fa نقشه یابی ارتباطی صفات زراعی در توتون‌های شرقی (Nicotiana tabacum L.) اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>توتون (</strong><strong><span dir="LTR"><em>Nicotiana tabacum </em></span></strong><strong><span dir="LTR">L.</span></strong><strong>) یکی از محصولات با ارزش کشاورزی و صنعتی است. مطالعه اکثر صفات مهم در توتون، به دلیل ماهیت کمّی، کنترل چندژنی و تاثیرپذیری از عوامل محیطی دشوار است. در میان روش&shy;های مختلف مطالعه صفات کمی، نقشه&shy;یابی ارتباطی به واسطه استفاده از اطلاعات فنوتیپی و نشانگرهای مولکولی </strong><strong><span dir="LTR">DNA</span></strong><strong>، از جمله کاراترین روش&shy;ها برای این منظور است. در این تحقیق، ارزیابی فنوتیپی 100 ژنوتیپ توتون شرقی در قالب طرح لاتیس ساده ۱۰ &times; ۱۰ با دو تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات توتون ارومیه انجام گرفت. صفات مختلف زراعی شامل ارتفاع بوته </strong><strong><span dir="LTR">(PH)</span></strong><strong>، قطر ساقه </strong><strong><span dir="LTR">(SD)</span></strong><strong>، تعداد روز تا ۵۰ درصد گل&shy;دهی </strong><strong><span dir="LTR">(D50F)</span></strong><strong>، تعداد برگ </strong><strong><span dir="LTR">(LN)</span></strong><strong>، طول برگ </strong><strong><span dir="LTR">(LL)</span></strong><strong>، عرض برگ </strong><strong><span dir="LTR">(LW)</span></strong><strong>، عملکرد برگ تر در کرت </strong>&nbsp;<strong><span dir="LTR">(FLYP)</span></strong><strong> و عملکرد برگ خشک در کرت </strong><strong><span dir="LTR">(DLYP)</span></strong><strong> اندازه&shy;گیری شدند. انگشت&shy;نگاری 90 ژنوتیپ از 100 ژنوتیپ با استفاده از ۲۶ جفت آغازگر </strong><br> <strong>ریز&shy;ماهواره انجام گرفت. بررسی ساختار جمعیت ژرم&shy;پلاسم&shy;های مورد مطالعه با استفاده از نرم&shy;افزار </strong><strong><span dir="LTR">Structure</span></strong><strong> آن&shy;ها را به سه زیر</strong> <strong>مجموعه تقسیم کرد. فقدان تعادل پیوستگی ژنی و تجزیه ارتباط بین نشان&shy;گر و صفات مورد مطالعه با استفاده از نرم&shy;افزار </strong><strong><span dir="LTR">TASSEL 2.1</span></strong><strong> انجام شد. نتایج مربوط به شاخص</strong><strong><span dir="LTR">&shy;</span></strong><strong>های فقدان تعادل پیوستگی ژنی نشان داد که ارزش </strong><strong><span dir="LTR">r²</span></strong><strong> بین 00001/0 الی 267/0 با میانگین </strong><strong><span dir="LTR">R²</span></strong><strong> برابر با 027/0 و همچنین مقدار </strong><strong><span dir="LTR">D&acute;</span></strong><strong> بین 0065/0 الی ۱ &nbsp;با میانگین 242/0 بوده است. با استفاده از </strong><strong>مکان&shy;یابی ارتباطی بر&shy;اساس مدل </strong><strong><span dir="LTR">GLM</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">MLM</span></strong><strong> به&shy;ترتیب ۱۶ و 10 نشان گر شناسایی گردید که ارتباط معنی&shy;دار با عوامل </strong><strong>کنترل&shy;کننده صفات زراعی داشتند. در این مطالعه نشان گر </strong><strong><span dir="LTR">PT30159</span></strong><strong> با صفات تعداد برگ، ارتفاع بوته و تعداد روز تا ۵۰ درصد گلدهی و نشانگر </strong><strong><span dir="LTR">PT30046</span></strong><strong> با صفات طول برگ و قطر ساقه و نشانگر </strong><strong><span dir="LTR">PT30292</span></strong><strong> با صفات قطر ساقه و تعداد روز تا ۵۰ درصد گلدهی پیوستگی داشته و هم&shy;مکان بودند. وجود نشانگرهای هم&shy;مکان در به&shy;نژادی گیاهی موثر می&shy;باشد.</strong></p> <p>Tobacco (<em>Nicotiana tabacum</em> L.) is one of valuable agricultural and industrial crops. Studying most important traits of tobacco is difficult because of quantitative nature that are controlled by multiple genes and affected by environmental factors. Among various methods for the study of quantitative traits, association mapping which utilize phenotypic and DNA markers information is one of the effective methods for this purpose. In this study, the phenotypic variability of 100 oriental type of tobacco genotypes were evaluated using 10 &times; 10 simple lattice design with two replications at Urmia Tobacco Research Center. Several agronomic traits including plant height (PH), stem diameter (SD), number of days to 50% flowering (D50F), number of leaves (NL), leaf length (LL), leaf width (LW), fresh leaf yield per plot (FLYP), and dry leaf yield per plot (DLYP) were measured. Also, fingerprinting of 90 out of 100 genotypes was done by using 26 SSR primer pairs. Analysis of population structure of studied germplasm using Structure software classified the association panel into 3 sub-populations. Linkage disequilibrium and analysis of association between markers and traits were performed using TASSEL 2.1 software. The results related to linkage disequilibrium revealed that r²values ranged from 0.00001 to 0.267 with mean r² value of 0.027 and also, value of D&acute; ranged from 0.0065 to 1 with mean D&acute; value of 0.242. Using association mapping based on GLM and MLM models, 16 and 10 loci were identified which possessed significant relationship with factors controlling agronomical traits. In this study, marker PT30159 was common for number of leaves, plant height and days to 50% flowering traits, marker PT30046 was common for leaf length and stem diameter and marker PT30292 was common for stem diameter and days to 50% flowering traits. Common markers are important and effective in plant breeding activities.</p> تجزیه ارتباط, توتون, فقدان تعادل لینکاژی, صفات زراعی, نشانگر ریزماهواره Association analysis, Agronomic traits, Linkage disequilibrium, SSR marker, Tobacco 134 143 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-191&slc_lang=fa&sid=1 فرامرز هوشیاردل 10031947532846004296 10031947532846004296 No رضا درویش زاده 10031947532846004297 10031947532846004297 Yes اشکان بصیرنیا 10031947532846004298 10031947532846004298 No حمید حاتمی ملکی 10031947532846004299 10031947532846004299 No