fa ارزیابی تحمل به تنش‌های شوری و خشکی در ژنوتیپ‌های گندم براساس شاخص‌های تحمل اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research &nbsp; &nbsp; &nbsp;<strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به&shy;منظور بررسی تاثیر تنش&shy;&shy;های شوری و خشکی بر روی عملکرد دانه ژنوتیپ&shy;های گندم ، مطالعه شاخص&shy;های کمی تحمل به تنش و شناسایی ژنوتیپ&shy;های متحمل، آزمایشی در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با 20 ژنوتیپ گندم نان در 3 تکرار در سه شرایط بدون تنش، تنش شوری و تنش خشکی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">طراحی و</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> اجرا گردید.</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> ارزیابی ژنوتیپ&shy;ها از نظر تحمل به</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شوری و خشکی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با استفاده از شاخص&shy;های حساسیت به تنش، تحمل به تنش، </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">میانگین هندسی بهره&shy;وری</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">میانگین بهره&shy;وری </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و تحمل انجام گرفت</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">. نتایج تجزیه واریانس اختلاف معنی&shy;داری بین ژنوتیپ&shy;های گندم از نظر کلیه&shy; شاخص&shy;ها و عملکرد دانه ژنوتیپ&shy;ها </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">برای هر دو</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شرایط تنش در سطح احتمال یک درصد نشان داد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> با توجه به نتایج حاصل از بررسی همبستگی بین شاخص&shy;های تحمل و عملکرد دانه، شاخص تحمل به تنش، شاخص </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">میانگین بهره&shy;وری </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و شاخص </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">میانگین هندسی بهره&shy;وری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;به&shy;عنوان بهترین شاخص&shy;ها جهت شناسایی ژنوتیپ&shy;های متحمل انتخاب گردیدند. </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نشان داد </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ارقام بولانی، شعله و ماهوتی بیشترین مقاومت را داشتند و حساس&shy;ترین ارقام مغان 3، گاسپارد و آرتا بودند و از میان لاین&shy;های امید بخش، لاین&shy;های</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SNH-9 </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&nbsp;&nbsp;139-PR-87</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">متحمل&shy;ترین لاین&shy;ها بودند و لاین&shy;های </span></span></strong>&nbsp;<strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">N-83-3</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">KRL-4 </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;و</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;"> S-78-11</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در گروه لاین&shy;های حساس به تنش شوری و خشکی قرار گرفتند.&nbsp;</span></span></strong> Increasing the yield of wheat (<em>Triticum aestivum</em>) requires choosing resistant and compatible cultivars to different climatic conditions. In order to study the effects of salinity and drought stress on grain yield, &nbsp;Study of stress tolerance indices and identification of tolerant genotypes to salt and drought stress, 20 different Wheat (<em>Triticum aestivum</em>) genotypes were assessed in a Randomized Complete Block Design with three replications under non stress,&nbsp; salinity stress and drought stress conditions. Evaluation of salinity and drought stress tolerance in wheat genotypes by quantitative indices such as Mean Productivity (MP), Geometric Mean Productivity (GMP), Stress Tolerance Index (STI), Stress Susceptibility Index (SSI) and Tolerance Index (TOL) was done. The results of analysis of variance showed that there were significant differences among genotypes in terms of all of the indices and yield genotype of stress conditions in 1% level of probability. According to the analysis of the correlation between seed yield and tolerance to salinity and drought indices, Mean Productivity (MP), Geometric Mean Productivity (GMP) and Stress Tolerance Index (STI), in terms of the normal and stress conditions, as the best indices for selection of tolerant genotypes were detected. The results showed that the cultivars Bolani, sooleh and Mahutti had the highest resistance. Mogan 3, Gaspard and Arta were most sensitive.SNH-9,139-PR-87 Were the most tolerant lines and<br> N-83-3, KRL-4 and S-78-11 lines were sensitive to salinity and drought stresses. شاخص‌های تحمل, گندم, تنش شوری, تنش خشکی Drought stress, Salinity stress, Tolerance indices, Wheat 27 34 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-279&slc_lang=fa&sid=1 Robabeh Molla Heydari Bafghi ربابه ملاحیدری بافقی 10031947532846009590 10031947532846009590 No Advanced Industrial and Advanced Technology University دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته Amin Baghizadeh امین باقی‌زاده 10031947532846009591 10031947532846009591 Yes Institute of Advanced Science and Technology and Environmental Sciences, University of Industrial and Technological Advanced Graduate Studies پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی،دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته Ghasem Mohammadinezhad قاسم محمدی‌نژاد 10031947532846009592 10031947532846009592 No Shahid Bahonar University of Kerman دانشگاه شهید باهنر کرمان