fa بررسی تنوع ژنتیکی گیاه چمن‌‌شور ساحلی (Aeluropus littoralis) با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره انتقال‌پذیر مبتنی بر EST اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">گیاه چمن&shy;شور ساحلی یکی از موفق&shy;ترین گراس&shy;های تک&shy;لپه مطرح از نظر تحمل به شوری&shy;های زیاد است که ارزش علوفه&shy;ای داشته و دارای خصوصیات فیزیولوژیک ارزشمندی است. هدف از این مطالعه معرفی و دسترسی سریع به نشانگرهای مولکولی مبتنی بر</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">DNA</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و بررسی تنوع ژنتیکی در گونه شورزی و ارزشمند چمن&shy;شور ساحلی </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">(Aeluropus</span></span></span></em></strong> <strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">littoralis</span></span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">)</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">می&shy;باشد.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بدین منظور آزمون تکثیر ژنومی در این گیاه با استفاده از 110 </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جفت نشانگر ریزماهواره</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">EST</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بدست آمده از گونه&shy;های گندم، برنج و جو برای شناسایی نشانگرهای انتقال&shy;پذیر انجام گرفت. </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بر این اساس میزان کل </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">انتقال&shy;پذیری </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نشانگرهای ریزماهواره</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">EST</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با منشاء غلات در </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">گیاه چمن&shy;شور ساحلی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">44</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> درصد بدست آمد. این نتیجه نشان می&shy;دهد که از مخزن نشانگرهای ریزماهواره غلات می&shy;توان برای دستیابی و توسعه نشانگرهای مولکولی در سایر گونه&shy;های ارزشمند خویشاوند با صرف کمترین زمان و هزینه استفاده نمود. در ادامه به&shy;منظور بررسی میزان کارآمدی نشانگرهای </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">انتقال&shy;پذیر </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شناسایی&shy;شده در ارزیابی سطح تنوع و گروه&shy;بندی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ژنتیکی، از </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">12 </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جفت نشانگر </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">انتقال&shy;پذیر</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> استفاده گردید. </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در مجموع</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">74 مکان ژنی با میانگین 1/6 آلل به ازای هر جفت آغازگر تکثیر شدند </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">که </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بیش از90 </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">درصد آن&shy;ها چندشکل بودند. شاخص</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">PIC</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">برای نشانگرهای مورد بررسی بین 26/0 و 38/0 با میانگین 33/0 محاسبه شد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در نهایت </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تجزیه خوشه&shy;ای، اکوتیپ&shy;های آلوروپوس را در 7 گروه دسته&shy;بندی کرد. بر این اساس اکوتیپ ها ازلحاظ فاصله جغرافیایی نسبتاً از هم تفکیک شدند و میزان چند شکلی افراد و تفاوت گروه&shy;ها با مشاهدات ظاهری و تنوع کیفی بین نمونه ها مطابقت بالایی داشت.&nbsp;</span></span></strong> <em>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Aeluropus littoralis </em>is one the most successful monocot grasses in terms of high salinity tolerance, that contains forage quality and has valuable physiological features<em>. </em>The goal of this study is to introduce and provide quick access to DNA-based molecular markers for valuable halophyte, <em>Aeluropus littoralis</em> to assessment of genetic diversity.&nbsp; For this, a total number of 110 EST-SSR markers derived from wheat, rice and barley were amplified using <em>A.littoralis</em> genomic DNA to identify markers were being transferable. Accordingly, the total transferability of gramineous EST-SSR markers in <em>A.littoralis</em> was&nbsp; calculated about 44 %. This result showed that gramineous&nbsp; SSRs pool can be used easily for development of molecular markers in the valuable related species by spending less time and cost.Then, 12 pairs of transferable markers were used to evaluate the effectiveness of identifying markers in diversity assessment and genetic clustering of <em>A. littoralis</em> plants. Overall, 74 alleles of which over 90% were polymorphic were detected with an average of 6.1 alleles per marker. The polymorphism information content (PIC) values ranged from 0.26 to 0.38 with an average of 0.33. Cluster analysis using Unweighted Pair Group Method with Arithmetic Means (UPGMA) and Dice&acute;s coefficient similarity grouped the <em>Aeluropus</em> ecotypes into seven groups. In this regard, ecotypes were rather separated in terms of geographical distances and the polymorphism among individuals and differences between groups was highly consistent with visual observations and variation of samples. انتقال‌پذیری, تنوع ژنتیکی, چمن شور ساحلی (Aeluropus littoralis), ریزماهواره EST Aeluropus littoralis, EST-SSR, Genetic diversity, Transferability 23 30 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-260&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Meidansari مریم میدانسری 10031947532846009815 10031947532846009815 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Ghorbanali Nematzadeh قربانعلی نعمت زاده 10031947532846009816 10031947532846009816 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Najmeh Nasiri نجمه نصیری 10031947532846009817 10031947532846009817 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Ehsan Shokri احسان شکری 10031947532846009818 10031947532846009818 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری