fa توارث‌پذیری نسبی مقاومت به بیماری لکه قهوه‌ای جو اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; بیماری لکه&shy; قهوه&shy; ای جو با عامل قارچی </span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Cochliobolus</span></span></span></span></em></strong> <strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">sativus</span></span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> از مهم&shy;ترین بیماری&shy;های جو است که سبب کاهش شدید عملکرد می&shy;شود. برای بررسی مکانیسم توارث مقاومت به بیماری، تلاقی دای&shy; آلل یکطرفه بین هفت ژنوتیپ جو انجام شد. والدین و </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">F₁</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> حاصل از تلاقی&shy; ها در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار کشت شدند. با بروز اولین علائم بیماری صفت شدت بیماری یادداشت&shy; برداری و سپس 1</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">AUDPC</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> محاسبه گردید. مؤلفه &shy;های </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:8.0pt;">2</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:8.0pt;">(</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">D</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:8.0pt;">)</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:8.0pt;">3</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:8.0pt;">(</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">H</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:8.0pt;">)</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> نشان دادند هر دو اثر افزایشی و غالبیت در کنترل صفات مؤثرند. آلل&shy; های غالب منجر به کاهش صفت شدت بیماری و سبب افزایش مقاومت به بیماری لکه&shy; قهوه &shy;ای شد. ژنوتیپ &shy;های 110/67، 352/283 و صحرا اثرات </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">GCA</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> منفی دارند و می&shy; توان از این ژنوتیپ&shy; ها به &shy;عنوان والدین امیدبخش در برنامه &shy;های به &shy;نژادی جهت افزایش مقاومت به این بیماری بهره برد.</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></span></strong></div> Spot blotch disease of barley caused by <em>Cochliobolus sativus</em>, is an important barley disease which causes extensive grain yield losses. In order to understand the inheritance of resistance to the disease, an experiment was conducted using seven barley genotypes in partial diallel crosses. Parents and F₁ crosses were planted in a randomized complete block design (RCBD) with three replicates. The severity of disease was recorded as the first signs of disease and then AUDPC was calculated. D and H components showed that both additive and dominance effects are effective in controlling the traits. Dominant alleles led to a reduction in the severity of disease and increased resistance to spot blotch disease. 67/110 and sahra genotypes have negative GCA and can take advantage of them as promising parents in breeding programs for resistance to the disease. لکه قهوه ای, دای آلل, اثرات افزایشی, اثرات غالبیت Additive Effects, Diallel, Dominance Effects, Spot Blotch Barley 164 173 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-521-2&slc_lang=fa&sid=1 sakineh pesaraku سکینه پسرکلو s.pesaraklu@yahoo.com 100319475328460011894 100319475328460011894 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان hassan soltanloo حسن سلطانلو soltanlooh@gau.ac.ir 100319475328460011895 100319475328460011895 Yes Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان seyedh sanaz ramezanpour سیده ساناز رمضانپور ramezanpours@gau.ac 100319475328460011896 100319475328460011896 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ali asghar nas allah nejhad ghomi علی اصغر نصراله نژاد قمی Ali1346@gmail.com 100319475328460011897 100319475328460011897 No Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان mehdi kalateh arabi مهدی کلاته عربی kalateh21@yahoo.com 100319475328460011898 100319475328460011898 No Agriculture Research Station, Gorgan بخش تحقیقات علوم زراعی- باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، گرگان، ایران shaban kia شعبان کیا shabankia@gmail.com 100319475328460011899 100319475328460011899 No Agriculture Research Station, Gorgan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان