fa بررسی تنوع و گروه‌بندی تعدادی از لاین‌های جو با استفاده از خصوصیات فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><span dir="RTL"><span style="color:black;">جو (</span></span><em><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;">Hordeum vulgare</span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"> L.</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">) به‌عنوان یکی از محصولات اصلی زراعی در اقتصاد کشور حائز اهمیت است. تنوع ژنتیکی و ارزیابی آن رکن اصلی به&shy;نژادی گیاهی بوده و آگاهی از تنوع ژنتیکی در انتخاب والدین در برنامه&shy;های اصلاحی مؤثر است. این مطالعه با هدف ارزیابی خصوصیات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی و گروه &shy;بندی 18 ژنوتیپ جو، </span></span><span dir="RTL">در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی</span><span dir="RTL"><span style="color:black;"> و در چهار تکرار انجام گردید.</span></span><span dir="RTL"> نتایج حاصل از آماره &shy;های توصیفی بیانگر وجود دامنه تنوع وسیعی برای اکثر صفات بوده است. از بین صفات مورد مطالعه، صفت عملکرد دانه </span><span dir="RTL">با انحراف استاندارد 06/614 بیشترین مقدار پراکندگی </span><span dir="RTL">را دارا بود. همچنین صفات وزن هکتولیتر و عملکرد دانه به ترتیب با 58/0 و 88/8 بیشترین ضریب تغییرات را به خود اختصاص دادند.</span> <span dir="RTL">تجزیه واریانس چندمتغیره و تک&shy; متغیره نشان داد که از نظر اکثر صفات مورفو-فیزیولوژیک تنوع ژنتیکی قابل ملاحظه &shy;ای بین ژنوتیپ&shy; های مورد بررسی در سطح احتمال یک درصد وجود دارد (</span><span style="font-family:times new roman,serif;">P<1%</span><span dir="RTL">).<span style="color:black;"> گروه&shy;بندی لاین&shy;های جو با استفاده از ویژگی &shy;های مورفولوژیک و فیزیولوژیک آنها را در 3 گروه مجزا قرار داد. در این مطالعه </span>گروه&shy;بندی</span> <span dir="RTL">ژنوتیپ&shy;ها</span> <span dir="RTL">بر</span> <span dir="RTL">اساس صفات</span> <span dir="RTL">مورفولوژیکی</span> <span dir="RTL">و</span> <span dir="RTL">فیزیولوژیکی با همدیگر مطابقت نداشتند. نتایج نشان داد که در میان ژنوتیپ&shy; های مورد بررسی، لاین شماره 3 با طول پدانکل (</span><span style="font-family:times new roman,serif;">cm</span><span dir="RTL">18/7)، وزن هزاردانه (</span><span style="font-family:times new roman,serif;">gr</span><span dir="RTL">2/42)، عملکرد دانه (</span><span style="font-family:times new roman,serif;">Kg/h</span><span dir="RTL">5/5172)، درصد ماده خشک (3/31 درصد)، وزن تر اولیه (</span><span style="font-family:times new roman,serif;">gr</span><span dir="RTL">463/0)، وزن تورژسانس (</span><span style="font-family:times new roman,serif;">gr</span><span dir="RTL">717/0) و محتوای نسبی آب برگ (82/58 درصد) بالا نسبت به ارقام شاهد و همچنین دارا بودن سایر ویژگی&shy; ها در حدواسط ژنوتیپ&shy; ها می&shy; تواند پس از گذراندن سایر مراحل از قبیل آزمایشات ناحیه&shy; ای عملکرد، به &shy;عنوان رقم در شرایط اقلیم نیمه گرمسیر دیم کشور مدنظر قرار گیرد.&nbsp;&nbsp;</span></span></div> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; line-height: 150%; unicode-bidi: embed; direction: ltr;"><span style="font-size:11px;">Barley (<em>Hordeum vulgare</em> L.) as one of the main crops is important economically for Iran. Genetic diversity and it`s evaluation is foundation of plant breeding projects. Awareness about genetic variation is effective in selection of parental lines for future breeding programs. This study was aimed to evaluate both morphological and physiological characteristics followed by classification of 18 barley inbred lines based on RCBD design with four replications. Results of descriptive statistics revealed vast range of variation for most of studied traits. Among studied traits, seed yield with standard deviation of 614.06 possessed maximum divergent. Also, hectoliter weight and grain yield had the lowest and the highest coefficients of variation values of 0.58 and 8.88, respectively. Univariate and multivariate analysis of variance depicted remarkable genetic variation among studied genotypes based on morphological and physiological traits. Classification of studied barley genotypes using both types of inspected traits could classify them in 3 separate groups. In this research, there was not any coincidence between two types of classifications. This is resulted that line number 3 with high pedanclean length (7.18 cm), 1000 kernel weight (42.2 gr), yield (5172.5 kgh^-1), dry matter percentage (31.3 %), fresh weight (0.463 gr), turgusens weight (0.717 gr), relative water content (58.82 %) and also another moderate characteristics could considerable as promising one for arid and semi-arid region after regional field trials.</span></p> تجزیه خوشه ای, تجزیه واریانس چندمتغیره, جو, صفات مورفو - فیزیولوژیک Barley, Cluster analysis, Morpho-Physiologic traits, Multivariate analysis of variance 169 180 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-761-1&slc_lang=fa&sid=1 leila Leila Farjam Hajiagha لیلا فرجام حاجی آقا farjamleila@gmail.com 100319475328460010253 100319475328460010253 No Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh, Iran دانشگاه مراغه Mojtaba Nouraein مجتبی نورآئین mojtabanouraein@maragheh.ac.ir 100319475328460010254 100319475328460010254 Yes Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh, Iran دانشگاه مراغه hamid hatami maleki حمید حاتمی ملکی hatamimaleki@yahoo.com 100319475328460010255 100319475328460010255 No University of Maragheh دانشگاه مراغه behrouz vaezi بهروز واعظی bvaezi2009@gmail.com 100319475328460010256 100319475328460010256 No Kohgiluyeh and Boyerahmad Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Yasuj, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کهکیلویه و بویر احمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران Tahmaseb Hossienpour طهماسب حسین پور 100319475328460010257 100319475328460010257 No