fa بررسی تنوع درون ژنومی عملکرد دانه و اجزای آن در شرایط تنش خشکی و نرمال با استفاده از لاین‌های جایگزین کروموزومی گندم اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; در بررسی تنوع درون ژنومی و روابط رگرسیونی صفات عملکرد دانه و اجزای آن با استفاده از دو سری لاین جایگزین کروموزومی گندم شامل سری لاین‌های‌ جایگزین رقم تایمستین و رقم رد اجیپشن در زمینه ژنتیکی رقم چاینیزاسپرینگ به همراه والدینشان در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">قالب</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با 4 تکرار در دو شرایط بدون تنش و تنش خشکی به صورت گلدانی در سال 1393 انجام شد. همچنین از یک جامعه </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">F₂</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> حاصل از تلاقی تایمستین و چاینزاسپرینگ استفاده شد. تفاوت‌های معنی‌دار بین لاین‌های جایگزین برای تمامی صفات، در هر دو شرایط و هر دو سری مشاهده شد. ژنوم </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">B</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> نقش مهم&shy;تری در کنترل واریانس عملکرد بیولوژیک داشت. این مقایسات در سری رد اجیپشن نشان داد که در شرایط بدون تنش ژنوم </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">D</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و در شرایط تنش ژنوم </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">B</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> نقش بیشتری در کنترل واریانس عملکرد دانه و شاخص برداشت داشتند. با مقایسه ژنوم‌ها بین دو سری مشخص شد که ژنوم‌های دو سری روندی مشابه در ایجاد تنوع صفات ندارند. آنالیز‌های رگرسیونی نشان دادند که مشارکت اجزاء عملکرد در ایجاد واریانس عملکرد دانه در دو شرایط یکسان نیست. به&shy;طوری&shy;که در شرایط بدون تنش عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت و در شرایط تنش تعداد دانه و تعداد سنبله واریانس بیشتری از عملکرد دانه را توجیه نمودند. </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شاخص برداشت و عملکرد بیولوژیک در سه حالت از </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">چ</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">هار حالت وارد مدل رگرسیون شدند و این دو از پایدارترین صفات در توجیه واریانس عملکرد دانه بودند.</span></span></strong> In order to evaluate intra-genomic variation and regression analysis of grain yield and its components using two wheat substitution lines series including substitution lines of &lsquo;Timstein&rsquo; and &lsquo;Red Egyptian&rsquo; into genetic background of &lsquo;Chinese Spring&rsquo; and their parents in a randomized complete block design with four replications under water-stress and non-stress conditions in a greenhouse at 2014. In addition, a F₂ population obtained from crosses between Timstein and Chinese Spring was also included within the experiment. Significant differences were seen among substitution lines under the both conditions for all studied traits. B genome of Timstein series was more effective in controlling variances observed for biological yield than other genomes. In Red Egyptian series, genome comparisons demonstrated that D and B genome were more important in controlling the variances observed for grain yield and harvest index at non-stress and water-stress conditions, respectively. It was also determined that the genomes of these two substitution lines series did not have the same trend in controlling the variations observed for the studied traits. Stepwise regression analyses showed that yield components contributions for grain yield variance were not similar under the two conditions. So that, at non-stress condition biological yield and harvest index and at water-stress conditions the number of seeds and spikes explained a higher percentage of variations for grain yield. In general it was documented that biological yield and harvest index were entered into model in three cases out of four regression analyses and these two traits are the most stable traits in explaining the variance observed for grain yield. تنش خشکی, تنوع درون ژنومی, رگرسیون گام به گام, گندم, لاین‌های جایگزین کروموزومی Drought stress, Intra-genomic variation, Stepwise regression, Substitution lines, Wheat 158 167 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-271&slc_lang=fa&sid=1 مسعود گلستانی 10031947532846006392 10031947532846006392 Yes شهرام محمدی 10031947532846006393 10031947532846006393 No سعد الله هوشمند 10031947532846006394 10031947532846006394 No محمد ربیعی 10031947532846006395 10031947532846006395 No