad, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان