fa ارزیابی تنوع ژنتیکی لاین‌های نوترکیب برنج (Oryza sativa L.) بر اساس برخی صفات کمّی و کیفی اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با توجه به اهمیّت غذایی برنج و جایگاه استراتژیک آن در امنیت غذایی جهان، لازم است برای دستیابی به عملکرد بالا، کیفیت مطلوب و سایر صفات مهم اقتصادی و زراعی، ابتدا مطالعات جامعی از تنوع ژرم پلاسم این گیاه صورت گیرد. به &shy;همین منظور، تعداد 144 لاین نوترکیب از جمعیت </span></span></strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">F₆</span></span></span><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> برنج حاصل از تلاقی رقم محلی طارم دیلمانی به&shy; عنوان والد مادری با رقم اصلاح شده صالح به &shy;عنوان والد پدری به&shy; همراه چهار رقم شاهد (طارمی دیلمانی، هاشمی، صالح و علی کاظمی) در قالب طرح آگمنت در چهار بلوک به&shy; لحاظ 11 صفت مهم کمّی و کیفی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که بین لاین&shy;ها از نظر کلیه صفات به&shy;جز صفات مرتبط با کیفیت دانه (محتوی آمیلوز و درجه حرارت ژلاتینی شدن)، اختلاف معنی &shy;داری وجود ندارد که طبق انتظار دلالت بر یکنواختی میان لاین&shy;ها بر اساس صفات مورد بررسی و پاسخ آن&shy;ها به گزینش می&shy; نماید. تجزیه به عامل&shy;ها سه عامل را معرفی نمود که 87 درصد از تنوع کل را توجیه نمودند و با توجه به بار عامل&shy;ها به&shy;ترتیب مرتبط با تعداد دانه، تیپ و ساختار گیاه و کیفیت پخت نامگذاری شدند. بر اساس نتایج حاصل از تجزیه خوشه &shy;ای مبتنی بر روش حداقل واریانس وارد و معیار مربع فاصله اقلیدسی، ارقام در سه گروه اصلی قرار گرفتند که این تعداد گروه بر اساس تجزیه تابع تشخیص نیز مورد تأیید قرار گرفت. شناسایی تنوع فنوتیپی موجود، اطلاعات مفیدی در مدیریت کلکسیون&shy;ها فراهم می &shy;آورد و منابع ژنتیکی با ارزشی را در اختیار اصلاح&shy;گران قرار می &shy;دهد.</span></span></strong><br> &nbsp;<br> <br> &nbsp;</p> <p style="margin: 0cm 0cm 8pt; text-align: justify; line-height: normal; text-indent: 14.2pt;">Given the importance of rice for food and its strategic position in the global food security, it is necessary the comprehensive study of the diversity of its germplasm to achieve high performance, quality and other important economic and agronomic traits. For this purpose, 137 rice recombinant lines from F₆ population derivated from Tarom Deilamani and Saleh cultivars as maternal and paternal parents, respectively, along with four check cultivars (Tarom Deilamani, Hashemi, Saleh and Ali Kazemi) were evaluated in an augment design un four blocks for 11 important quantitative and qualitative traits. The results of analysis of variance showed a non-significant difference between studied lines for all traits except amylose content and gelatinization temperature traits. The factor analysis presented three factors that explained 87% of total variation and according to the factors loading were named related to grain number, plant type and structure and cooking quality, respectively. Cluster analysis results based on Ward&#39;s minimum variance and Square Euclidean distance criteria grouped the cultivars in three main groups that the number of groups was confirmed based on discriminant function analysis. Identification of available phenotypic variation, provide useful information in collection management and allow breeders to approach valuable genetic resources<span dir="RTL">.</span><br> &nbsp;<br> <br> &nbsp;<br> &nbsp;</p> برنج, تنوع ژنتیکی, صفات کمّی و کیفی, لاین‌های نوترکیب Genetic variation, Inbred line, Quantitative and qualitative traits, Rice 166 172 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-502-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ali Ahmadi Shad محمد علی احمدی شاد mahamadahmadi@yahoo.com 10031947532846008140 10031947532846008140 No University of Guilan دانشکده کشاورزی Ali Akbar Ebadi علی اکبر عبادی ebady_al@yahoo.com 10031947532846008141 10031947532846008141 Yes Rice Research Institute of Iran (RRII), Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO) مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Mohammad Mehdi Sohani محمد مهدی سوهانی : mhdsohani@gmail.com 10031947532846008142 10031947532846008142 No Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, University of Guilan, Rasht, Iran دانشگاه گیلان، دانشکده کشاورزی Habibollahe Samizadh Lahiji حبیب الله سمیع زاده لاهیجی : hsamizadeh@yahoo.com 10031947532846008143 10031947532846008143 No Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, University of Guilan, Rasht, Iran دانشگاه گیلان، دانشکده کشاورزی Maryam Hosseini Chaleshtori مریم حسینی چالشتری mhkhossieni@gmail.com 10031947532846008144 10031947532846008144 No Rice Research Institute of Iran (RRII), Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO) مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی