fa تعیین مهم‎ترین صفات مؤثر بر عملکرد دانه در جمعیت‎های انیسون ایران (Pimpinella anisum L.) بر مبنای تجزیه رگرسیون و تجزیه علیت اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به منظور تعیین مهم&shy;ترین اجزای تشکیل&lrm;دهنده عملکرد دانه در گیاه انیسون بر مبنای تجزیه رگرسیون و تجزیه علیت، آزمایشی با استفاده از 12 جمعیت انیسون در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان در دو سال زراعی 93-1392 و 94-1393 انجام گرفت. صفات مورد مطالعه شامل روز تا گلدهی، روز تا رسیدگی کامل، دوره پرشدن دانه، ارتفاع بوته، تعداد ساقه اصلی، تعداد ساقه فرعی، وزن هزار دانه، تعداد چتر در بوته، تعداد چترک در چتر، تعداد دانه در چتر، عملکرد دانه، عملکرد زیست</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">توده و شاخص برداشت بودند. نتایج تجزیه واریانس مرکب، اختلاف معنی&lrm;دار بین جمعیت&lrm;های مورد مطالعه در تمامی صفات مورد بررسی را نشان داد. صفات روز تا رسیدگی، تعداد چتر در بوته، تعداد دانه در چتر، عملکرد زیست</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">توده و شاخص برداشت همبستگی مثبت و معنی&lrm;داری با عملکرد دانه داشتند. نتایج تجزیه رگرسیون گام</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">گام نشان داد صفات تعداد چتر در بوته و تعداد دانه در چتر 53 درصد از تغییرات عملکرد دانه را توجیه می&rlm;کنند. تجزیه علیت نیز نشان داد که بخش عمده همبستگی این صفات با عملکرد دانه را اثر مستقیم آن&lrm;ها تشکیل می&lrm;دهد. بنابراین، از آنجایی که تعداد چتر در بوته و تعداد دانه در چتر با هم رابطه منفی ندارند، می&lrm;توان گزینش ژنوتیپ&lrm;های انیسون را با توجه به این دو صفت جهت اصلاح غیرمستقیم عملکرد دانه توصیه نمود. </span></span></strong> In order to determine the most important components of anise grain yield using regression analysis and path analysis, an experiment was conducted with 12 anise population in a randomized complete block design with three replications at research farm of the agricultural faculty, University of Zanjan in 2014 and 2015. &nbsp;The evaluated traits were days to flowering, days to maturity, grain filling period, plant height, number of primary branches per plant, number of secondary branches per plant, 1000-grain weight, number of umbels per plant, umbelet numbers per umbel, number of grains per umbel, grain yield, biological yield and harvest index. Combined analysis of variance showed significant differences between the populations from the all of studied traits. Days to maturity, number of umbels per plant, number of grains per umbel, biological yield and harvest index had significant positive correlations with grain yield. Stepwise regression analysis showed that the number of umbels per plant and number of grains per umbel justify 53 percent of the grain yield variations. Also, path analysis showed that direct effects include the main portion of correlation of these traits with grain yield. Since the traits have not negative relationship together, selection of anise genotypes using these two traits can be recommended to indirect improve grain yield. انیسون (Pimpinella anisum L.), اجزای عملکرد, تعداد دانه در چتر, تعداد چتر, گزینش غیرمستقیم Anise (Pimpinella anisum L.), Indirect selection, Number of grains per umbel, Number of umbels, Yield components 142 148 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-267&slc_lang=fa&sid=1 اعظم ملکی 10031947532846006603 10031947532846006603 Yes جلال صبا 10031947532846006604 10031947532846006604 No مجید پوریوسف 10031947532846006605 10031947532846006605 No حسین جعفری 10031947532846006606 10031947532846006606 No علی اشرف جعفری 10031947532846006607 10031947532846006607 No