Journal of Crop Breeding

fa مطالعه روابط رگرسیونی شاخص‌های فیزیولوژیکی برنج در مراحل مختلف رشد در شرایط آب و هوایی استان خوزستان Study of Regression Analysis of Rice Physiological Indices in Different Growth Stages under Khuzestan Condition ساير ساير پژوهشي Research      این پژوهش به منظور مطالعه روابط بین صفات مختلف مورفوفیزیولوژیکی و فنولوژی با عملکرد دانه اجرا گردید. هدف از این آزمایش تعیین بهترین شاخصهای انتخاب مستقیم و غیرمستقیم در زمینه بهبود ژنتیکی عملکرد دانه ژنوتیپهای برنج هوازی میباشد. صفات مورد بررسی در این تحقیق شامل عملکرد دانه به عنوان متغییر وابسته و صفات ماده خشک کل، وزن پانیکول، وزن ساقه، LAI، CGR، NAR، LAR، SLA، ALW، LWR، L/S، SWR، PWR، LAD و BMD بهعنوان متغییر مستقل در نظر گرفته شدند که در مراحل مختلف رشد جهت تعیین میزان نقش مؤثر آنها در عملکرد دانه مورد تجزیه رگرسیون گام به گام قرار گرفتند. نتایج نشان داد که به ترتیب اهمیت در مرحله 25 روز پس از کاشت صفات L/S، SLA، LAI و وزن برگ برگ، در 50 روز پس از کاشت صفات NAR، L/S، SWR، وزن ساقه و BMD، در 75 روز پس از کاشت وزن پانیکول، NAR، SLA، وزن ساقه و LAR، در 100 روز پس از کاشت CGR، وزن ساقه، L/S، LAR و PWR و در 125 روز پس از کاشت CGR، NAR، SLA، L/S و وزن برگ تأثیر معنی داری بر عملکرد دانه داشتند. به ترتیب از ابتدا تا انتهای رشد در مراحل مزبور صفات L/S، NAR، وزن پانیکول، CGR و CGR بیشترین تغییرات حاصله در عملکرد دانه را دارا بودند. با توجه به اینکه در مراحل بحرانی رشد صفت CGR به دلیل تخصیص بیشتر آسیمیلات در رشد زایشی به جای رشد رویشی در مرحله پر شدن دانه، مؤثرترین صفت در عملکرد دانه بود که میتواند از اهداف مهم در برنامه های به نژادی و اصلاح ارقام باشد.        This study aimed to investigate the relationship between morphophysiological and phenology traits with grain yield to determine the best indices of direct and indirect selection in the field of genetic improvement of aerobic rice grain yield in Khuzestan province with 12 aerobic rice genotypes. The traits such as include the grain yield as the dependent variable and total dry matter, panicle weight, stem weight, LAI, CGR, NAR, LAR, SLA, ALW, LWR, L/S, SWR, PWR, LAD and BMD as independent variables, which were analyzed by stepwise regression at different growth stages to determine their effect on grain yield. The results showed that on 25 days after planting traits of L/S, SLA, LAI and leaf weight, on 50 days after planting traits of NAR, L/S, SWR, stem weight and BMD, on 75 days after planting traits of NAR, SLA, stem and LAR, on 100 days after planting traits of CGR, stem, L/S, LAR and PWR and on 125 days after planting traits of CGR, NAR, SLA, L/S and leaf affected the grain yield. In order from the beginning to the end of the growth, traits of L/S, NAR, panicle weight, CGR and CGR had caused the greatest changes in the grain yield. According to the critical period of growth, CGR was the most effective trait on the grain yield because of allocation of more assimilates in the reproductive growth instead of vegetative growth during grain filling period, thus it can be an important objective in the breeding researches.   مراحل رشد, فیزیولوژی, مورفولوژی, CGR, رگرسیون گام به گام CGR, Growth stages, Morphology, Physiology, Stepwise regression 95 103 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-682-1&slc_lang=fa&sid=1 Kaveh Limouchi کاوه لیموچی kavehlimouchi@yahoo.com 10031947532846008111 10031947532846008111 No دانشجوی دکتری تخصصی زراعت، دانشکده کشاورزی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. Mehrdad Yarnia مهرداد یارنیا yarnia@iaut.ac.ir 10031947532846008112 10031947532846008112 Yes استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Ataollah Siyadat عطاله سیادت seyedatasiadat@yahoo.com 10031947532846008113 10031947532846008113 No استاد دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین Varahram Rashidi ورهرام رشیدی rashidi.varahram@gmail.com 10031947532846008114 10031947532846008114 No استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Abdolali Guilani عبدالعلی گیلانی gilani.abdolali@yahoo.com 10031947532846008115 10031947532846008115 No استادیار، عضو هیأت علمی بخش اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.