fa بررسی تنوع ژنتیکی، وراثت‌پذیری و ارتباط بین عملکرد دانه و صفات مرتبط با عملکرد در ژنوتیپ‌های گندم نان در شرایط دیم اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; به&shy;منظور بررسی تنوع، روابط بین صفات، تأثیر مستقیم و غیرمستقیم صفات بر عملکرد دانه، 18 لاین و رقم گندم نان به مدت سه سال زراعی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در ایستگاه سراب چنگایی خرم‌آباد ارزیابی شدند. لاین‌های 11، 5، 15 و 10 به ترتیب با میانگین عملکرد 2/2753، 7/2706، 8/2697 و 2674 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را داشتند. ضرایب تنوع ژنتیکی و فنوتیپی نشان داد که لاین‌های مورد مطالعه از نظر صفات طول پدانکل، عملکرد دانه و تعداد سنبله در متر مربع دارای تنوع ژنتیکی بالایی بودند. توارث‌پذیری برای صفات عملکرد دانه، عملکرد زیست توده و تعداد دانه در سنبله نسبتاّ پایین و برای صفات طول پدانکل، تعداد روز تا رسیدگی، ارتفاع بوته، وزن سنبله و طول سنبله بالا بود. وراثت‌پذیری همراه با بهره ژنتیکی بالا برای صفات طول پدانکل، طول سنبله، تعداد سنبله در متر مربع و وزن سنبله نشان داد که گزینش برای این صفات می‌تواند مؤثر باشد. نتایج تجزیه علیت نشان داد که به ترتیب وزن سنبله، تعداد دانه در سنبله، عملکرد زیست توده و طول پدانکل تأثیر مستقیم مثبتی بر عملکرد دانه داشتند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> همچنین می‌توان اثرات غیر مستقیم تعداد سنبله در متر مربع از طریق وزن سنبله بر عملکرد دانه را برای گزینش ژنوتیپ‌هایی با عملکرد بالا مورد توجه قرار داد. </span></span></strong><br> &nbsp;</p> <p>In order to study of variability, relationship among traits, direct and indirect effects of traits influencing grain yield, 18 lines and cultivars of bread wheat were evaluated in a randomized complete block design with four replications during 2009-2012 cropping seasons. Coefficients of genotypic and phenotypic variability showed that lines had high genetic variation for peduncle length, grain yield and number of spikes per square meter. High genetic variability revealed that these traits could be improved via selection. Heritability was relatively low for grain yield, biological yield and number of grains in spike and was high for peduncle length, days to maturity, plant height, spike weight and spike length. High heritability coupled with high genetic gain obtained for peduncle length, spike length, number of spikes per square meter and spike weight showed that selection for these traits could be effective. Results of path analysis showed that spike weight, number of grains in spike, biological yield and peduncle length had positive direct effect on grain yield. Also, indirect effects of number of spike per square meter via spike weight on grain yield could be considered for genotypes selection with high yield.<br> &nbsp;<br> &nbsp;</p> وراثت‌پذیری, بهره‌ژنتیکی, تجزیه علیت, گندم نان Bread wheat, Genetic gain, Heritability, Path analysis 167 175 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-489-3&slc_lang=fa&sid=1 Mahnaz Rahmati Mahnaz Rahmati مهناز رحمتی avinmahnaz@gmail.com 10031947532846007707 10031947532846007707 Yes Seed and Plant Improvement Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) Khorramabad بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Ali Ahmadi Ali Ahmadi علی احمدی ali_ahmadi@yahoo.com 10031947532846007708 10031947532846007708 No Seed and Plant Improvement Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) Khorramabad بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Tahmaseb Hosseinpour Tahmaseb Hosseinpour طهماسب حسین‌پور th35740@yahoo.com 10031947532846007709 10031947532846007709 No Seed and Plant Improvement Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) Khorramabad بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی