fa اثر تنش خشکی بر میزان فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، محتوی پرولین و کربوهیدرات در برخی ژنوتیپ‌های گندم دوروم (L. Triticum turgidum) در مرحله گیاهچه‌ای اصلاح براي تنش هاي زنده و غيرزنده محيطي Special پژوهشي Research <p><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تنش خشکی و تغییرات شرایط آب و هوایی، سبب خسارات و کاهش محصولات کشاورزی می‌شو</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ند</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">. گندم دوروم بعد از گندم نان و یا همگام با آن نقش اصلی را در تامین غذا دارد، از این رو شناخت ارقام مقاوم و متحمل به تنش یک ضرورت در آن است. </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در این آزمایش اثر سطوح مختلف تنش خشکی(5، 10، 15، 20 و 25 درصد ظرفیت زراعی) بر میزان فعالیت آنزیم</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">‌های آنتی‌اکسیدانی</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> شامل کاتالاز (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">CAT</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، پلی فنل اکسیداز (</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">PPO</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، آسکوربات پراکسیداز</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">APX</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، گایاکول پراکسیداز</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">GPX</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) و برخی رنگیزه‌های فتوسنتزی (کلروفیل</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">a </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، کلروفیل</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">b </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، کلروفیل کل و کارتنوئید) و همچنین برخی تنظیم‌کننده‌های اسمزی شامل پرولین و کربوهیدرات در ژنوتیپ‌های گندم دوروم (شبرنگ، بهرنگ، کرخه، آریا و دنا) بررسی شده است. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در پژوهشکده زیست‌فناوری دانشگاه زابل انجام گردید. پس از کشت ارقام در گلدان، اعمال تنش خشکی در مرحله گیاهچه‌ای (چهار برگی) انجام و سپس صفات اندازه‌گیری شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد اثر ژنوتیپ، تنش خشکی و برهمکنش ژنوتیپ و تنش خشکی در سطح احتمال 1 و 5 درصد برای اکثر صفات مورد بررسی معنی‌دار شدند. اثر ژنوتیپ و تنش خشکی برای صفت مقدار آنزیم پلی فنل اکسیداز معنی‌دار نشد. سطح آبیاری 5 درصد ظرفیت زراعی بیشترین اثر را بر میزان فعالیت آنزیم</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">‌های </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">آنتی‌اکسیدانی و تنظیم‌کننده‌های اسمزی گذاشت. طبق یافته‌های این پژوهش مشخص شد در شرایط این آزمایش، ژنوتیپ‌های بهرنگ و کرخه بالاترین میانگین را از نظر میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی و ژنوتیپ شبرنگ بیشترین میزان فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و همچنین ژنوتیپ کرخه بالاترین میزان محتوی پرولین و کربوهیدرات در بین سایر ژنوتیپ‌های مورد بررسی داشتند.</span></span></span></strong></p> <p>Drought and changes in weather conditions, cause damage and reduce their agricultural products. The fact that durum wheat, after common wheat or Simultaneous with that, is one of the major sources of food supplies, makes it a necessity to identify its drought tolerant species.This article reports an experiment on the impact of different levels of drought ( 5,10,20, 25 percent of field capacity) on activity of antioxidant enzymes, including Catalase (CAT), Poly phenol oxidase (PPO), Ascorbate peroxidase (APX), Guaiacol peroxidase (GPX), and also some photosynthetic pigments ( Chlorophylls a, b, total Chlorophyll and Carotenoid ), as well as some osmosic regulators include Carbohydrates and Proline in durum wheat genotypes (Shabrang, Behrang, Karkhe, Aria, Dena ). This experiment was designed as a factorial randomized blocks with three repeats, conducted at the Institute for Biotechnological Research in the University of Zabol. Following planting the seeds in pots, the drought stress was introduced at the tillering stage, after which the attributes of the plants were measured. The results of analysis of variance demonstrated that the impact of genotype, drought stress, and the interaction of stress and drought were statistically significant at 1 percent and 5 percent in all the attributes under investigation. The impact of genotype and drought stress on polyphenol oxidase trait was not significant. The most significant effects observed were those of 5 percent watering level of the capacity on antioxidant activity and osmos regulator. The results of this study indicated that in the conditions of this experiment, Behrang and Karkheh genotypes determined the highest level of photosentises pigments and Shabrang genotype have most level of antioxidant activity and Karkheh genotype have highest level of proline and carbohydrate contain, identifying it as a drought tolerant species.<br> &nbsp;</p> پاسخ فیزیولوژیکی, خشکی, ظرفیت زراعی, ژنوتیپ, مرحله گیاهچه‌ای Drought, Field capacity, Genotype, Physiological response, Seedling stage 22 31 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-168-7&slc_lang=fa&sid=1 Tahereh Naeemi طاهره نعیمی naeemi66t@gmail.com 10031947532846008086 10031947532846008086 No دانشگاه زابل Leila Fahmideh لیلا فهمیده l.fahmideh@uoz.ac.ir 10031947532846008087 10031947532846008087 Yes دانشگاه زابل Barat Ali Fakheri براتعلی فاخری fakher@yahoo.com 10031947532846008088 10031947532846008088 No دانشگاه زابل