Journal of Crop Breeding

fa شناسایی آلل های موثر در سختی دانه ی ارقام مختلف گندم نان به کمک نشانگرهای مولکولی Identification of Alleles Affecting the Grain Hardness in Different Bread Wheat Cultivars using Molecular Markers اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research سختی دانه عامل اصلی طبقهبندی و استفاده از گندم است. گندم با بافت دانه سخت دارای میزان پروتئین بیشتری بوده و گلوتن فشردهتری دارد و تولید نان با کیفیت مطلوب میکند. گندمهای نرم محتوای پروتئین کمتر و گلوتن ضعیفتر و سستتری دارند و کیفیت نان تولیدی مرغوب نخواهد بود ولی برای تولید کیک و شیرینی مناسب میباشند. دو ژن Pina-D1 و Pinb-D1 نقش مهمی در بروز سختی دانه دارند. در این تحقیق شناسایی آللهای کنترل کننده سختی دانه ارقام مختلف گندم نان توسط تکثیر با آغازگرهای آلل اختصاصی انجام گرفت. در مکان ژنی Pina-D1، آللهای Pina-D1a و Pina-D1b  به ترتیب در 64 درصد و 36 درصد از ارقام مشاهده شد. اما، در مکان ژنی Pinb-D1، 90 درصد از ارقام دارای آلل Pinb-D1a و 10 درصد از ارقام دارای آلل Pinb-D1b بودند. سختی ارقام توسط دستگاه اینفراماتیک نیز اندازهگیری شد. اعداد کمتر از 50 برای گندمهای نرم و اعداد بیشتر از 50 برای گندمهای سخت در نظر گرفته شد. این مطالعه مشخص کرد، ارقامی که از نظر ژنوتیپی سختی و نرمی را نشان دادند، با نتایج حاصل از دستگاه اینفراماتیک مطابقت داشتند. نتایج حاصل از تجزیه همبستگی صفات، همبستگی مثبت و معنیداری رابین صفت سختی دانه با درصد پروتئین دانه و عدد زلنی نشان داد. نتایج تجزیه ارتباطی بین صفت و نشانگر نشان داد که آلل Pina-D1b بیشترین اثر را در سختی دانه داشت. در تجزیه رگرسیون گام به گام برای بررسی رابطه صفات و نشانگر، مکان ژنی Pina وارد مدل شد و صفات حجم نان، سختی دانه و جذب آب متغیرهای وابسته به این نشانگر بودند. اطلاعات به دست آمده از این تحقیق میتواند بهنژادگران را در تعیین خصوصیت ارقام مختلف گندم و گزینش کارآمد والدین در برنامههای اصلاحی آتی گزینش از طریق نشانگر یاری نماید. Grain hardness is the main factor for classification and end-use quality of wheat. Wheat with the hard grain texture has higher protein content and more intensive gluten that leads to production of higher bread quality. However, soft texture wheat has lower protein content and weaker gluten, which are suitable for cake and candy production. Grain hardness is determined by the Pina and Pinb genes that are located on the short arm of chromosome 5D. In this study, 83 bread wheat cultivars were characterized for the allelic distribution of Pina and Pinb genes using allele specific markers. At the Pina locus, Pina-D1a and Pina-D1b alleles were observed in 64% and 36% of varieties, respectively. However, at the Pinb locus, 90% of varieties showed Pinb-D1a and 10% had Pinb-D1b allele. Based on the grain hardness index which was measured with NIR, varieties whit the value less than 50 was considered as soft while above 50 was considered as hard grain texture. The results of marker-trait association showed that Pina had the significant effect (P= 0.019) on the grain hardness, as cultivars with the Pina-D1a allele were significantly softer (49.85±0.37) that those with the Pina-D1b allele (51.38±0.50). The results of regression analysis showed that for the traits including bread volume, grain hardness and water absorption as dependent variables, Pina was entered to the model. The results of this study can help wheat breeders for effectively selecting parents for the grain hardness in the MAS breeding programs. پوروایندولین, سختی دانه, واکنش زنجیره ای پلیمراز Polymerase chain reaction, Puroindoline, Seed hardness 122 129 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-249&slc_lang=fa&sid=1 ساناز نوروزدخت نوخندان 10031947532846005884 10031947532846005884 Yes علی ایزانلو 10031947532846005885 10031947532846005885 No محمد ضابط 10031947532846005886 10031947532846005886 No محمدقادر قادری 10031947532846005887 10031947532846005887 No