fa بررسی تنوع ژنتیکی و وراثت‌پذیری عملکرد و اجزای عملکرد دانه ارقام کلزای بهاره اصلاح نباتات، بیومتری اصلاح نباتات، بیومتری پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; وجود</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تنوع ژنتیکی برای تداوم و پیشرفت برنامه‌های به‌نژادی گیاهان زراعی و افزایش کارایی انتخاب ضروری است. به‌منظور بررسی </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تنوع</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ژنتیکی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">وراثت‌پذیری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">صفات مؤثر بر عملکرد ژنوتیپ‌های کلزای بهاره، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 17 ژنوتیپ در ٤ تکرار در سال زراعی 1395-1394 در مزرعه‌ای در صفی‌آباد واقع در شهرستان دزفول اجرا گردید. بالاترین مقدار ضریب تغییرات فنوتیپی و ژنتیکی به ترتیب برای صفات وزن هزار دانه، تعداد دانه در غلاف و تعداد روز تا رسیدگی به دست آمد. این نتایج مبین این نکته بود که اصلاح این صفات از راه گزینش محتمل است. بیشترین درصد وراثت‌پذیری عمومی به ترتیب مربوط به وزن هزار دانه، تعداد روز تا رسیدگی، تعداد دانه در غلاف و شاخص برداشت بود و کمترین مقدار وراثت‌پذیری به ارتفاع بوته اختصاص داشت. با انجام تجزیه و تحلیل عامل‌ها، دو عامل مهم شناسایی شدند که عامل اول &laquo;صفات مرتبط با عملکرد و یا عامل مقصد فیزیولوژیک&raquo; و عامل دوم عامل &laquo;رشد رویشی&raquo; تعیین گردید. بنابراین امکان استفاده از این صفات در برنامه‌های اصلاحی برای بهبود عملکرد دانه ارقام بهاره کلزا به &shy;عنوان معیار انتخاب وجود دارد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تجزیۀ خوشه‌ای به روش وارد، ژنوتیپ‌ها را در 5 گروه قرار داد، بنابراین پیش‌بینی می‌شود بر اساس بیشترین عملکرد دانه در هکتار و فاصلۀ ژنتیکی تلاقی بین ارقام هایولا401 و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">RGS003</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> منجر به بهترین دورگ‌ها و تنوع مطلوبی را برای برنامه‌های به‌نژادی در نسل‌های در حال تفرق فراهم کند.</span></span></strong><br> &nbsp;<br> <br> &nbsp;</p> <p>Canola as an oil plant that is considered as an important plant among other oilseed plants due to its high seed performance as well as oil content. Genetic diversity is necessary for breeding program and increasing selection efficiency. This study was conducted to investigate the genetic diversity and heritability of yield and some morphological traits in spring rapeseed, at Dezful, Khozestan Province Iran, during 2015&ndash;2016. A randomized complete block design with four replications was used. Results of analysis of variance showed significant differences among genotypes for all the traits at 1 % probability level, indicating the existence of genetic diversity among the studied cultivars. The highest genotypic and phenotypic coefficient of variation was found for the 1000-grain weight, number of grain per pod and days to maturity, respectively. The highest broad sense heritability was estimated for the 1000-grain weight, days to maturity, number of grain per pod and HI and the lowest broad sense heritability was estimated for the plant height. The results of factor analysis exhibited two factors including sink factor (number of seeds per pod, 1000-seed weight and seed yield) and fixed capital factor (phonological traits). It seems that the possible to use their traits in breeding programs for improve seed yield of spring rapeseed cultivars. Using WARD method cluster analysis revealed five groups and there was, base on highest genetic distance and seed yield predict that hybridization of between Hayola401 and RGS003 genotyps could provide best hybrids and supply a desirable genetic diversity in segregated generations for breeding programs.<br> &nbsp;<br> <br> &nbsp;</p> ضریب تنوع, تجزیه خوشه‌ای, تجزیۀ عامل‌ها و کلزا Coefficient of variation, Cluster analysis, Factor analysis and rapeseed 207 214 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-340-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Moradi محمد مرادی Moradim_17@yahoo.com 10031947532846008153 10031947532846008153 Yes Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Mahdi Soltani Howyzeh مهدی سلطانی حویزه soltanimah91@gmail.com 10031947532846008154 10031947532846008154 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی