fa ارزیابی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های منتخب هندوانه بذر آجیلی با استفاده از نشانگر مولکولی ریزماهواره و صفات مورفولوژیکی اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">هندوانه بذر آجیلی یکی از محصولات مهم درآمدزا در مناطق دیم کاری استان&shy;های سه گانه خراسان به شمار می</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;<span dir="RTL">رود که تاکنون مطالعات چندانی در مورد آن انجام نشده است. در این پژوهش تنوع ژنتیکی بین پنج ژنوتیپ منتخب هندوانه بذر آجیلی به همراه یک رقم هندوانه تجاری (کریمستون سوییت) از طریق مطالعه صفات مورفولوژیکی و نیز با استفاده از 10 آغازگر ریز ماهواره (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SSR</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) مورد ارزیابی قرار گرفت. 14 صفت مورفولوژیکی طی 45 روز از دوره رشدی گیاه مورد ارزیابی و آنالیزهای آماری قرار گرفت.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تجزیه به مؤلفه&shy;های اصلی</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">براساس</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">داده&shy;های</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مورفولوژیکی،</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ژنوتیپ</span></span></span><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:8.0pt;">‌</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ها</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">را</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">سه گروه</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مجزا</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تفکیک</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">کرد.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ژنوتیپ</span></span></span><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:8.0pt;">‌</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">C₁</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">C₁₄</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در یک گروه، </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">C₈</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SW</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در گروه بعدی و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">C₂</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">C₅</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در گروه سوم قرار گرفتند. با تکثیر </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">DNA</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> ژنومی بوسیله آغازگرها و الکتروفورز محصولات حاصل، در مجموع 76 آلل تولید شد که از میان آن</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;<span dir="RTL">ها، 42 آلل چند شکل بودند. میانگین تعداد آلل&shy;های چند شکل به ازای هر مکان ژنی 6 بود که در دامنه&nbsp; 8-2&nbsp; قرار داشت. محتوای اطلاعات چند شکل (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">PIC</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) نیز بین 46/0 تا 85/0 متغیر بود. آنالیز خوشه‌ای براساس الگوریتم روش جفت گروه بدون وزن با میانگین حسابی (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">UPGMA</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و ضریب تشابه جاکارد برای داده&shy;های مولکولی، ژنوتیپ&rlm;ها را در سه خوشه اصلی قرار داد. دو ژنوتیپ </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">C₂</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">C₅</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> هرکدام در یک خوشه مجزا قرار گرفتند که گویای حداکثر تفاوت ژنتیکی آن&shy;ها با سایر ژنوتیپ&rlm;ها است. در این دندروگرام ژنوتیپ&rlm;های </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">C₈</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">C₁₄</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> از لحاظ ژنتیکی نزدیکی بالایی به هم داشتند. نمودار پراکنش ژنوتیپ&rlm;ها براساس دو معیار تشابه جاکارد و ضریب همبستگی کوفنتیک نیز وجود تفاوت ژنتیکی قابل توجه بین ژنوتیپ&rlm;های </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">C₂</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">C₅</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> را با سایر ژنوتیپ&rlm;ها تأیید کرد. در مجموع داده های حاصل از این آزمایش بیانگر وجود تنوع قابل ملاحظه میان این ژنوتیپ&rlm;ها از هر دو جنبه مورفولوژیکی و مولکولی بود که برای اهداف گزینش و به نژادی این محصول می&shy;تواند بسیار مهم باشد.</span></span></span></strong> Edible seed watermelon is a cash crop in rain-fed condition in Khorasan provinces, with little research paid to it yet. In this study, genetic variation was evaluated among five candidate genotypes of edible seed watermelon, along with one commercial cultivar (Crimson Sweet) using 10 microsatellite primers (SSR) as well as morphological studies. 14 morphological traits were evaluated and analyzed during 45 days of early plant growth. Principal Components Analysis on morphological data could separate the genotypes into three distinct groups, including C₁ and C₁₄ genotypes in one group, C₈ and SW in the next and C₂ and C₅ in the third one. &nbsp;For molecular analysis, genomic DNA was extracted and amplified further by the primers, followed by electrophoresis of the products. A total of 76 clear alleles were produced, of which 42 were polymorphic alleles. Average number of polymorphic alleles per locus was 6, ranging from 2 to 8. Polymorphic information content (PIC) varied within 0.46 to 0.85. Cluster analysis based on Jaccard&#39;s similarity coefficient and Unweighted Pair Group Method with Arithmetic Mean (UPGMA) algorithm classified the genotypes into three main clusters.&nbsp; C₂ and C₅ genotypes placed separately in different cluster that represents high genetic distance from the other genotypes. In this dendrogram, a very close genetic relationship was found between C₈ and C₁₄ genotypes. The scatter plot of genotypes based on Jaccard&#39;s correlation coefficient and Cophenetic correlation also confirmed a significant genetic difference between both C₂ and C₅ genotypes compared with other genotypes. The data from this experiment suggested a considerable diversity in terms of morphological and molecular aspects among the genotypes, which is very crucial for selection and breeding purposes in this crop. هندوانه بذرآجیلی, تنوع ژنتیکی, صفات مورفولوژیکی, ریزماهواره, تشابه جاکارد, ضریب همبستگی کوفنتیک Cophenetic Correlations, Edible seed watermelon, Genetic diversity, Jaccard's similarity coefficient, Microsatellite, Morphological traits 14 22 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-258&slc_lang=fa&sid=1 Fereshteh Honari فرشته هنری 10031947532846009811 10031947532846009811 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Saeid Vessal سعید رضا وصال 10031947532846009812 10031947532846009812 Yes Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد Nad Ali Babaean Jelodar نادعلی بابائیان جلودار 10031947532846009813 10031947532846009813 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Nad ali Bagheri نادعلی باقری 10031947532846009814 10031947532846009814 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری