fa گروه‌بندی جمعیت‌های مختلف گندم وحشی اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به منظور گروه‌بندی جمعیت‌های مختلف گندم وحشی با استفاده از صفات مورفولوژی، 27 جمعیت از مناطق مختلف جمع&shy;آوری و مورد مطالعه قرار گرفتند. تمامی جمعیت‌ها در مزرعه آزمایشی و در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی در 3 تکرار در سال 1393 ارزیابی شدند. صفات اندازه گیری شده شامل </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">طول ساقه با خوشه، طول خوشه با ریشک، طول خوشه بدون ریشک، طول ریشک، طول برگ پرچم، کرک&shy;دار بودن برگ، طول پدانکال، طول سنبلچه، تعداد بذر در هر سنبلچه و وزن 100 دانه بودند</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">. بررسی ضریب تغییرات فنوتیپی صفات نشان داد که بیش&shy;ترین تنوع در صفات کرک&shy;دار بودن &nbsp;برگ و طول برگ پرچم مشاهده گردید. گروه&shy;بندی جمعیت&shy;ها بر اساس تجزیه خوشه&shy;ای آن&shy;ها را در سه گروه قرار داد که با گروه&shy;بندی جغرافیایی تشابه کمی داشت و تنوع زیاد درون هر منطقه را نشان داد. همچنین بر اساس تجزیه به عامل&shy;ها سه عامل تشخیص داده شد که</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در مجموع 65/76 درصد از تغییرات کل را توجیه می&shy;نمودند. به&shy;طوری که عامل اول با تخصیص 09/30 درصد از تغییرات کل که صفات کرک&shy;دار بودن برگ، طول خوشه با ریشک، طول ریشک و تعداد بذر در هر سنبلچه توجیه نمود و به عنوان عامل مورفولوژی خوشه نام&shy;گذاری گردید. مولفه دوم با توجیه 43/23 درصد از تغییرات کل عامل ارتفاع گیاه و مولفه سوم با تخصیص 12/23 از تغییرات کل عامل خصوصیات دانه </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نام&shy;گذاری شد. نمودار بای پلات دو عامل اول جمعیت&shy;ها را در سه گروه قرار داد.</span></span></strong> 27 different populations of <em>Triticum boeoticum</em> were gathered from west and North West of Iran for their grouping using morphological traits. All populations were assessed in farm based on completely random design with three replications in 1393. The measured traits include stem length with spike, spike length with and without awn, awn length, flag leaf length, the woolly leaves, peduncle length, spikelet length, number of grains per spikelet and 100-grain weight. The result showed that the most diversity were observed in hairy leaf and flag leaf length traits according to the variation coefficient in studied traits. All populations are located in three groups based on cluster analysis. Obtained grouping was not agreed with geographical grouping and showed more diversity into populations gathered from the same province. Based on factor analysis, three factors were recognized that explain 76.65 percent of total variation. The first factor allocation of 30.09 percent of the total variation is mainly explained by the traits of hairy leaf, spike length with awn, awn length, grain number per spikelet and was named as a spike morphology factor. The second factor is explained 23.12 percent of the total variation and named length factor and third factor allocation 23.12 percent of the total variation and name were grain filling factor. Biplot figure based on two first factor, all populations were placed on three groups. The obtained results from factor analysis were conformed the result of cluster analysis and confirmed them. The result indicated that when two first factors legitimized high percent of variation, can be used for grouping. گندم وحشی, تجزیه خوشه ای, تجزیه به عامل ها Cluster analysis, Factor analysis, Wild wheat 27 35 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-238&slc_lang=fa&sid=1 مسعود حامدی 10031947532846006034 10031947532846006034 No محمود ملکی 10031947532846006035 10031947532846006035 Yes مهدی رحیمی 10031947532846006036 10031947532846006036 No ، امین باقی زاده 10031947532846006037 10031947532846006037 No نجمه السادات علوی 10031947532846006038 10031947532846006038 No