fa ارزیابی ژنوتیپ‌های جدید سویا (Glycine max L.) از نظر شاخص های تحمل به خشکی اصلاح نباتات General پژوهشي Research <p><span dir="RTL">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; به منظور ارزیابی واکنش 20 ژنوتیپ سویا به تنش خشکی آزمایشی در طی دو سال 1390 و 1391 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان انجام شد. به این منظور دو آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی در سه تکرار به اجرا درآمد. زمان آبیاری در آزمایش اول بر اساس 50 میلی&shy;متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس </span>A<span dir="RTL"> و در شرایط تنش بر</span> <span dir="RTL">اساس 120 میلی&shy;متر تبخیر از تشتک تبخیر در نظر گرفته شد. </span><span dir="RTL">نتایج این مطالعه دو ساله نشان داد که کاهش رطوبت خاک و ایجاد شرایط تنش خشکی توانست سبب کاهش معنی&shy;دار عملکرد دانه در ژنوتیپ&shy;های مورد مطالعه شود، اگرچه شدت این کاهش در ژنوتیپ&shy;های مختلف متفاوت بود.</span><span dir="RTL"> بیشترین عملکرد دانه، تحت شرایط شاهد مربوط به ژنوتیپ </span>DPX&times;Fora (1)<span dir="RTL"> با میانگین 2615 و </span><span dir="RTL">تحت شرایط تنش </span><span dir="RTL">مربوط به ژنوتیپ </span>DPX&times;Sepideh (10)<span dir="RTL"> با میانگین 2294 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد. با توجه به شاخص&shy;های </span>STI<span dir="RTL"> و </span>MP<span dir="RTL"> تحمل به تنش در ژنوتیپ&shy;های </span>DPX&times;Sepideh (5)<span dir="RTL">،</span> &nbsp;DPX&times;K778 (10)<span dir="RTL"> و </span>DPX&times;Fora (1) <span dir="RTL">بیشتر از سایر ژنوتیپ&shy;ها بود. شاخص&shy;های </span>SSI<span dir="RTL"> و </span>TOL<span dir="RTL"> نیز نشان دادند که از نظر تحمل به خشکی، ژنوتیپ </span>Fora&times;Epps (1)<span dir="RTL"> متحمل&shy;ترین ژنوتیپ می&shy;باشد. </span><span dir="RTL">ژنوتیپ&shy;های برتر </span><span dir="RTL">می&shy;توانند پس از اجرای طرح&shy;های تحقیقاتی تکمیلی برای کشت در شرایط مختلف استان توصیه شده و نیز در برنامه&shy;های تحقیقاتی به&shy;نژادی نیز مورد استفاده قرار گیرند.</span></p> <p>In order to evaluate the response of 20 lines and cultivars of soybean to water deficit stress, an experiment was conducted at Agricultural Research Station of Gorgan in 2011 and 2012. For this Purpose, 2 separate experiments was conducted, each one in randomized complete block design, with 3 replications. In first experiment, all soybean genotypes were irrigated based on 50 mm evaporation from evaporation pan, but in second experiment, the irrigation was conducted based on 120 mm evaporation from evaporation pan. The results showed that, low soil moisture and induced drought conditions decreased seed yield in the studied genotypes, although the amount of decreasing was different. DPX&times;Fora (1) (2615 kg/ha) and DPX&times;Sepideh (10) (2294 kg/ha) had the highest seed yield under control and stress conditions, respectively. According to MP and STI tolerance indices, drought stress tolerance of DPX&times;Sepideh (5), DPX&times;K778 (10) and DPX&times;Fora (1) genotypes were more than that of other genotypes. The SSI and TOL indices showed that Fora&times;Epps (1) had the highest tolerance to drought stress. The superior genotypes can be recommended in different conditions of the Golestan province after complementally projects and breeding research programs.</p> <p></p> سویا, شاخص های تحمل به تنش خشکی, ژنوتیپ, عملکرد دانه Drought tolerance indices, Genotype, Seed yield, Soybean 30 36 http://jcb.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-179&slc_lang=fa&sid=1 ابوالفضل فرجی 10031947532846004414 10031947532846004414 Yes