fa مطالعه قابلیت توارث‌پذیری صفات مورفولوژیک در برخی ژنوتیپ‌های جو (Hordeum vulgare) با تجزیه تلاقی‌های دای‌آلل به روش هیمن اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جو یکی از چهار غله مهم جهان بعد از گندم، ذرت و برنج می&shy;باشد، </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در سال زراعی 90- 1389 حدود16/2میلیون هکتار به کشت جو اختصاص داده شده است.</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به منظور بررسی توارث&shy;پذیری و نحوه عمل ژن در برخی صفات مرتبط با عملکرد جو </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">از طرح دای&shy;آلل یک طرفه 7&times;7 استفاده گردید. بدین منظور 6 ژنوتیپ جو به همراه رقم صحرا</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(رقم بومی منطقه) مورد استفاده قرار گرفتند. آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان (ایستگاه تحقیقات عراقی محله) طی سال&shy;های 90-89 و 91-90 انجام شد. صفات مورد مطالعه تعداد دانه در سنبله، وزن دانه در سنبله، وزن سنبله، وزن هزار دانه، تعداد سنبلچه، ارتفاع بوته، طول سنبله، طول پدانکل و روز تا رسیدگی فیزیولوژیک بودند. نتایج نشان داد میانگین مربعات والدین و تلاقی&shy;ها برای تمام صفات معنی&shy;دار بود. لذا تجزیه ژنتیکی برای صفات صورت گرفت. در اکثر صفات مورد ارزیابی واریانس غیر افزایشی بیشتر از افزایشی تخمین زده&shy;شد، همچنین محاسبه میانگین درجه غالبیت نیز برای تمامی صفات بجز طول سنبله عمل فوق&shy;غالبیت ژن&shy;ها را نشان داد که نتایج تجزیه گرافیکی آن را تأیید نمود. وراثت&shy;پذیری عمومی برای اکثر صفات چندان بالا نیست، بنابراین گزینش فنوتیپی روش مناسبی نیست و نتایج حاصل از آن در نسل&shy;های بعد قابل تثبیت نخواهد بود. پس انجام تلاقی در جهت نیل به اهداف اصلاحی مورد نظر برای صفات مذکور روش مؤثرتری از انتخاب خواهد بود. ژنوتیپ 352/166 منطقه معتدله بالاترین میانگین را برای صفات تعداد دانه و وزن دانه در سنبله و تلاقی 352/283&times;352/166 بالاترین میانگین در صفات مرتبط با عملکرد دانه را بخود اختصاص داده&shy;اند.</span></span></span></span></strong> Barleys one of the important four major crops in the world after wheat, corn and rice. About 2.16 million hectare of arable land was cultivated by barely in 2011-2012. In order to investigate heritability and gene action was used barely half-diallel of 7 &times; 7 in some barley-related yield traits. For this purpose were used in 6 barley genotypes with Sahra variety (the native desert). Tests carried out in a randomized complete block design with three replications at the Agricultural Research Station of gorgan (Iraqi Research Station neighborhood) 2011-2012 and 2012-2013 years. The traits were of grains per spike, grain weight per spike, spike weight, grain weight, 1000 grain weight, spikelet number, plant height, spike length, peduncle length and days to maturity. The results showed significant mean square of parents and crosses for all traits. Therefore, performed genetic analysis for traits In most of the traits was estimated to be non-additive variance greater than additive, also, calculation of average degree of dominance indicated for all traits except spike length<span dir="RTL">over </span>dominance genes effect, graphical analysis that confirmed it. Broad sense heritability not so high for traits, So phenotypic selection is not an appropriate method and the results will not be consolidated in next generations. So, hybridization will be more effective method of selection for traits in order to achieve the objectives of the reform. 166/352 genotypes for temperate regions has the highest average seed number and weight of grains per spike and the highest average seed number and weight of grains per spike and 166/352&times;283/352 crosses have become the highest average grain yield related traits. تجزیه ژنتیکی, تلاقی دای‌آلل,جو, توارث‌پذیری Barley, Diallel cross, Genetic analysis, Inheritance 41 52 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-262&slc_lang=fa&sid=1 Sakineh Pesaraklu سکینه پسرکلو 10031947532846009822 10031947532846009822 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Hassan Soltanloo حسن سلطانلو 10031947532846009823 10031947532846009823 Yes Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Sanaz Ramezanpour سیده ساناز رمضانپور 10031947532846009824 10031947532846009824 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Mehdi Kalateh Arabi مهدی کلاته 10031947532846009825 10031947532846009825 No Agriculture Research Station, Gorgan Agriculture Research Station, Gorgan موسسه تحقیقات کشاورزی گرگان