fa تأثیر تنش‌های خشکی و شوری بر جوانه‌زنی بذر گیاه قدومه (Alyssum homalocarpum) اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; به دلیل محدود بودن رویشگاه‌‌های گونه قدومه</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">(<em>Alyssum homalocarpum</em>) </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در اکوسیستم‌های مرتعی، بررسی جنبه‌‌های مختلف رشد این گیاه تحت شرایط مختلف محیطی از جمله تنش‌های غیرزیستی ضرورت دارد. هدف این تحقیق بررسی تأثیر تنش خشکی و شوری بر خصوصیات جوانه‌زنی بذر قدومه در شرایط آزمایشگاهی بود. این آزمایش در پاییز سال 1392 در آزمایشگاه کشت و تکثیر گیاهان مرتعی دانشگاه زابل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام ‌شد. برای ایجاد سطوح مختلف خشکی و شوری به‌ترتیب از پلی اتیلن‌‌‌ گلیکول 6000 و کلرید سدیم استفاده شد. تیمارهای خشکی شامل چهار سطح (صفر، 25/0-،‌‌<br> 41/0-، ‌99/0- مگا ‌پاسکال) و تیمارهای شوری شامل پنج سطح (صفر، 50، 100، 150، 200 میلی&shy;مول در‌ لیتر کلرید سدیم) بود. نتایج تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که تیمارهای مختلف تنش خشکی و شوری بر خصوصیات جوانه‌زنی بذر قدومه تأثیر معنی‌داری داشت (05/0</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">). مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که با</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">افزایش سطوح</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شوری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">خشکی،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">درصد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جوانه‌زنی، سرعت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جوانه‌زنی،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">طول</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ساقه‌چه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">طول</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ریشه‌چه و وزن خشک ریشه‌چه و ساقه‌چه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">کاهش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافت (05/0 </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">p<</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">). همچنین، بذور قدومه پتانسیل خشکی تا سطح 25/0- مگا‌ پاسکال را تحمل کردند و بیشترین درصد جوانه‌زنی را داشتند ولی افزایش سطوح خشکی باعث کاهش درصد و سرعت جوانه‌زنی شد.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">توجه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جوانه‌زنی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بیشتر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بذر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">این</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">گونه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در سطوح</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مختلف</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">خشکی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نسبت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شوری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">چنین</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">استنباط</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">می‌شود</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">که</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">محلول</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">کلرید سدیم</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">درصد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">سرعت جوانه‌زنی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">را</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بیشتر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">از پلی اتیلن گلیکول</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">کاهش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">داده</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">است</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">که</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">این</span></span></strong><br> &nbsp;<strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نشان&shy;دهنده</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">حساسیت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">بیشتر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">این</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">گونه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نسبت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به شوری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">است.</span></span></strong> Due to the limited <em>Alyssum</em> habitats (<em>Alyssum homalocarpum</em>) in rangeland ecosystems, it is necessary to study various aspects of plant growth under different environmental conditions such as abiotic stresses. The aim of this study was to evaluate the effect of salinity and drought on <em>Alyssum</em> seed germination characteristics in laboratory conditions. The experiment was conducted based on completely randomized design with four replications in the fall of 2014 in the culturing and Proliferation laboratory of Zabol University. To create different levels of drought and salinity, polyethylene glycol 6000 and NaCl were used respectively .Drought treatments were included four levels (zero, -0/25, -0/41, -0/99 MPa) and five levels of salinity (zero, 50, 100, 150, 200 mM). Variance analysis results showed that drought and salinity stress significantly affected <em>Alyssum</em> seed germination characteristics (p<0.05) Mean comparison showed that by increasing salinity and drought, germination percentage ,germination speed ,shoot length and root length and root and shoot dry weight decreased (p<0.05). The <em>Alyssum</em> seeds endured drought potential up to -0/25 MPa and the highest germination percentage was observed in this level however increasing drought causing reduced germination percentage. According to the higher seed germination rates in different levels of draught stress rather than salinity, it could be assumed that the sodium chloride solution has decreased germination more than the polyethylene glycol indicated the higher sensitivity of this species to salinity. تنش خشکی, تنش شوری, جوانه‌زنی, قدومه, گیاه دارویی Alyssum, Drought stress, Germination, Medicinal plant, Salinity 139 146 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-251&slc_lang=fa&sid=1 علیرضا گنجعلی 10031947532846005896 10031947532846005896 Yes مجید آجورلو 10031947532846005897 10031947532846005897 No عباس خاک‌سفیدی 10031947532846005898 10031947532846005898 No