fa بررسی میزان کالوس‎زایی و تحمل ریزنمونه‎های مختلف ارقام پنبه (Gossypium sp.) به تنش شوری در شرایط درون شیشه‎ای اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p> <strong> دستیابی به روش‎های کم هزینه و کوتاه مدت جهت دسترسی به لاین </strong><strong>‎ </strong><strong>های متحمل به تنش </strong><strong>‎ </strong><strong>های غیرزنده در برنامه‎های به‎نژادی گیاهی از کاربردهای مهم کشت بافت می </strong><strong>‎ </strong><strong>باشد. در این تحقیق، </strong><strong></strong><strong>ابتدا میزان کالوس </strong><strong>‎ </strong><strong>زایی ریزنمونه‎های جنین نارس، محور زیر لپه و ریشه </strong><strong>ارقام پنبه ساحل، سپید، نامبر 200، باربادنس و خرداد روی محیط کشت </strong><strong>MS </strong><strong>حاوی ترکیبات مختلف هورمون </strong><strong>‎ </strong><strong>های </strong><strong></strong><strong>D </strong><strong>- </strong><strong>2, 4 </strong><strong></strong><strong>و </strong><strong>BAP </strong><strong>مورد بررسی قرار گرفت. </strong><strong>براساس </strong><strong>نتایج تجزیه واریانس، </strong><strong>میزان کالوس </strong><strong>‎ </strong><strong>زایی تحت تأثیر رقم، نوع ریزنمونه، ترکیب هورمونی محیط کشت و اثر متقابل ریزنمونه× محیط کشت در سطح </strong><strong>احتمال </strong><strong>یک درصد معنی </strong><strong>‎ </strong><strong>دار بود </strong><strong>. براساس مقایسه میانگین داده‎ها </strong><strong>به روش آزمون حداقل اختلاف معنی </strong><strong>‎ </strong><strong>دار </strong><strong>، </strong><strong>بیشترین میزان کالوس‎زایی مربوط به </strong><strong>ریزنمونه جنین نارس </strong><strong>و رقم </strong><strong>نامبر 200 بود که </strong><strong>روی محیط کشت </strong><strong>MS </strong><strong>حاوی </strong><strong>5/0 </strong><strong>‎ </strong><strong>میلی </strong><strong>‎ </strong><strong>گرم در لیتر </strong><strong>D </strong><strong>- </strong><strong>2, 4 </strong><strong>مشاهده گردید، درحالی که </strong><strong>ریزنمونه ریشه رقم سپید کمترین میزان کالوس </strong><strong>‎ </strong><strong>زایی را نشان داد. </strong><strong>با انتقال کالوس </strong><strong>‎ </strong><strong>های تولید شده به محیط کشت‎های حاوی غلظت </strong><strong>‎ </strong><strong>های مختلف کلرید سدیم و بررسی میزان رشد نسبی کالوس‎ها مشخص گردید که </strong><strong>تحمل </strong><strong>ریزنمونه </strong><strong>‎ </strong><strong>ها </strong><strong>به کلرید ‎سدیم تحت تأثیر رقم، نوع ریزنمونه، غلظت کلرید ‎سدیم و تمام اثرات متقابل آنها در سطح </strong><strong>احتمال </strong><strong>یک درصد معنی‎دار می‎باشد. </strong><strong></strong><strong>بیشترین میزان رشد نسبی کالوس‎ها روی محیط کشت‎های شوری، مربوط به </strong><strong>ریزنمونه جنین نارس </strong><strong>و ارقام </strong><strong>خرداد و سپید به ترتیب ب </strong><strong>ا 3/77 و 2/76 درصد </strong><strong>بود </strong><strong>، درحالی که </strong><strong>ریزنمونه ریشه رقم نامبر 200 </strong><strong>با 9/17 درصد </strong><strong>کمترین میزان تحمل را به </strong><strong>کلرید ‎سدیم </strong><strong>نشان داد. </strong><strong>رشد نسبی کالوس </strong><strong>‎ </strong><strong>ها در تمام ریزنمونه </strong><strong>‎ </strong><strong>ها و ارقام، با افزایش غلظت شوری در محیط کشت کاهش پیدا کرد به‎طوری که تیمار شاهد (بدون کلرید ‎سدیم) با 6/51 درصد بالاترین میزان رشد نسبی و محیط کشت حاوی 3 میلی </strong><strong>‎ </strong><strong>گرم در لیتر کلرید ‎سدیم، پایین‎ترین سرعت رشد نسبی کالوس را با 6/20 درصد به خود اختصاص دادند. با انتقال ریزنمونه‎های متحمل انتخاب شده به محیط کشت </strong><strong>‎ </strong><strong>های با غلظت‎های بالاتر 5/3 و 4 میلی </strong><strong>‎ </strong><strong>گرم در لیتر کلرید سدیم مشخص گردید که هیچ یک از کالوس‎ها و ریزنمونه </strong><strong>‎ </strong><strong>ها قادر به زنده‎مانی و رشد روی این محیط کشت </strong><strong>‎ </strong><strong>ها نبودند. </strong></p> تنش، ریزنمونه، پنبه، کالوس، کلرید سدیم 94 108 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-7&slc_lang=fa&sid=1 کمال قاسمی بزدی 1003194753284600285 1003194753284600285 Yes بهروز آیدین 1003194753284600286 1003194753284600286 No