fa مطالعه تنوع ژنتیکی سویا (Glycine max) با استفاده از نشانگرهای ISSR اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; line-height: 80%; text-indent: 14.2pt;"><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">شناخت تنوع ژنتیکی و طبقه‌بندی ذخایر توارثی یکی از فعالیت‌های مهم در زمینه‌</span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">ی&shy; </span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">به‌نژادی و حفظ ذخایر ژنتیکی در گیاهان است. به‌منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی در 48 ژنوتیپ سویا، تکثیر مکان‌های ژنی با استفاده از 10 آغازگر </span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">ISSR</span></b><b><span 2="" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> <span lang="FA">در آزمایشگاه ژنتیک و اصلاح نباتات دانشکده‌ی کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووسانجام شد. از تعداد 68 قطعه‌ای که در کل ارقام تولید شد 34 قطعه چند شکل بودند. تعداد باندهای چند شکل از 2 تا 5 به ازای هر آغازگر متفاوت بود. بیشترین باندهای چند شکل مربوط به آغازگر </span></span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PRl-4</span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> بود. مقادیر </span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PIC</span></b><b><span 2="" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> <span lang="FA">بین 147/0 تا 058/0 و شاخص نشانگری بین 39/8 تا 65/1 در آغازگرها متغیر بود. بیشترین و کمترین میزان چندشکلی به&shy;ترتیب به آغازگر </span></span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">2</span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">-</span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PRl</span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> با 66/66 درصد و آغازگر </span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PRl-5</span></b><b><span 2="" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> <span lang="FA">با 57/28 درصد تعلق داشت. آغازگر </span></span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PRl-5</span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> بیشترین میزان شاخص شانون را با مقدار 678/0 و آغازگر </span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PRl-1</span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> کمترین میزان شاخص شانون را با مقدار 467/0 نشان دادند. بیشترین میزان تنوع ژنتیکی در آغازگر </span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PRl-5</span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> با مقدار 485/0 و کمترین میزان تنوع ژنتیکی در آغازگر </span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PRl-1</span></b><b><span 2="" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> <span lang="FA">با مقدار 300/0‌ مشاهده شد. بیشترین تعداد آلل مؤثر برای آغازگر </span></span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PRl-5</span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> با مقدار 943/1 و کمترین تعداد آلل مؤثر برای آغازگر</span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PRl-1</span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> با مقدار 479/1 به‌دست آمد. بیشترین میزان شاخص نشانگری مربوط به آغازگر </span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PRl-6</span></b><b><span 2="" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> <span lang="FA">با مقدار 39/8 به دست آمد که نشان‌دهنده قدرت تفکیک بالاتر این آغازگر نسبت به سایر آغازگرها است و کمترین شاخص نشانگری در آغازگر </span></span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">PRl-5</span></b><b><span 2="" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> <span lang="FA">با مقدار 65/1 مشاهده شد. 48 ژنوتیپ مورد مطالعه با استفاده از تجزیه‌ی&shy; خوشه‌ای به روش </span></span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">UPGAM</span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> و ضریب تشابه ژاکارد در چهار گروه مجزا گروه‌بندی شدند. نتایج حاصل نشان داد نشانگر </span></b><b><span 2="" dir="LTR" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">ISSR</span></b><b><span 2="" lang="FA" new="" roman="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times=""> سیستم نشانگری قابل‌اطمینان برای آشکارسازی سطح بالایی از چندشکلی است و می‌توان از آن در بررسی تنوع ژنتیکی و انجام برنامه‌های اصلاحی در سویا استفاده نمود.</span></b></p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; line-height: 80%; unicode-bidi: embed; direction: ltr;"><font size="3"><span 2="" lang="EN-AU" new="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">Recogniting the genetic diversity and classification of inheritancepools is one of important activities in the field of breeding and maintaining genetic resources in plant</span><span 2="" new="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">s</span><span 2="" lang="EN-AU" new="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">. In order to assess the genetic diversity in 48 genotypes of soybean amplification of gene loci was performed by using 10 ISSR primers In Genetics and Plant Breeding laboratory, College of Agriculture andNatural Resources, University of gonbad Kavos</span><span 2="" new="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">.</span><span 2="" lang="EN-AU" new="" style="color: black; line-height: 80%; font-family: ;" times="">Among 68 amplifed fragment of caltivars were generated, 34 fragments were ploymorphic.The number of polymorphic bands per primer varied from 2 to 5 and the most of polymorphic bands was related to PRI-4. Pic values varied between 0.147 to 0.058 and the marker indexwasbetween 8.39 to 1.56, for primers. The highest and lowest percentage of polymorphic belonged to primer PRI-2 (66.66) and primer PRI-5 (28.57). Primer PRI-5 showed the maximum value of Shanon index (0.678) and primer PRI-1 had the lowest Shanon index with a value of 0.467. The greatest amount of genetic variation was observed in primer PRI-5 with value of 0.485 and the lowest genetic diversity in primer PRI-1 with value 0.3. The highest number of effective alleles obtained for primer PRI-5 with a value of 1.943 and a minimal number of effective allels for primer PRI-1 with a value of 1.479. Maximum level ofmarker index obtained forprimer PRI-6 with value of 8.39 which indicating a higher resolution of this primer than the otherand the lowest was observed in primer PRI-5 with a value of 1.65. Culaster analysis method UPGAM and jacards similarity coefficient grouped 48 genotypes in four separate groups.The result showed ISSR marker is amarker system for detecion of high levels of polymorphism and can be usedto investigation genetic diversity and breeding program in soybean.</span></font></p> تنوع ژنتیکی, چندشکلی, سویا, نشانگر ISSR Genetic diversity, ISSR marker, Polymorphism, Soybean 133 124 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-215&slc_lang=fa&sid=1 زهرا ملک محمدی 10031947532846004731 10031947532846004731 No حسین صبوری 10031947532846004732 10031947532846004732 Yes عباس بیابانی 10031947532846004733 10031947532846004733 No ابراهیم هزارجریبی 10031947532846004734 10031947532846004734 No