fa بررسی تنوع ژنتیکی برخی ژرم پلاسم‌های گندم با استفاده از صفات مورفوفنولوژیک بيوتكنولوژي گياهي بيوتكنولوژي گياهي پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong>به منظور ارزیابی عملکرد و برخی صفات مورفوفنولوژیک گندم و بررسی تنوع ژنتیکی آن&shy;ها، بررسی&shy; های مزرعه&shy; ای و آزمایشگاهی روی 115 ژنوتیپ مختلف گندم در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه گنبد کاووس در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. طبق نتایج به</strong> <strong>دست آمده صفات مورد بررسی از تنوع بالایی برخوردار بوده و بین ژنوتیپ‌ها تفاوت معنی‌داری از لحاظ کلیه صفات مورد ارزیابی به‌جزء طول دانه وجود داشت. نتایج نشان داد که تعداد پنجه در مترمربع بیشترین همبستگی را با عملکرد دانه داشت (^**79/0).</strong><strong> بر اساس نتایج به‌دست آمده از رگرسیون مرحله‌ای تعداد کل پنجه در متر مربع بیشترین اثر را برروی عملکرد دانه داشت به‌طوری که اولین صفتی بود که وارد مدل شد. نتایج حاصل از تجزیه علیت نشان داد که صفت شاخص برداشت بیشترین اثر مستقیم را بر عملکرد دانه در مترمربع داشت (64/0) و بیشترین اثر غیر مستقیم مربوط به صفت تعداد کل پنجه در متر مربع از طریق عملکرد بیولوژیک بود (458/0). با استفاده از تجزیه خوشه‌ای دو گروه براساس دندروگرام حاصل شد که از لحاظ شجره ارقام و برخی صفات مورد بررسی شباهت بیشتری داشتند. بنابراین می‌توان از تعداد پنجه و شاخص برداشت به عنوان صفات برتر در برنامه‌های انتخاب غیر مسقیم استقاده نمود.<strong><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></strong></strong></span></p> <p style="text-align: justify;">In order to evaluate the yield and some morpho-phenological traits of wheat genotypes and their genetic diversity, 115 wheat genotypes were assessed based on field and laboratory experiments and RCBD design with 3 replications in Gonbad-kavous University in 2015-16. According to the results, there was significant difference between all measured traits except grain length. Though the number of tillers per square meter has positive correlation with the highest grain yield (0.794, p<0.01). Based on the results of step wise regression, the total number of tillers per square meter has been the greatest effect on grain yield. The results of path analysis showed that the highest direct effect on grain yield/m³ was related to the harvest index (0.640) and the total number of tillers per cubic meter had the most indirect effect on grain yield through biological yield (0.458). in addition, 115 wheat genotypes were clustered into two groups which had similarities in terms of genealogy and some measured traits. Therefore, it could be concluded that the harvest index and the number of tillers per m³ are the most suitable indirects selection for improving yield of seeds in screening programs.</p> تنوع ژنتیکی, رگرسیون مرحله‌ای, تجزیه علیت, تجزیه خوشه‌ای, گندم Genetic Diversity, Stepwise Regression, Path Analysis, Cluster Analysis, Wheat 54 68 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-97-9&slc_lang=fa&sid=1 horiyeh masoudi حوریه مسعودی h.masoudi77@yahoo.com 100319475328460020890 100319475328460020890 No Gonbad Kavous University دانشگاه گنبد کاووس hosein sabouri حسین صبوری hos.sabouri@gmail.com 100319475328460020891 100319475328460020891 Yes Gonbad Kavous University دانشگاه گنبد کاووس fakhtak taliey فاختک طلیعی taliey.fa@gmail.com 100319475328460020892 100319475328460020892 No Gonbad Kavous University دانشگاه گنبد کاووس jabbar jaafarby جبار جعفربای jafarby@gmail.com 100319475328460020893 100319475328460020893 No Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان