fa تاثیر تنظیم کننده های رشد بر القای کالوس و باززایی برخی پایه‌های مرکبات اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به منظور بررسی تاثیر تنظیم&shy;کننده‌های رشد بر القای کالوس‌زایی و باززایی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">پایه&shy;های مختلف مرکبات، پنج پایه مرکبات انتخاب شد. بعد از استریل بذرها به محیط کشت و دمای 25 درجه سانتی&shy;گراد با 16 ساعت روشنایی و هشت ساعت تاریکی قرار داده شد و بعد از گذشت یک ماه ریز نمونه&shy;هایی از برگ&shy;های جوان تهیه شدند. القای کالوس روی محیط کشت </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">EME</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> تحت آزمایش فاکتوریل با سه عامل رقم در پنج سطح (نارنج، پونسیروس، سیترنج، سیتروملو، ولکامریانا)، غلظت هورمون </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">NAA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در سه سطح (5/0، 1، 5/1 میلی&shy;گرم در لیتر) و غلظت هورمون </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Kin</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در سه سطح (3، 4، 6 میلی گرم در لیتر) در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. در مرحله باززایی کالوس، 5 پایه مرکبات با 5 ترکیب هورمونی تحت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. براساس نتایج، بیشترین درصد کالوس‌زایی رقم نارنج مربوط به 5/0 میلی‌گرم در لیتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">NAA </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">+سه میلی‌گرم در لیتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Kin</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (25 درصد)، بیشترین درصد کالوس‌زایی رقم پونسیروس مربوط به یک میلی‌گرم در لیتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">NAA </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">+سه میلی‌گرم در لیتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Kin</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (100 درصد) و&nbsp; 5/1 میلی‌گرم در لیتر</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">NAA </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;+ سه میلی‌گرم در لیتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Kin</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (100 درصد) بوده است. در مورد رقم سیترنج بیشترین درصد کالوس‌زایی مربوط به 5/0 میلی‌گرم در لیتر</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">NAA </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;+ شش میلی‌گرم در لیتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Kin</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (91 درصد) و سیتروملو مربوط به یک میلی‌گرم در لیتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">NAA </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;+ سه میلی‌گرم در لیتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Kin</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (92 درصد) و در رقم ولکامریانا بیشترین درصد کالوس‌زایی مربوط به 5/1 میلی‌گرم در لیتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">NAA </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;+ سه میلی‌گرم در لیتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Kin</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (100 درصد) بوده است. فراوانی کالوس&shy;زایی غالبا متاثر از تنظیم&shy;کننده&shy;های رشدی </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">NAA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Kin</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> با غلظت&shy;های 1.5 و سه میلی&shy;گرم در لیتر بود. همچنین </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">BA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">NAA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در باززایی موثر شناخته شده اند. به نحوی با افزودن سه میلی&shy;گرم در لیتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Kin</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> به محیط کشت، کالوس&shy;دهی و 2/0 میلی&shy;گرم </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">BA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و یک میلی&shy;گرم </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">NAA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> باززایی از کالوس افزایش یافته است. </span></span></strong> One of the main objectives of citrus rootstock breeding is plants free of disease. In order to evaluate the effect of growth regulators on callus induction and regeneration of citrus rootstock, five citrus rootstocks were selected. Seeds were germinated after one month. Culture were incubated at 25 &deg; C and exposed to 16 hours per day. Explants were cultured on EME medium. Callus induction under factorial experiment with five citrus rootstock (Sour orange , Citrange, Citromelo, Poncirus, Volkameriana), concentration of NAA in three levels (0.5, 1, 1.5 mg) and concentration of Kin in three levels (3, 4, 6 mg) in a completely randomized design with three replications. The callus regeneration, five citrus rootstock with five hormonal treatment of factorial experiment in a completely randomized design with three replications was used. The results showed that the highest percentage of callus induction Sour orange of 0.5 mg/l NAA + three mg/l Kin (25 %), the highest percentage of callus induction poncirus of one mg/l NAA + three mg/l Kin (100%) and 1.5 mg/l NAA + three mg/l Kin (100 %). highest percentage of callus induction for Citrange on the 0.5 mg/l NAA + six mg/l Kin (91%) and Citromelo of one mg/l NAA + three mg/l Kin (92%) and the highest percentage Volkameriana callus induction to 1.5 mg/l NAA + three mg/l Kin (100 %). Frequency of callus induction with NAA and Kin (growth regulators)at concentrations of 1.5 and three mg/l. BA and NAA are known to be effective in regeneration. three mg/l Kin and 0.2 mg/l BA + one mg/l NAA increased callus induction and regeneration, respectively. بنزیل آمینوپورین, پایه, کاینتین, کشت بافت, مرکبات, نفتالن استیک اسید Benzylaminopurine, Citrus, Kinetin, Naphthaleneacetic acid, Rootstock, Tissue culture 166 174 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-254&slc_lang=fa&sid=1 سیدزهرا حسینی 10031947532846005905 10031947532846005905 Yes نادعلی بابائیان جلودار 10031947532846005906 10031947532846005906 No حشمت اله رحیمیان 10031947532846005907 10031947532846005907 No غلامعلی رنجبر 10031947532846005908 10031947532846005908 No