fa بررسی سازگاری و پتانسیل عملکرد لاین‌های امیدبخش جو در شرایط آبیاری کامل و تنش کم‌آبی در استان آذربایجان‌غربی اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <strong>شناسایی و معرفی ارقام جو پرمحصول و متحمل به تنش کم‌آبی یکی از راه‌کارهای موثری است که در تلفیق با سایر روش‌های مدیریت کم‌آبی می‌تواند منجر به تولید اقتصادی محصول جو شود. به‌منظور شناسایی و معرفی بهترین رقم جو، 9 لاین امیدبخش جو و رقم بهمن</strong> <strong>(شاهد) در قالب طرح بلوک &shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط آبیاری کامل و تنش کم‌آبی در سال &shy;های زراعی 95-1393 مورد مطالعه قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب نشان داد، اثر متقابل لاین &times; سال برای عملکرد دانه معنی‌دار بود. تحت شرایط آبیاری کامل، در سال اول اختلاف معنی &shy;داری بین رقم بهمن (شاهد) با سایر لاین &shy;های مورد بررسی مشاهده نشد ولی در سال دوم بیشترین عملکرد دانه مربوط به لاین شماره 5 (81/6 تن در هکتار) بود که اختلاف معنی&shy; داری با رقم بهمن نشان داد. تحت شرایط تنش کم آبی، در سال اول، رقم بهمن بیشترین عملکرد دانه (80/ تن در هکتار) را نشان داد، که با لاین&shy; های شماره 2، 3، 4، 5، 7 و 8 در یک گروه آماری قرار گرفتند، ولی در سال دوم، بیشترین عملکرد دانه مربوط به لاین شماره 9 (جلگه) با 18/5 تن در هکتار بود. میانگین دو سال عملکرد دانه نشان داد در شرایط آبیاری کامل، لاین‌های 3، 4، 5، 7، 9 (رقم جلگه) و 10 (رقم مهتاب) بین 15 تا 37 درصد، در شرایط تنش کم آبی لاین‌های 2، 7 و 9 (رقم جلگه) به &shy;ترتیب 15، 15 و 19 درصد نسبت به رقم بهمن افزایش عملکرد دانه نشان دادند. در شرایط تنش کم‌آبی نسبت به آبیاری کامل، لاین‌ 2 با 15 درصد و لاین 8 (رقم گوهران) با 19 درصد کمترین مقدار کاهش عملکرد دانه نشان دادند. تجزیه علیت نشان داد که در شرایط آبیاری کامل، صفات فتوسنتز برگ پرچم و زیست&shy; توده اثر مستقیم مثبت و معنی‌دار و صفات وزن سنبله و تعداد دانه در سنبله اثر مستقیم منفی و معنی&shy; دار بر عملکرد دانه نشان دادند. از طرف دیگر در شرایط تنش کم‌آبی، صفات وزن هزار دانه و تعداد دانه در سنبله به‌ترتیب اثر مستقیم مثبت و منفی معنی‌داری بر عملکرد دانه داشتند. در نهایت بر اساس رتبه‌بندی لاین&shy; های مورد بررسی، می‌توان لاین&shy; های شماره 5 و 10 (رقم مهتاب) برای شرایط آبیاری کامل، لاین شماره 7 برای شرایط تنش کم‌آبی و لاین شماره 9 (رقم جلگه) برای هر دو شرایط آبیاری پیشنهاد و معرفی نمود.</strong></span><br> &nbsp;</p> <p>Identification and introduce of high potential and water deficit stress tolerant is one of effective methods that caused to economic production beside other methods of water deficit management. In order to identification of barley lines, 9 barley elite lines and Bahman variety (check) studied under full irrigation and water deficit stress conditions in season cropping years 2013-2015. The results of combined variance analysis showed that the interaction effect, line &times; year was significant for grain yield. Under full irrigation condition, in first year, significant difference between Bahman (check) variety with other assessed lines was not seen, but in second year, the highest grain yield was belong to line no. 5 (6.81 t.ha^-1), that showed significant difference with Bahman variety. Under water deficit stress, in first year, Bahman variety showed the highest grain yield (4.80 t.ha^-1) that was situated in same statistical group with lines no. 2, 3, 4, 5. 7 and 8. But in second year, the highest grain yield was belong to line no. 9 (Jolgeh) with 5.18 t.ha^-1. Results of two years mean for grain yield showed under full irrigation condition, lines no. 3, 4, 5, 7, 9 (Jolgeh) and 10 (Mahtab variety) had grain yield by 10-35% greater than Bahman variety. Under water deficit stress comparison with the full irrigation condition, promising lines no. 2 and 7 by 15% and 19% respectively, had atleast reduction grain yield among studied barley genotypes. The path analysis result showed that under full irrigation condition, traits flag leaf photosynthesis and biomass had a positive and significant direct effect on grain yield, while traits spike weight and grain number per spike had a negative and significant direct effect on grain yield. On the other hand, traits 1000 grain weight and grain number per spike had a positive and negative significant direct effect on grain yield under water deficit stress condition, respectively. Finally, based on the ranking of assessed lines, we can recommend the elite lines no. 5 and 10 (Mahtab variety) for full irrigation condition, line no. 7 for water deficit stress condition and line no. 9 (Jolgeh) for both conditions.<br> &nbsp;</p> لاین‌های جو, روش‌های آماری چند متغیره, عملکرد دانه Barley elite lines, Grain yield, Multivariate analysis 188 200 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-723-1&slc_lang=fa&sid=1 Soleyman Mohammadi سلیمان محمدی Soleyman_45@yahoo.com 10031947532846009336 10031947532846009336 Yes Agricultural Research, Education and Extension Organization بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Behzad Sorkhi Lalalo بهزاد سرخی لله لو 10031947532846009337 10031947532846009337 No Agricultural Research, Education and Extension Organization بخش تحقیقات غلات، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Mohammad Rezaie محمد رضایی 10031947532846009338 10031947532846009338 No Agricultural Research, Education and Extension Organization بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Aziz Majidi عزیز مجیدی 10031947532846009339 10031947532846009339 No Agricultural Research, Education and Extension Organization بخش تحقیقات خاکشناسی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران